Chinees/chinees


Chinees 1.0

iemand met de Chinese nationaliteit; iemand die behoort tot het Chinese volk; iemand die afkomstig is uit China; inwoner van China
In het meervoud ook in toepassing op het volk.

Semagram


Een Chinees…

is een persoon

  • [Uiterlijk] is vaak klein van gestalte, heeft zwart haar en spleetvormige ogen
  • [Groep] maakt deel uit van een van de volkeren die China bewonen, en heeft de Chinese nationaliteit
  • [Ras] behoort doorgaans tot het mongolide ras
  • [Plaats] woont doorgaans in China
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is wereldwijd bekend om zijn keuken

Algemene voorbeelden


Het concept Yin-Yang helpt de Chinees het lichaam te begrijpen.

http://www.jip.nl/weiqi/

Chinezen drinken vaak zwarte thee soms geparfumeerd met jasmijn, roos, chrysant, orchidee, litchi en verschillende vruchten.

http://www.br.fgov.be/PUBLIC/GENERAL/EDUCATION/EDUCATIONNL/infoblad_thee.html

Eind vorige eeuw kwamen de Chinezen naar Seattle om in de mijnen en de houtindustrie te werken.

NRC,

Vaste verbindingen


met alle Chinezen, maar niet met den dezen


  1. Vormvariant: met alle Chinezen, maar niet met mij

    ((vooral) in België)
    bij mij gaat dat niet lukken; mij hou je niet voor de gek

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • Chineesje
  • chinezen

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Chinees 1.1

man uit China

Algemene voorbeelden


De 29-jarige Chinees Chen, die al zes jaar in Nederland speelt, beschikt over een Nederlands paspoort en mag van de internationale tafeltennisbond ITTF vanaf 14 maart spelen voor Nederland.

NRC,

Chinees 2.0

de Chinese taal

Semagram


Het Chinees…

is een taal

  • [Groep] is eigenlijk een groep talen die samen de Sinitische tak van de Sino-Tibetaanse taalfamilie vormen
  • [Plaats] wordt gesproken in China en Taiwan, maar ook in andere landen van het Verre Oosten, waaronder Maleisië, Thailand, Indonesië en Singapore. Ook wordt de taal gesproken door vele overzeese Chinezen.
  • [Gebruiker] is de taal van de Chinezen
  • [Toepassingsgebied of bereik] is meestal het Standaardmandarijn

Algemene voorbeelden


Nu was hij twintig en had hij de meeste westerse talen, het Arabisch, het Chinees en het Hebreeuws geheel of gedeeltelijk onder de knie.

De (o)penbaring: een profetie, Tom de Cock,

chinees 3.0

Chinees restaurant

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 3.0

Semagram


Een chinees…

is een restaurant; is een eetgelegenheid; is een plaats

  • [Uiterlijk] heeft een Chinees interieur
  • [Activiteit of handeling] serveert Chinees eten tegen een klantvriendelijke prijs en biedt ook de mogelijkheid om kant-en-klaargerechten af te halen
  • [Bezitter of eigenaar] wordt meestal uitgebaat door Chinezen

    Algemene voorbeelden


    Ze gingen naar de Chinees met de draken en de lantaarntjes om de goede afloop te vieren.

    Zonder genade, Renate Dorrestein,

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    • chinezen

    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    chinees 4.0

    Chinees eten
    Als soortnaam met een kleine letter te schrijven; in de praktijk echter vaak met een hoofdletter gespeld.

    Combinatiemogelijkheden


    in voorzetselgroep


    • van chinees houden

    'Er is beneden in de stad een nieuw Chinees restaurant geopend, dat schijnt heel goed te zijn. Daar kunnen we ook iets van laten komen. Houd je van Chinees?' Hij verwachtte geen antwoord, maar ook al verwacht je het niet, je moet het blijven proberen. 'Iedereen houdt van Chinees,' schreeuwde hij.

    De asielzoeker, Arnon Grunberg,

    Chinees 5.0

    van China; uit China; in China; van de Chinezen; bij de Chinezen

    Algemene voorbeelden


    Dat de Chinese leiders zich zorgen maken over het uitbreken van sociale onrust op het platteland, blijkt uit recente oproepen aan lokale overheden om de vele soorten belastingen die zij heffen te beperken.

    NRC,

    Combinatiemogelijkheden


    met substantief


    • Chinese geneeskunde
    • Chinees porselein

    Het taoïsme is verbonden met de Chinese geneeskunde en houdt er een complexe 'theorie' op na over yin en yang, de wisselwerking van de vijf elementen, de organen van het menselijk lichaam en de energetische meridianen.

    Wereldvreemdheid, Patricia De Martelaere,

    Het gaf prestige als je thee kon serveren in mooi Chinees porselein.

    http://www.hollandsepot.dordt.nl/artikelen/artikelen.htm

    Vaste verbindingen


    de Chinese Muur


    1. grote verdedigingsmuur in het noorden van China met een lengte van ongeveer 6200 kilometer

      Synoniem: de Grote Muur

      Een grijze avondlucht en het opsteken van een wat koelere wind, maakten dat de Chinese Muur nog zwarter, breder, hoger en dreigender leek dan overdag.

      De reis naar Kithira, Andreas Burnier,

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    Chinees 6.0

    behorend tot de Chinese taal; in het Chinees

    Algemene voorbeelden


    Die arme Morina longifolia die ik zo ver van haar geboortegrond probeerde te kweken herinnert mij aan Chinese gedichten over ballingschap en verlangen naar je geboorteland; er is er een van Li Bai dat elke Chinees kent.

    NRC,