ampul


ampul 1.0

afbeelding

(CC BY-SA 3.0)

kruikje of kannetje met een ronde buik voor olie, wijn of water; ook: buikig kannetje voor wijn of water dat bij de mis gebruikt wordt

Semagram


Een ampul…

is een container; is een voorwerp

  • [Attribuut] is vaak versierd en heeft als miskannetje soms de letter A (voor water) of V (voor wijn)
  • [Bouw] heeft een ronde buik en een nauwe hals
  • [Deel] heeft in de klassieke versie twee oren en als kannetje één oor en een schenkrand en soms een dekseltje
  • [Materiaal] is oorspronkelijk van aardewerk gemaakt, later ook van glas of metaal
  • [Functie] wordt gebruikt om een kostbare of heilige vloeistof in te bewaren en wordt in de liturgie gebruikt om water en miswijn in de miskelk te gieten
  • [Herkomst of oorsprong] komt van oorsprong van de oude Grieken en Romeinen en wordt nu nog veelvuldig bij de liturgie in de rooms-katholieke kerk gebruikt
  • [Gebruiker] werd vaak gebruikt door pelgrims voor het meenemen van een kostbare vloeistof en wordt nu vooral gebruikt door priesters bij de mis
  • [Stoffelijke inhoud] bevat een (kostbare en soms heilige of gewijde) vloeistof, zoals wijn, olie of water

Algemene voorbeelden


Pelgrims nemen van de heilige plaatsen oliekruikjes (ampullen) mee naar huis en zorgen zo voor verspreiding van de afbeeldingen.

http://www. eikonikon. nl/,

Er bestonden ampullen in allerlei vormen. Vaak waren ze rond en plat met een bolle buik [...]. Ampullen waren vervaardigd in aardewerk, in glas (soms in de vorm van een flesje) en - vanaf de late Middeleeuwen - in metaal.

http://www.nieuwsbronnen.com/tenbunderen/bedevaarten/bedevaartattributen.html

Hoe vaak had hij, dacht Inni, de ampul met water leeggeschonken in een gouden kelk, waarna de priester het met water aangelengde bloed wat in het gouden schijnsel rond liet dansen met een vluchtige, zwaaiende beweging om de kelk dan in één bewegende, zuigende slok leeg te drinken?

Rituelen, Cees Nooteboom,

De ampul zou, nadat de bisschop heilig werd verklaard, gevuld zijn geweest met een beetje van zijn verdunde bloed.

http://www.historischekringdiemen.nl/

Het gestolde bloed van de beschermheilige van Napels, opgevangen in een ampul van goud en zilver, wordt niet vloeibaar.

NRC,

De dekens of een vervanger komen na de Chrisma-mis grote ampullen vullen om die via hun netwerk weer aan de verschillende priesters in de parochies en instellingen uit te delen. De oliën worden in de parochies bewaard in kleine glazen kruikjes of in zilveren of tinnen ampullen die gemerkt zijn om de oliën te kunnen herkennen.

http://www.bisdomdenbosch.nl/default.aspx?class=item&item=1617,

Een ampul is een kannetje dat tijdens de Rooms-Katholieke mis wordt gebruikt om water en wijn in de miskelk te gieten.

http://www.christelijkebegrippen.nl/christendom/Ampul.php

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • een ampul vullen

De eerste keer diende ik op witte donderdag [...]. Voor de mis de kaarsen aansteken en de ampullen vullen, bij aanvang en na afloop de misbel luiden en tijdens de mis alle handelingen op het juiste moment en in de juiste volgorde.

http://weblog.colo.nl/?m=200904,

Vaste verbindingen


de heilige ampul


  1. ampul met olie die voor zalvingen van Franse koningen gebruikt werd

    Heilige ampul: de koning werd gekroond door zalving met de heilige zalfolie uit de heilige ampul, die Sint Remi volgens de legende van een duif zou hebben ontvangen.

    http://www.monuments-nationaux.fr/fichier/m_docvisite/68/docvisite_fichier_05C.palais.du.tau.NL.pdf

    Als in het hoogtij van de Franse beeldenstorm zo rond 1790 een zekere père Rühl uit de Elzas de heilige ampul plechtig met een hamer aan scherven slaat, is het afgelopen met de magie van het koningschap.

    http://www.lambertikerk.nl/node/537,

    Volgens de legende werden de koningen gezalfd met de Heilige Olie die uit de hemel was gebracht aan de Heilige Remigius ten tijde van het doopsel van Clodovech. De olie werd in een flesje te Reims bewaard (de Heilige Ampul).

    http://dissertations.ub.rug.nl/FILES/faculties/arts/2004/m.j.lens/thesis.pdf,

    Om te beginnen de geschiedenis van Frankrijk, toen aan het einde van de 5e eeuw Clovis, koning der Franken, zich hier liet dopen door bisschop Remi. Deze gebeurtenis wordt beschouwd als de grondlegging van de Franse monarchie en gaf geboorte aan de mythe van de Heilige Ampul, de goddelijke balsem waarmee de koningen gewijd werden.

    http://www.champagne-ardennen-toerisme.nl/wpFichiers/Documentation/51/CRT_Guide_Memoire_2010_NL.pdf,

Woordfamilie


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • bedevaartsampul
  • pelgrimsampul

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ampullenvorm

ampul 2.0

afbeelding

Bron: intropin
(CC BY-NC 2.0)

rond flesje dat gebruikt wordt om zaken, zoals chemische stoffen en medicijnen, veilig en steriel te bewaren

Semagram


Een ampul…

is een container; is een voorwerp

  • [Vorm] is rond van vorm, oorspronkelijk met een ronde buik
  • [Constructie] heeft een goede sluiting
  • [Materiaal] is van glas of soms ook wel van kunststof
  • [Functie] dient om chemische stoffen e.d. veilig en steriel te bewaren
  • [Gebruiker] wordt vooral door laboranten, chemici, medici en zeker ook door homeopathen gebruikt
  • [Stoffelijke inhoud] bevat een vloeistof, zoals een geneesmiddel of chemische stof

Algemene voorbeelden


Het kistje met 37 ampullen dat woensdag werd gevonden op camping 't Zand in Ochten blijkt hexachloormelamine en sterk alkalische natronloog te bevatten.

NRC,

In de omgeving van de brug over de Dender in Erembodegem ging een lichte vrachtwagen omstreeks 6 uur aan het slippen op het fluisterbeton. Hij was geladen met 17 pakketten van ampullen met radioactieve isotopen voor ziekenhuizen.

De Standaard,

U opent de ampul, door vlak voor gebruik het platte dopje eraf te draaien. De druppels kunt u het eenvoudigst inbrengen door het onderste ooglid licht naar beneden te trekken.

http://www.purelijfkracht.nl/product/91

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • glazen ampul

Poppers (amylnitriet of butylnitriet) is een kortwerkend genotmiddel [...]. Vroeger was het verkrijgbaar in kleine glazen ampullen die bij het openmaken een 'poppend' geluid maakten; vandaar de benaming.

http://www.gayworld.be/l_artikel.php?lid=102,

De embryo's die aan de VUB worden bewaard, bestaan uit slechts vier cellen en zijn nauwelijks met het blote oog zichtbaar. Ze zitten in een glazen ampul met identificatiecode in vloeibare stikstof bij - 197°C.

De Standaard,

met voorzetselgroep


Voorzetsel: met

  • ampul met het homeopathisch middel
  • ampul met hooggedoseerde werkstoffen

Ik sprak Morell tegen: "Wanneer u de ampul met het homeopatisch middel had open-gezaagd en dan via een stroomkring deze informatie had afgeleid dan zou ik dat kunnen begrijpen. Echter dit fenomeen dat u net gedemonstreerd heeft dat kan ik volgens mijn kennis niet verklaren".

http://home.wxs.nl/~ivbt/

Ter afsluiting een Liposomen Multi Active Gel en een ampul met hooggedoseerde werkstoffen voor uw gezicht.

http://www.salon-petitparadis.nl/Gezichtsbehandelingen.html

Woordfamilie


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ginsengampul
  • indicatorampul
  • morfineampul
  • orgaanampul
  • palfiumampul
  • testampul
  • waterampul

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ampulbehandeling
  • ampullendoos
  • ampullenvorm

ampul 2.1

afbeelding

Bron: LHcheM
(CC BY-SA 3.0)

buisje met injectievloeistof

Betekenisbetrekking


specialisering
Betrokken betekenissen2.0 : 2.1

Semagram


Een ampul…

is een container; is een voorwerp

  • [Afmeting] heeft een specifieke diameter
  • [Vorm] kent verschillende, buisvormige basisvormen (vastgelegd in DIN/ISO 9187)
  • [Attribuut] heeft een gekleurde ring (OPC of color break ring), die aangeeft waar de kop voor gebruik afgebroken kan worden
  • [Constructie] is buisvormig met een dichtgesmolten glazen (of zelden kunstof) kop
  • [Materiaal] is meestal van glas of soms ook wel van kunststof
  • [Functie] dient om injectievloeistoffen steriel te bewaren (en deze vervolgens met een naald in een spuit op te trekken)
  • [Gebruiker] wordt gebruikt door mensen die injecties toedienen, zoals medici (artsen, verplegers, etc.) of diabetespatiënten
  • [Stoffelijke inhoud] bevat een middel (een vloeistof of poeder dat kan worden aangelengd), dat met een spuit opgetrokken kan worden

Algemene voorbeelden


Een aantal producten wordt na het afvullen gevriesdroogd om de houdbaarheid te verlengen. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij het BMR en HIB-vaccin. Wanneer het afgevulde product van een felskap is voorzien, worden de flacons of ampullen stuk voor stuk geschouwd.

http://www.svm.rivm.nl/index1.html

Per abuis vulde Van R. de injectiespuit uit een ampul met een tienmaal hogere concentratie dan normaal van het verdovende middel Lidocaïne.

Meppeler Courant,

Pierluigi Fiorella, cardioloog en lid van de medische commissie van de Italiaanse wieler- en atletiekbond, verklaarde gisteren dat bij de wielrenner twee ampullen zijn gevonden van een middel dat pas in 2007 op de markt gebracht zal worden.

De Limburger,

Combinatiemogelijkheden


met voorzetselgroep


Voorzetsel: met

  • ampul met de vloeistof
  • ampul met vaccin
  • ampul met water

Wat krijgt u allemaal bij een HCG kuur; ampullen met de vloeistof, injectiespuit, optreknaald, spuitnaalden, dieet van 500 calorieën en multi vitamine.

http://www.beautyfull.nl/default.htm

Neem ampul met vaccin uit de vloeibare stikstofcontainer en plaats deze in een schaal met lauw water (temperatuur tussen 12°C en 22°C).

http://stronghold.be/service.php?module=meddocuments&action=display_document&target=520&options=%7CsLanguage:nl,

Bij de injectieflacons van 15 mg worden ampullen met water voor injectie van 5 ml geleverd en bij de injectieflacons van 30 mg worden ampullen met water voor injectie van 10 ml geleverd in injectieflacons met poeder.

http://www.ziekenhuis.nl/static/medicijngids/aredia.pdf,

Woordfamilie


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • epoampul
  • insulineampul
  • morfineampul
  • palfiumampul
  • waterampul

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ampullenvorm

ampul 2.2

middel van een drogist in een flesje; homeopathisch middel in een flesje; geneesmiddel in een flesje

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen2.0 : 2.2

Algemene voorbeelden


In een radeloze bui heeft hij eens alle honderd achtenzestig tabletten en ampullen in één keer doorgeslikt.

Costa del Crimen, Stan Lauryssens,

De combinatie van harsen en een haargroeiremmend ampul geeft spectaculaire resultaten! Regelmatig gebruik van deze ampul of crème reduceert de haargroei voor minstens 40%!

http://www.bodyboetiek.nl/index.html

De ampul zorgt ervoor dat de werkstoffen makkelijk door de huid worden opgenomen en dat de Tightening Pack maximaal resultaat kan boeken.

http://www.janssen-beauty.be/nl/powder_mask.htm

ampul 3.0

(biologie [fauna])

onderdeel van een zintuigelijk orgaan in de huid van haaien en roggen, waarmee elektriciteit en temperatuur gemeten kan worden; receptor voor elektriciteit en temperatuur in de snuit van een vis
Vaak in het meervoud gebruikt, mogelijk onder invloed door de oorspronkelijke benaming Ampullen van Lorenzini.

Semagram


Een ampul…

is een receptor; is een orgaan; is een zintuig

  • [Uiterlijk] is zichtbaar als een zwart puntje (een grote huidporie) op de snuit
  • [Vorm] is een buisvormig orgaan
  • [Deel] is een van vele met vocht gevulde buisjes, waarin zich zenuwcellen bevinden
  • [Geheel] is een zintuig (een sensor) van een vis, zoals een haai of rog
  • [Groep] is een extra zintuig (naast reuk, tast, zicht, gehoor en smaak), elektriciteitszin of elektroceptie genaamd
  • [Doel of bestemming] meet elektriciteit en temperatuur
  • [Functie] dient om prooien op te sporen
  • [Herkomst of oorsprong] is in 1678 ontdekt door Stephan Lorenzini
  • [Plaats] zit in een huidporie op de neus of snuit van sommige vissen

Algemene voorbeelden


De hamerhaai beweegt zijn kop van links naar rechts tijdens het zwemmen, zodat zijn goed ontwikkelde reukzintuigen en de vele ampullen op de kop het mogelijk maken om in korte tijd een prooi te vinden.

http://www.poseidon-diving.com/nl/nieuws.html

Aan het eind van elk buisje zit een blaasje, een ampul waarin heel gevoelige zenuwcellen zitten.

http://www.dolfinarium.nl/wie/default.htm

Op de bodem van de ampul bevinden zich de eigenlijke zintuigcellen die direct contact maken met de buitenwereld.

http://www.kennislink.nl/publicaties/elektrische-zintuigen-bij-vissen,

Vaste verbindingen


ampullen van Lorenzini


  1. orgaan in de snuit van een haai of rog dat elekticiteit en temperatuur meet en dat in 1678 ontdekt is door Stephan Lorenzini

    De haai heeft nog een heel bijzonder zintuig, de ampullen van Lorenzini. Deze zitten in de snuit van de haai en hiermee voelt hij elektriciteit in het water.

    http://dier-en-natuur.infonu.nl/vissen/415-het-leven-van-een-haai.html,

    Haaien hebben dezelfde vijf zintuigen als mensen. Ze kunnen zien, horen, ruiken, proeven en aanraken. Daarnaast hebben ze een zesde zintuig, de zogenaamde ampullen van Lorenzini (met vocht gevulde holten, die zich rond de neus bevinden), waarmee ze zwakke elektrische signalen van hun prooidieren kunnen opvangen.

    http://www.rotterdamzoo.nl/import/assetmanager/4/5204/Algmene%20informatie%20haaien%202007.pdf,

    Als een haai over een schol zwemt die onder het zand zit, ziet hij niets. Als de schol ademt spelen heel kleine elektrische stroompjes in de ademspieren een rol. De haai neemt deze waar door middel van de "ampullen van Lorenzini", weet dat er een prooi onder het zand zit en hapt toe.

    http://www.dolfinarium.nl/wie/default.htm

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • ampulair

ampul 4.0

(geneeskunde [medische discipline])

verwijding in een lichaamskanaal; verwijding in een buisvormig orgaan; ook: laatste deel van de darm

Algemene voorbeelden


In de nabijheid van de prostaat, tussen blaas en rectum, is de ductus verwijd tot ampul (ampulla ductus deferentis).

http://books.google.nl/books?id=5lQduq1fXhUC&pg=PA59&lpg=PA59&dq=ampulla+of+ampul&source=bl&ots=cQhdlVOEPW&sig=MSpAqhnc6QgSnwxSfLzqIg8nXIE&hl=nl&ei=gKehTNedIIT_OazHyNUD&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&ved=0CDoQ6AEwBzgK#v=onepage&q=ampulla%20of%20ampul&f=false,

Bij volledige afsluiting is de ampulla recti leeg. Indien de ileus veroorzaakt wordt door fecale impactie is de ampul meestal gevuld met harde feces.

http://www.palliatief.nl/Portals/31/publicaties/conceptrichtlijn-Ileus-2008-pallialine.pdf,

Aan het eind van het verre uiteinde van de ileum, aan de achterkant van de dikke darm gelegen, is een ronde gespierde ampul gesitueerd, die ook wel sacculus rotundus genoemd wordt.

http://www.bunnybunch.nl/de-dunne-darm-van-het-konijn.html

Zodra de darmen en met name de ampul (laatste stukje darm waarin poep verzameld wordt voor ontlasting) leeg is, heeft het volgende glas dus niet zo'n groot effect meer als de eerste want er zit niets meer in de darmen wat er uit gedrukt hoeft te worden.

http://www.dokter.nl/index.php/Alcohol-drugs-roken/237911-bier-poepen.html,

Als je je schaamt voor de ontlasting in de ampul (laatste deel van de darm, ofwel het rectum), waarom spoel je het dan niet vantevoren, dan is het helemaal leeg en schoon.

http://www.dokter.nl/index.php/Relatie-seksualiteit/205205-bang-voor-anale-seks.html,

Vaste verbindingen


Ampul van Vater


  1. plaats waar de afvoerbuis van de galblaas en de afvoerbuis van de alvleesklier samenkomen voor de twaalfvingerige darm

    Synoniem: papilla duodeni; papilla vateri; Papil van Vater

    De grote levergang noemen we daarna de grote galgang (ductus choledochus). Deze komt samen met de afvoerbuis van de alvleesklier (ductus pancreaticus) uit in de ampul van Vater. De ampul van Vater wordt afgesloten door een sluitspier, die de sfincter van Oddi heet.

    http://www.leverpatientenvereniging.nl/downloads/brochures/galblaas_binnen.pdf

    Een steen in de ampul van Vater kan acute pancreatitis veroorzaken.

    http://books.google.nl/books?id=n2vzBrpqlXUC&pg=PA310&lpg=PA310&dq=ampul+van+vater&source=bl&ots=5d2i9Qgczm&sig=E1i7f9VrTiXxwuAIf1eLHLw_b1Y&hl=nl&ei=s6GhTJ7QLMqaOOvXoc0D&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CD0Q6AEwBg#v=onepage&q=ampul%20van%20vater&f=false,