archeoloog


archeoloog 1.0

afbeelding

Bron: Sue Hutton
(CC BY-SA 2.0)

iemand die zich voor zijn beroep bezighoudt met het ontdekken van de geschiedenis door opgravingen en door analyses van opgegraven vondsten; deskundige op het gebied van de archeologie; ook: het beroep van archeoloog

Semagram


Een archeoloog…

is een persoon

  • [Uiterlijk] draagt buiten praktische werkkleding die vaak ook tegen de zon moet beschermen en heeft vaak vuile handen van het bezig zijn in de afgegraven grond
  • [Plaats] werkt zowel binnen, bv. op een universiteit, als buiten bij opgravingen
  • [Plaats] werkt vaak in gebieden waar oude beschavingen geleefd hebben, zoals in Italië, Griekenland, Egypte, Israël of Zuid-Amerika
  • [Deskundigheid of vaardigheid] heeft meestal archeologie gestudeerd, weet veel over geschiedenis en de oudheid en beschikt over vaardigheden om voorwerpen of botresten uit te graven en met water en borsteltjes schoon te maken zonder ze te beschadigen
  • [Geslacht] is een man of een vrouw
  • [Instrument] werkt met graafmachines, schepjes, water en spoelinstallaties, borsteltjes en vergrootglazen
  • [Object betroffen] graaft resten van gebouwen, aardewerk en scherven daarvan, munten, botten en andere overblijfselen in de aarde op
  • [Oorzaak, reden of aanleiding] oefent zijn functie meestal uit voor zijn beroep

Algemene voorbeelden


De kennis van oude beschavingen hebben wij voor een groot deel te danken aan opgravingen en wat archeologen op grond van hun vondsten over verdwenen culturen hebben vastgesteld.

Buiten is het maandag, J. Bernlef,

Huishoudelijk afval heeft altijd tot de geliefkoosde bronnen van de archeoloog behoord. Zo weten we dat Portugese steentijdperkers paardenvlees en kokkeltjes aten, omdat resten van die dieren in stortputten uit de tijd zijn teruggevonden. En we weten dat de Romeinen wijn dronken, omdat stukgevallen amforen bij het keukenafval terechtkwamen.

De Standaard,

Het zal wel helemaal fout zijn, maar ik vind het altijd een beetje vreemd, als ik zo'n archeoloog ergens in Egypte met een strandschepje in het zand zie spelen, af en toe een scherfje bovenhalen, het voorzichtig met een tandenborsteltje schoonstrelen en dan dat stukje steen in de richting van de camera houden om er een close-up van te maken.

De kabouter met het moedervlekje, Louis Verbeeck,

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • opgraven

Eveneens op de akropolis groeven de archeologen de resten van een vierkante tempel uit de Akkadische tijd op (ca. 2300 v.C.), het eerste officiële gebouw uit die periode dat in Tell Beydar ontdekt werd.

De Standaard,

Eveneens op de Bovenste Agora groeven de archeologen een tunnel uit de Hellenistische periode op, die vermoedelijk dienst deed als sluipgang om vijanden die de stadsmuren waren genaderd in de rug te verrassen.

De Standaard,

In de polder tegenover Nijkerk zijn vijftien scheepswrakken herbegraven. De archeologen van het NISA graven ze eerst laag voor laag op, waarbij ze van de bovenaanzichten tekeningen maken.

http://www.archis.nl/html/nisa/index.html

Sinds enige jaren graven archeologen van het Instituut voor het Archeologisch Patrimonium het abdijcomplex op.

De Standaard,

  • ontdekken

Archeologen hebben in het woestijngebied van Aboesir, ten zuidwesten van Caïro, op 22 meter diepte een ongeschonden graftombe ontdekt.

De Standaard,

Aan de Atlantische kust in het zuiden van Brazilië ontdekten archeologen de oudste piramiden ter wereld.

De Standaard,

Archeologen ontdekten in de buurt van de Bulgaarse stad Warna aan de Zwarte Zee de oudste tandprothese ter wereld.

De Standaard,

  • vinden

De archeologen vonden in de bovenbouw aardewerk uit ca. 2600 v.C., en ook de nisarchitectuur wijst op een datering in die tijd.

De Standaard,

Bij opgravingen hebben archeologen onlangs voorwerpen gevonden die mogelijk afkomstig zijn uit de verloren gegane vestiging Beverwijck van Peter Stuyvesant, gebouwd toen de Nederlanders in de zeventiende eeuw Nieuw Nederland koloniseerden.

De Standaard,

Archeologen vonden in het graafschap Clair, in het westen van Ierland, de resten van een bijna zevenduizend jaar oude houten kano, waarmee het oudste spoor van menselijke aanwezigheid op het eiland met tweeduizend jaar vervroegd zou worden.

De Standaard,

in voorzetselgroep


  • gevonden door archeologen
  • opgegraven door archeologen

De stad, waarvan de bouwperiode nog niet bekend is, werd nabij het huidige Iráklion gevonden door Britse archeologen.

NRC,

De schat werd in 1874 gevonden door de Duitse archeoloog Heinrich Schliemann, die hem aan Duitsland schonk.

De Standaard,

De afbeelding werd bijna honderdvijftig jaar geleden gevonden door de Britse archeoloog Sir Henry Layard bij opgravingen in de vallei van de Tigris.

NRC,

Deze schat van 9000 objecten, opgegraven door de Duitse archeoloog Heinrich Schliemann in 1873 aan de Turkse oostkust, is verdeeld tussen het Poesjkin Museum in Moskou en de Hermitage.

NRC,

Een exacte datering van de verschillende objecten is niet te geven omdat de kleinoden niet werden opgegraven door archeologen, maar door boeren.

Meppeler Courant,

Je schrijft met grote letters terwijl je met een stok over het zand loopt en half en half gelooft dat dit artefact tot een fossiel zal worden dat in een ver millennium zal worden opgegraven door archeologen die er, versteld van de sierlijke lijnen, een aboriginalritueel uit zullen afleiden.

Cherry, Mary Karr,

met adjectief ervoor


  • Amerikaanse en Egyptische archeologen
  • Griekse archeologen
  • Israëlische archeologen

Resten van een kerk uit de zesde eeuw werden door Amerikaanse en Egyptische archeologen gevonden in Wadi Natroen, een 100-tal kilometer ten noordwesten van Kairo.

De Standaard,

Griekse archeologen beweren dat ze een kalksteengrot ontdekten die de beroemde treurspeldichter Euripides als "schrijfhok" gebruikte.

De Standaard,

Israëlische archeologen hebben in de zuid-punt van de Sinai-woestijn uit stenen opgebouwde ronde graven, de nawami's, gevonden waarvan de Bedoeïenen eeuwenlang dachten dat het hutten waren die joden tijdens hun lange omzwerving door de woestijn tijdens de uittocht uit Egypte bouwden om zich tegen muskieten te beschermen.

NRC,

  • gemeentelijke archeologen
  • een provinciaal archeoloog
  • een provinciale archeoloog

Ook bij deze beslissingen hebben de gemeentelijke archeologen van Rotterdam en Breda binnen hun ambtsgebied een adviserende rol.

http://212.0.231.50/~hslzuid/algemeen/trace/tbnvt.pdf

In 1987 groef de ROB hier onder leiding van drs. R.S. Hulst, provinciaal archeoloog van Gelderland, een sleuf door de oeroude wallen en greppels.

NRC,

De provinciale archeoloog of de archeoloog van een naburige gemeente of een archeoloog van een ander bedrijf zal inhoudelijke ondersteuning geven aan de gemeente N. Op basis van het vooronderzoek en het onderzoeksontwerp vraagt deze gemeente een projectvergunning aan.

http://www.archeologie.nl/Index3.html

De museumconsulent is samen met de provinciale archeoloog ook nauw betrokken bij het maandelijks personeelsoverleg van het museum in Velzeke.

http://www.oost-vlaanderen.be/werking/gouverneur/speech1999.pdf,

  • industrieel archeoloog
  • nautisch archeoloog

Tot voor enige jaren bestond er geen opleiding voor "industrieel archeoloog". Vlaanderen telt ongeveer zeshonderd beschermde monumenten die op een of andere manier tot het industrieel erfgoed behoren.

De Standaard,

Heeft een silo eenmaal zijn oorspronkelijke functie verloren, dan valt er moeilijk nog een bestemming voor te bedenken. Althans, dat kreeg de industrieel archeoloog tot voor kort te horen van eigenaren en gemeentelijke plannenmakers. Slopen dus, was de conclusie.

NRC,

Er is een nautisch archeoloog bezig met de restauratie van een achttiende-eeuws zeilschip, – een beeldhouwer snijdt een schaakspel uit jeneverbestakken.

Het meesterstuk, Anna Enquist,

met substantief ervoor


  • een groep archeologen

Een groep archeologen heeft in Syrië resten ontdekt van de legendarische stad Urkisj, die 4.000 jaar geleden een belangrijk politiek en religieus centrum was van het volk der Hoerrieten.

De Standaard,

Zo ontdekte onlangs een internationale groep archeologen dat Tell Mozan (80 kilometer ten noordoosten van Tell Beydar) geïdentificeerd kan worden met de legendarische stad Urkisj.

De Standaard,

Een groep Franse archeologen heeft in Bahrein twintig kleitabletten gevonden die inzicht bieden in de geschiedenis van de Dilmun, een beschaving die vijfduizend jaar geleden in het zuiden van Irak ontstond.

NRC,

met voorzetselgroep


Voorzetsel: van

  • archeologen van de Katholieke Universiteit Leuven en van de Vrije Universiteit Amsterdam
  • archeologen van de KUN
  • archeologen van de Rijksuniversiteit Groningen
  • archeologen van de Rijksuniversiteit Leiden
  • archeologen van de universiteit van Cincinnati

De vondst komt nadat archeologen van de Katholieke Universiteit Leuven en van de Vrije Universiteit Amsterdam vorig jaar al grote delen van de nederzetting blootlegden.

De Standaard,

Waaraan de archeologen van de KUN nu werken is zeer arbeidsintensief. In Nederland wordt vooral archeologie bedreven met zware middelen, zoals graafmachines en scheppen. Maar nu wordt de uitbreiding van de opgravingsput met de soldatenbarakken minutieus onderzocht.

http://194.158.189.194/functies/pagfunctie.cfm?parameter=379

Archeologen van de Rijksuniversiteit Groningen hebben in een moeras in Griekenland een complete nederzetting ontdekt uit de midden-bronstijd (2000-1600 voor Christus).

De Standaard,

Archeologen van de Rijksuniversiteit Leiden doen bijvoorbeeld onderzoek aan een bruinkoolgroeve bij Schöningen, waar naast stenen werktuigen ook een rijke ijstijdfauna is gevonden.

http://www.museumkennis.nl/nnm.dossiers/museumkennis/i001162.html

Hier was het dus dat op de eerste dag van het opgravingswerk – 1939 was het toen – archeologen van de universiteit van Cincinnati, behalve frescofragmenten en Myceense bekers, ook circa duizend tabletten met lineair-B-schrift opdolven.

In liefdes naam, Greta Seghers,

met ander, nevengeschikt substantief


  • archeoloog en antropoloog
  • archeologen en antropologen

De archeoloog en antropoloog zijn hard nodig. Want als er wat gevonden wordt, is het meestal niet meer dan wat resten: botten, tanden, een schedel.

De Standaard,

Archeologen en antropologen hebben het vuur nooit kunnen vastpinnen. Ze moesten het doen met tweedehandsbewijzen: berookte plafonds in grotten, door de hitte gebarsten stenen, verschroeide mergpijpen, soms eens een stukje houtskool. De meeste vuren lieten dergelijke sporen niet na.

De Standaard,

De interesse van de historici voor ecologische geschiedenis is, in vergelijking met archeologen en antropologen, pas in de jaren zeventig, tachtig gewekt en heeft twee belangrijke wortels.

De Standaard,

  • conservatoren en archeologen
  • conservator of archeoloog
  • restaurateurs en archeologen

De laatste jaren groeit bij conservatoren en archeologen het bewustzijn dat archeologie meer inhoudt dan registreren, bestuderen en publiceren.

http://home.planetinternet.be/~pf323347/conres_n.htm

Hier was een man met de interesse en capaciteiten om het tot conservator of archeoloog te brengen.

Blauwbaard, Pauline Slot,

"Het oude bouwmateriaal verkommert en die achteruitgang is niet stil te zetten, laat staan terug te draaien", zeggen restaurateurs en archeologen op Kreta. "Over enkele jaren is er niets meer over van het paleis van Minos."

De Standaard,

  • archeologen, geologen en andere wetenschappers
  • geologen en archeologen
  • geologen, archeologen

Deze week diende ook een commissie van archeologen, geologen en andere wetenschappers een klacht in tegen het gewestbestuur, omdat het de wettelijke voorschriften over de berg aan zijn laars lapt.

De Standaard,

De grond waarop wij wonen lag er altijd stilletjes bij. Mijningenieurs, geologen en archeologen waren de enigen die zich er - ieder op hun eigen vakgebied - mee bezighielden.

http://www.minvrom.nl/minvrom/docs/ruimte/Samenvatting_RV2000.PDF,

Er ontstond grote behoefte aan het uitwisselen van ervaringen en meningen over de prehistorische vuursteenmijn, het ontstaan van vuursteen e.d. Hierdoor ontstonden er internationale contacten met geologen, archeologen, wetenschappers en amateurs.

http://www.engelen.demon.nl/ryckholt/

met eigennaam


Duitsland pleit al jaren voor de teruggave van de 'schat van Priamus', die de Duitse archeoloog Heinrich Schliemann vorige eeuw in Troje opgroef.

NRC,

De Italiaanse archeoloog Massimo Pallottino, die afgelopen dinsdag in Rome aan een hartaanval overleed, wordt gezien als de grootste kenner van de Etruskische beschaving.

NRC,

De afbraak van de huizen en de oude rijkswachtkazerne op de hoek van de Bergensesteenweg en de Theunckensstraat vormde voor de archeologen René Borremans en Guido Taelman de gedroomde kans om sporen van het oude Sint-Elooishospitaal op te graven, alvorens De Post hier een post- en sorteerkantoor neerplant.

De Standaard,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • ex-archeoloog

Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • amateurarcheoloog
  • beroepsarcheoloog
  • beunhaas-archeoloog
  • collega-archeoloog
  • computerarcheoloog
  • diepzeearcheoloog
  • filmarcheoloog
  • gemeentearcheoloog
  • internetarcheoloog
  • marinearcheoloog
  • media-archeoloog
  • muziekarcheoloog
  • onderwaterarcheoloog
  • pseudoarcheoloog
  • rijksarcheoloog
  • scheepsarcheoloog
  • staatsarcheoloog
  • stadsarcheoloog
  • veldarcheoloog
  • zeearcheoloog

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • archeologencongres
  • archeologendag
  • archeologenteam
  • archeologenwerk