beer


beer 1.0

afbeelding

Bron: longhornedave
(CC BY 2.0)

zoogdier uit het geslacht der roofdieren, meestal groot en log van gestalte, met een dikke vacht en met een kop met kleine oren en ogen die in het midden staan, dat voorkomt in Amerika, Azië en Europa, en dat zich vooral voedt met planten, maar daarnaast ook met dierlijk voedsel
De bekendste soorten zijn de bruine beren, waartoe ook de Kodiakberen en de grizzly's behoren, de ijsbeer en de reuzenpanda. Wanneer het woord zonder nadere specificatie wordt gebruikt, duidt het meestal de bruine beer aan.

Semagram


Een beer…

is een zoogdier; is een dier

  • [Afmeting] heeft een schofthoogte van 0,7 tot 1,6 m en is 1,2 tot 3 m lang, afhankelijk van de soort
  • [Geluid] bromt, brult, gromt; maakt een brommend, brullend of grommend geluid
  • [Kleur] heeft, afhankelijk van de soort, vooral een bruine, witte of zwarte vacht
  • [Bouw] is gewerveld; heeft vier poten; is meestal log gebouwd
  • [Deel] heeft meestal een dikke vacht; heeft een kop met de ogen in het midden en heeft vaak kleine rechtopstaande oren; heeft een naar verhouding korte staart; heeft sterke nagels aan de poten
  • [Voortplanting] brengt de jongen levend ter wereld
  • [Woongebied] komt, afhankelijk van de soort, voor in Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Azië en Europa
  • [Leeftijd] wordt 25 tot 30 jaar oud
  • [Beweging] kan, wanneer hij op zijn achterbenen staat, bewegingen maken die lijken op dansen
  • [Gebruikswijze] werd vroeger gebruikt door rondreizende kunstenmakers en op kermissen om te dansen of om met mensen te worstelen
  • [Gedrag] is een alleseter; valt soms mensen aan en wordt daarom gevaarlijk geacht; houdt een winterrust
  • [Voorstellingswijze] wordt daar vaak voorgesteld als een vertederend, maar gulzig en een beetje dommig dier

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseMammalia; Zoogdieren
OrdeCarnivora; Roofdieren
FamilieUrsidae; Beren

Algemene voorbeelden


Het was zoals hij zich meende te herinneren: in de Franse Pyreneeën waren ook beren uitgezet en de boeren hadden daar fel tegen geprotesteerd.

Na de siësta, Paul Koeck,

Behalve door op jacht volwassen beren dood te schieten, komen de Ainoes en andere volken ook in het bezit van beren door tegen het eind van de winter kleine jongen levend mee naar het dorp te nemen.

Het principe van nieuwsgierigheid, Dick Hillenius,

Linnaeus meende dat het nodig was om, naast homo sapiens, nog een tweede soort mens te onderscheiden, homo ferus. Met deze naam duidde hij de sinds de veertiende eeuw regelmatig in de wildernis ontdekte kinderen aan waarvan men veronderstelde dat ze door wolven, beren, panters, luipaarden of andere diersoorten waren grootgebracht.

Ongewenste zeereis, Maarten 't Hart,

Kee, een vreemde, roodharige jongen – David kent hem nauwelijks – die tijdens kermis met de beer vecht.

Een soort Engeland, Robert Anker,

Stel je voor, je loopt in het bos en je komt een levensgevaarlijke beer tegen.

http://people.a2000.nl/bsiffels/documenten/emoties.htm

Als die vlieg nu wat lager gaat vliegen dan pakt dat stekelbaarsje die vlieg, die snoek pakt dat stekelbaarsje, die beer pakt die snoek en die jager schiet op die beer.

http://user.online.be/~oll05141/varia/verhaaltjes.html

In Rhenen is onlangs een opvangcentrum voor dansende beren uit Oost-Europa geopend. De beren hebben leren dansen op een gloeiende plaat en zijn hun leven lang mishandeld. Nu kunnen ze weer proberen beer te zijn.

NRC,

Achter het struikgewas, aan de andere kant van de rivier, diep, diep in het bos, woonde een berenfamilie - een Papa Beer, een Mama Beer en een Baby Beer - en ze leefden antropomorfisch samen in een klein huisje als een nucleair gezin.

NRC,

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • brommen
  • brullen
  • grommen

Een jager gaat op jacht in de bergen. Plots hoort hij een beer brullen. Hij laat van schrik zijn geweer vallen. De beer komt steeds dichter naar de jager toe. De bange jager verzint een list: hij laat zich op de grond vallen en doet alsof hij dood is.

http://aalst.kahosl.be/kleuter/omi/ideeen/IVK/bewegingsactiviteit5jaargevoelens.htm

Terwijl hij aan het eten was van de heerlijke vruchten hoorde hij iets grommen, toen hij omkeek zag hij een beer. De beer bleef grommen, maar bleef ook staan. Brian wist niet wat hij moest doen, hij bleef stokstijf staan.

http://www.scholieren.com/boekverslagen/31912

Een beer, die bromt, en danst tot de morgenstond.

http://www.disneyinfo.nl/songtekstendetail.php?film=147

met adjectief ervoor


  • een getemde beer
  • een wilde beer

Daarom vroeg ik of ze even binnen wilden komen om iets te drinken, de onderofficier knikte, maar de blote nieuwsgierigheid waarmee hij langs mij schoof, de ondoorgrondelijkheid en zelfs het dierlijke in de koppen van de twee soldaten, deden me de uitnodiging al dadelijk betreuren, binnen zagen ze er in hun gevechtsuitrusting, met hun bajonetten en geweren, nog eens zo vervaarlijk uit, getemde beren waarvan ik de tamheid niet vertrouwde.

De stoelendans, Paul Koeck,

De eigenaar had grote ideeën maar hij twijfelde: een volière met paradijsvogels, een menagerie met een wilde beer, een hertenkamp?

Acacialaan, Koen Peeters,

In 1989 was het zover: het Wereld Natuur Fonds had toestemming gekregen om in Slovenië, waar nog honderden wilde beren leven, een berin te vangen om haar in de bossen van de Ötscher-regio weer uit te zetten.

http://web.planet.nl/specials/beren/mira.shtml

Vaste verbindingen


Amerikaanse zwarte beer


    Zie: Amerikaanse zwarte beer

beren op de weg zien


    Zie: beren op de weg zien

bruine beer


    Zie: bruine beer

de beer gaat los


    Zie: de beer gaat los

de beer is los


    Zie: de beer is los

de huid van de beer verkopen voordat hij geschoten is


    Zie: de huid van de beer verkopen voordat hij geschoten is

de Russische beer


    Zie: de Russische beer

ik zag twee beren broodjes smeren


    Zie: ik zag twee beren broodjes smeren

leeuwen en beren op de weg zien


    Zie: leeuwen en beren op de weg zien

zo sterk als een beer


    Zie: zo sterk als een beer

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • bruinbeer
  • circusbeer
  • dansbeer
  • dikkiebeer
  • grizzlybeer
  • grottenbeer
  • holenbeer
  • honingbeer
  • ijsbeer
  • katbeer
  • kermisbeer
  • koalabeer
  • kodiakbeer
  • mannetjesbeer
  • mierenbeer
  • moederbeer
  • neusbeer
  • pandabeer
  • poolbeer
  • reisbeer
  • romanbeer
  • Sovjetbeer
  • vrouwtjesbeer
  • wasbeer
  • zeebeer

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • beergevoelig
  • beerlief
  • beerverhaal
  • beervlinder
  • berenboek
  • berenbont
  • berenbos
  • berendans
  • berendoder
  • berendokter
  • berenfamilie
  • berengebied
  • berengevecht
  • berenhap
  • berenhok
  • berenhol
  • berenhospitaal
  • berenhuid
  • berenhuis
  • berenjacht
  • berenjager
  • berenjong
  • berenkaart
  • berenkind
  • berenklauw
  • berenkleding
  • berenklem
  • berenknook
  • berenkooi
  • berenkop
  • berenland
  • berenleider
  • berenleven
  • berenliefhebber
  • berenlucht
  • berenlul
  • berenmuilkorf
  • berenmuts
  • berenoog
  • berenpaar
  • berenpak
  • berenpark
  • berenpartij
  • berenpatrouille
  • berenpik
  • berenpiste
  • berenpoot
  • berenpopulatie
  • berenrally
  • berenrots
  • berenschedel
  • berenvacht
  • berenval
  • berenvechter
  • berenvel
  • berenverhaal
  • berenvlees
  • berenwelp

beer 1.1

afbeelding

Bron: sexyninjamonkey
(CC BY-SA 2.0)

knuffelbeest in de vorm van een beer

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Een beer…

is een knuffelbeest

  • [Uiterlijk] ziet er uit als een beer
  • [Materiaal] is gemaakt uit textiel of een andere kunststof, vooral pluche, en is met een zachte stof gevuld
  • [Functie] dient als speelgoed
  • [Belanghebbende of begunstigde] is bestemd voor kinderen

Algemene voorbeelden


Als kind vierde Paula feest met haar poppen, haar beer en haar knikkers.

Kriblijn, Barber van de Pol,

Zijn gezicht is het gezicht van een klein jongetje dat wakker wordt midden in de nacht en er is niemand, alles is donker, de deuren zijn niet op een kier, het bedlampje doet 't niet en de autootjes en de beer zijn uit het bed gehaald.

Het binnenste ei, Hannes Meinkema,

Ongeduldiger dan anders dreef ze me de trap op, wurmde mijn armen door de mouwen van mijn nachthemd alsof ze een ledenpop aankleedde, en stopte me onder, zonder dat ik mijn beren mocht groeten.

Mijn tweede huid, Erwin Mortier,

De poppendokter houdt spreekuur voor zieke poppen en beren.

NRC,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • een pluche beer
  • een pluchen beer

Het onopgemaakte bed lag vol pluchen beren en ongewassen ondergoed.

Pandora, Pieter Aspe,

Het Blokker-filiaal aan de Turnhoutsebaan in Antwerpen brandde gisternamiddag uit nadat in de speelgoedafdeling van de winkel enkele pluche beren om nog onverklaarbare reden vuur vatten.

De Standaard,

Op de steen, in een glazen kooitje, lag op een bedje van gekleurde parels een pluche beertje opgebaard.

Arend, Stefan Brijs,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • superbeer

Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • berenbeurs
  • berendokter
  • berenontwerpster
  • berenpoppenhuis

beer 1.2

afbeelding van een beer; beeldje van een beer

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

Semagram


Een beer…

is een voorstelling

  • [Plaats] bevindt zich vaak op gebruiksvoorwerpen voor kinderen, zoals lakens, kussens, truien, boekentassen en dergelijke
  • [Onstoffelijke inhoud] stelt een beer voor

    Algemene voorbeelden


    Een kleurig tafellaken, door z'n vrouw gekocht in de Wereldwinkel, roodbruin bespat met grappige giraffes en blauwe beren.

    Het klokhuis van een zondag, Stefan Boonen,

    Vaste verbindingen


    de Gouden Beer


      Zie: de Gouden Beer

    de Grote Beer


      Zie: de Grote Beer

    de Kleine Beer


      Zie: de Kleine Beer

    de Zilveren Beer


      Zie: de Zilveren Beer

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • berentrui

    beer 2.0

    man die aan een beer doet denken, meestal vanwege een groot, sterk, een beetje log voorkomen, vaak ook vanwege een brutaal, onbehouwen, angstaanjagend karakter, of ook wel vanwege een combinatie van een groot zwaar lichaam met een hoge knuffelbaarheid

    Betekenisbetrekking


    metafoor
    Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

    Semagram


    Een beer…

    is een man

    • [Uiterlijk] heeft meestal een groot, zwaar, enigszins log voorkomen
    • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is hetzij brutaal en vervaarlijk, hetzij aardig en zeer aaibaar

      Algemene voorbeelden


      Twee agenten stapten haastig uit en grepen me zonder iets te zeggen aan m'n armen. Ik werd naar de achterbank verwezen [...]. M'n hoofd duizelde onder de vragen die ik niet durfde stellen, aangezien ik me zwaar in de minderheid voelde tussen deze geüniformeerde beren.

      Tigertits Rosie, Mensje van Keulen,

      Karel, een baardige beer die we later verbazend lichtvoetig de macarena zagen dansen.

      Dwarskijker, Rudy Vandendaele,

      De drang om te winnen is er altijd. Aan deze criteria voldoet Rintje Ritsma allemaal. Onverzadigbaar gaat de 30-jarige Fries komend weekeinde in Boedapest op jacht naar zijn vierde wereldtitel als allrounder. De beer uit Lemmer merkt gezien zijn leeftijd (30) dat hij inspanningen meer moet doseren dan vroeger. Vandaar ook zijn kritiek op de commissie, die nog eens extra selectiewedstrijden aan het overvolle programma toevoegde.

      ANP,

      Combinatiemogelijkheden


      met adjectief ervoor


      • een kloeke beer

      'Gij wordt een kloeke beer,' zei Vuile Sef. Louis haalde zijn schouders op.

      Het verdriet van België, Hugo Claus,

      met voorzetselgroep


      Voorzetsel: van

      • een beer van een kerel
      • een beer van een student
      • een beer van een trucker
      • een beer van een vent

      Vooral in het begin vonden de 'bouncers' dat vreemd, zo'n beer van een student met een boekje waar ze de tekst niet van konden lezen, maar nu zijn ze, zo vertelt hij, aan 'Dutch' gewend.

      Murfreesboro blues, Mart Smeets,

      De mannen in de familie Deschryver waren groot van stuk – beren van kerels, bomen van venten.

      Het goddelijke monster, Tom Lanoye,

      "Hij diende in onze compagnie. Een beer van een vent, zulke handen. En voeten! Ze moesten speciale schoenen voor hem laten maken."

      De groene jager, Roger Pieters,

      Vaste verbindingen


      een ongelikte beer


        Zie: een ongelikte beer

      Woordfamilie


      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      beer 3.0

      mannelijk varken

      Semagram


      Een beer…

      is een varken; is een dier

      • [Geur] heeft een onaangename geur die de smaak van het vlees beïnvloedt
      • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is vaak een log en knorrig dier
      • [Geslacht] is van het mannelijke geslacht; is een mannetje

        Algemene voorbeelden


        Hoe sperma afnemen? Gebruik van nieuwe dekstoel: Sommige beren aanvaarden deze niet. Aanbrengen van slijm uit de kling van een bronstige zeug kan helpen. De beer maakt voor het eerst kennis met een kunststoel? De meeste beren aanvaarden de kunststoel. Geduld is het sleutelwoord. Niet te lang proberen. De kunstzeug dwars in de looprichting van de beer zetten is dikwijls een goede start. Bespringt de beer zo de stoel, dan probeer je de stoel te draaien.

        http://www.agris.be/nl/vark/fokkerij/ki/sperma.html

        Ook lezen deden de mensen toen graag, en de krantenombrenger, die ook de tijdschriften én de losse afleveringen van de diverse feuilletons distribueerde, werd 's zaterdags in de vooravond bij de voordeur opgewacht. Dat was de glorietijd van de stier van Belmans, de beer van Vermeiren, de hengst van Van Laer, de bok van Smits, de rammelaar van Lauwereys.

        Memoires van een kerkuil, Robin Hannelore,

        De reden hiervan is dat ons altijd is gezegd, dat het voornamelijk de Duitse consument is die géén vlees wenst te eten van óngecastreerde varkens (beren), vanwege het risico op de z.g. berengeur, die de smaak van het vlees ongunstig zou kunnen beïnvloeden.

        http://www.animalfreedom.org/paginas/informatie/contactbladjuli2000.html#vissen,

        Zo kunnen de zeugen en beren met de gewenste genetische eigenschappen met elkaar worden gekruist.

        http://www.veevleesei.nl/

        Vaste verbindingen


        stinken als een beer


          Zie: stinken als een beer

        Woordfamilie


        Als deel van een afleiding


        Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • binnenbeer
        • dekbeer
        • fokbeer
        • varkensbeer
        • vleesbeer
        • zwijnenbeer

        Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • berengeur
        • berenhok
        • berenlijn
        • berenlucht
        • berenvlees

        beer 4.0

        vloeibare mest; mestvocht; gier

        Semagram


        Beer…

        is een stof

            Hoofdsemagram: gier


            Algemene voorbeelden


            Ruimen van aalputten = ophalen van beer die op landbouwgronden wordt gesproeid met het oog op de bemesting (= voorbereiding) van bedoelde gronden.

            http://meta.fgov.be/pdf/pkg/nlkga06.pdf,

            De verschillende geuren die dan over de huizen werden uitgebraakt, hadden iets stoers, iets als sommige hoestsiropen, iets waar je haar van op je borst kreeg, volgens vader, creosoot, azijn, ammoniak, eau de javel, niet dat laffe waarmee alle boerderijen waren omgeven, dat stankmengsel van stalmest, beer, kuilvoer en verrotting.

            Een lichtgevoelige jongen, Walter van den Broeck,

            Met uit de ondergrond gegraven klei bakte men de nodige stenen; om de onvruchtbare heidegronden te bemesten werd beer uit de Gentse gevangenis en straatvuil aangevoerd.

            http://www.beernem.be/PDFfiles/bulskampveld%20fietsroute.pdf

            Woordfamilie


            Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


            • beerkar
            • beerkelder
            • beerkuil
            • beerlaag
            • beerlucht
            • beerput
            • beertank
            • beerton

            beer 5.0

            afbeelding

            Bron: A.J. (Ton) van der Wal
            (CC BY-SA 3.0)

            (bouwconstructies [gebouwen])

            bouwonderdeel bestaande uit een uitstekende verzwaring aan de buitenkant van een muur, die dient, om die muur te versterken tegen de druk van de daarop rustende gewelven; steunbeer; contrefort

            Semagram


            Een beer…

            is een bouwonderdeel

            • [Vorm] is een uitstekende verzwaring aan de buitenkant van een muur
            • [Functie] dient om een muur te versterken tegen de buitenwaartse druk van een gewelf of een ander soort dak
            • [Plaats] wordt vaak gezien bij grote oude gebouwen, zoals kathedralen en de omwalling van burchten

              Algemene voorbeelden


              De toren wordt op de hoeken gesteund door beren.

              http://books.google.nl/books?id=s59pvvxvrPEC&pg=PA215&lpg=PA215&dq=De+toren+wordt+op+de+hoeken+gesteund+door+beren+karstkarel&source=bl&ots=W_W2waRf4A&sig=TZ8iqwx3Ry4GVX2nKUWT1XwMEZY&hl=nl&ei=rkdZTafWKIScOpKm1eAE&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBcQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false,

              Woordfamilie


              Als deel van een afleiding


              Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen