bikkel


bikkel 1.0

afbeelding

Bron: Xocolatl
(Publiek domein)

klompje metaal dat de vorm heeft van een kootje uit een schapenpoot en behoort tot een set van identieke stukjes die kinderen bij het bikkelspel omhoogwerpen en behendig met de hand opvangen

Semagram


Een bikkel…

is een voorwerp

  • [Vorm] heeft de vorm van een kootbeentje uit een schapenpoot
  • [Materiaal] bestond in zijn oorspronkelijke vorm uit bot en wordt nu gemaakt van metaal, vaak van lood
  • [Geheel] behoort tot een set van identieke stukjes
  • [Functie] dient om te spelen
  • [Gebruikswijze] wordt enkele tientallen centimeters omhooggegooid, al dan niet met andere soortgelijke stukjes, om deze behendig met de hand weer op te vangen
  • [Gebruiker] wordt gebruikt door kinderen bij het bikkelspel

Algemene voorbeelden


In Indië had ik alleen maar kinderen meegemaakt die stil in de schaduw bleven zitten, spelend met stokjes en steentjes en bikkels en popjes, die moe waren en in slaap werden gewiegd, doodmoe wakker werden en weer in slaap werden gewiegd.

Mevrouw mijn moeder, Yvonne Keuls,

Louis gooide de bikkel een paar keer op, liet hem op de rug van zijn hand vallen, gooide hem weer op, ving hem met een maaiende beweging.

Het verdriet van België, Hugo Claus,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • loden bikkel

Op haar nachttafeltje bevindt zich een stoffige asbak met de letters Roman-bieren, waarin twee loden bikkels liggen.

Het verdriet van België, Hugo Claus,

Vaste verbindingen


zo hard als een bikkel


  1. zeer hard, keihard
    Zowel in eigenlijk als in figuurlijk gebruik.

    Hoewel ik versteld sta van de plechtstatigheid van mijn eigen woorden begin ik ineens te huilen, te huilen, ik denk dat zelfs de zee nooit zoveel zout water bij elkaar heeft gezien. Maar Anna was zo hard als een bikkel. Ze duwt me ruw van mijn plaats [...]. Onderwijl sist ze: 'Jij bent rijp voor de kinderpsychiater.'

    http://www.bon-a-tirer.com/volume2/cm2.html,

Woordfamilie


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


bikkel 2.0

(informeel)

geharde persoon met veel doorzettingsvermogen; doorzetter

Semagram


Een bikkel…

is een persoon

  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft een gehard karakter en veel doorzettingsvermogen

    Algemene voorbeelden


    Bij de daverende smak moest Boogerd uit het asfalt worden gepeuterd. Zonder verdoving, omdat hij dat in zijn medisch paspoort zou moeten noteren, liet de pechvogel zich destijds behandelen door ploegarts Geert Leinders, die onder meer een gapende wond in zijn elleboog hechtte en een spierscheuring en een zwaar gekneusde hand behandelde. Sindsdien is Boogerd in de ogen van de Belg een 'bikkel'.

    De Telegraaf,

    Deze vrouw is een bikkel. Ik was eerst ook erg negatief over weggaan bij je kids. Ik ben er wel op gewezen dat het in haar "cultuur en omgeving" wel normaler is om elkaars kids op te vangen.

    http://www.vol.nl/viewtopic.php?t=3234&postdays=0&postorder=asc&start=50,

    Combinatiemogelijkheden


    met adjectief ervoor


    • een echte bikkel

    Na anderhalf uur heeft een jongedame het wel gehad: ze vervloekt haar hoge hakken en weigert nog een stap te zetten. Vrienden charteren een tractor met aanhanger, terwijl buurvrouw Jans zich spontaan aanmeldt als chauffeur: "Voor honderd piek rij ik naar Dance Valley!" De echte bikkels lopen natuurlijk verder, om na drie uur het feestterrein te bereiken.

    Trouw,