boot

1.0: vaartuig


boot 1.0:
vaartuig dat in zijn typische vorm langer is dan het breed is en vooraan spits toeloopt, dat meestal klein tot middelgroot is, maar ook een groot schip kan zijn, en dat wordt aangedreven door een motor, door zeilen of met roeiriemen

Semagram

Een boot...

  • is een vaartuig; is een vervoermiddel
  • is meestal klein tot middelgroot, maar kan ook zeer groot zijn; kan de grootte hebben van wat ook een schip genoemd wordt
  • is normaal langer dan hij breed is; loopt meestal vooraan spits toe; heeft normaal een min of meer spitse boeg
  • wordt soms geroeid met riemen, peddels of pagaaien
  • bestaat in hoofdzaak uit een romp die hetzij plat is, hetzij een zekere diepgang onder de waterlijn heeft; heeft onderaan gewoonlijk een kiel die van voren naar achteren loopt; heeft soms een of meer masten en zeilen; heeft meestal een roer; beschikt vaak over een motor, hetzij aan boord, hetzij een buitenboordmotor
  • is veelal gemaakt van metaal of hout, maar ook vaak van ander materiaal zoals rubber of kunststof
  • wordt gebruikt om personen of goederen te vervoeren, te vissen of voor de pleziervaart
  • wordt op het water gebruikt, zowel op zee als op binnenwateren
  • maakt vaak een schommelende, deinende, onvaste beweging op het water, wat mensen die dat niet gewoon zijn zeeziek kan maken
  • wordt onder andere gebruikt door schippers, door zeelui, door matrozen, door passagiers die over het water reizen, door sportzeilers en sportroeiers en door vissers
  • wordt voortbewogen door een motor, door de wind door middel van zeilen of door te roeien

Algemene voorbeelden
Zij maken niet zulke grote schepen, maar ze zouden wel grote boten naar hun werven willen halen voor onderhoud en 'refit', het verbouwen van een oud schip tot een luxe en modern vaartuig.

- NRC, 1994

De Tamil-rebellen openden met 25 à 30 boten de aanval op marineschepen voor de kust van het Tamil-hoofdkantoor in Mullaitivu, in het noordoosten van Sri Lanka.

- De Standaard, 1997

Voordat we het haventje bereikten, waren we langs het 'Bad van Amalasunta' gevaren, onder aan een steile rots, waar talloze meeuwen de boot krijsend omringden en enige tientallen meters bleven volgen.

- Het paradijs, Anton Haakman, 2001

Ze hielden vol dat een Optimist een grote boot was, een heel echte, maar toen al mijn broers aan boord waren [...], moesten ze toegeven dat ik er niet meer bij kon.

- Broere, Bart Moeyaert, 2000

↓ meer voorbeelden

Combinatiemogelijkheden


 
Combinatiemogelijkheden als object bij een werkwoord
de boot nemen; een boot afduwen; een boot afmeren; een boot bouwen; een boot huren; een boot te water laten
Begin van de middag hebben we de boot genomen, een halve dag eerder dan de bedoeling was.

- De passievrucht, Karel Glastra van Loon, 2000

Een boot huren en zelf gaan vissen met de hengel is voor iedereen een belevenis.

- http://www.familyland.nl/

Priso tracht de teamgeest aan te wakkeren van jonge werklozen uit de Rupelstreek door samen een boot te bouwen.

- De Standaard, 1995

Als hij na de tentoonstelling nog eens tijd heeft, wil hij zijn boot te water laten op de Linkeroever.

- De Standaard, 1996

Ze liep de tuin in, tot aan de rand van het meer, zoals hij haar had aangeraden, en zwaaide naar hem [...]. Meestal was hij inderdaad op het water. Ze wachtte tot hij naar de kant was gekomen en de boot had afgemeerd.

- Opwaaiende zomerjurken, Oek de Jong, 1982

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden als subject bij een werkwoord
aanmeren; afmeren; glijden; liggen; omslaan; overstag gaan; schommelen; varen; wiebelen; zinken
'Dus als er geen honing is,' zei Vera, terwijl ze doorging met de boot te laten schommelen, 'dan kan het jou eigenlijk niet schelen wat je eet.'

- De meidenziekte, Tom Pauka, 1983

De volle boot meert af en vaart de Maas op.

- Westenwind, Simone Duwel, 2001

De boot ging overstag [...]. Ze moest diep bukkend onder het zeil door kruipen en op het gangboord aan de andere kant gaan zitten. De zeilen klapperden.

- Hokwerda's kind, Oek de Jong, 2002

Deze boot vaart naar de overkant, dat denkt de kapitein. Maar zij weet dat de boot zinkt als zij aan boord is.

- Vertezucht, Jef Aerts, 2001

Het zou niet de eerste boot zijn die omslaat met zo'n drukte.

- Vertezucht, Jef Aerts, 2001

Op een zomeravond [...], roei ik door een smal watertje. Ik licht de riemen uit het water, kijk naar de bladen tot er geen druppels meer vanaf vallen. Bijna geluidloos glijdt de boot langs het riet, ik beweeg me niet.

- De hemelvaart van Massimo en Lui oog, Oek de Jong, 1980

Hadden ze nu allemaal gedroomd van de Titanic en van een verstikkingsdood onder water? Hadden ze urenlang op het punt gestaan om te zinken? Hadden ze al die tijd onrustig liggen woelen, terwijl de boot schommelde en schokte, en was voor alle honderd passagiers tegelijk dit laatste zuigende geluid - van water dat in een spoelbak wegliep - het zekere teken geweest dat de oceaanspiegel zich boven hen sloot?

- Averechts, Gerrit Komrij, 1980

De boot wiebelde en toen mijn moeder houvast zocht, zag ik de indruk van de zitplank achter op haar benen.

- De gelukkige, Mensje van Keulen, 2001

De boot lag aan de kant en bleef daar.

- Een treurige afdronk, Levi Weemoedt, 1984

Maar hij zat op een boot en de boot voer op de wijde oceaan, eindeloos veel blauwe vakjes in haar atlas, waar ze naar tuurde en tuurde, te beginnen bij vakje A12 op kaart 79 [...]. Links van A12 lagen alleen maar blauwe vakjes, en op een van die blauwe vakjes voer zijn boot.

- Alle verhalen, Kristien Hemmerechts, 2001

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden met adjectief ervoor
een aluminium boot; een houten boot; een lekke boot; een opblaasbare boot; een open boot; een opvouwbare boot; een platte boot; een poyester boot; een stalen boot
In de Leie lagen platte boten waar soldaten mensen induwden met geweerkolven.

- Het verdriet van België, Hugo Claus, 1983

Boven houdt de Gentse jachtenbouwer er een klein, kaal kantoor op na, op het gelijkvloers parkeert hij zijn aluminium en stalen boten.

- De Standaard, 1996

Hoewel er voor het vervoer gebruik kan worden gemaakt van een treintje en twee open boten, blijft de benenwagen de beste manier om alles goed te bekijken.

- Reformatorisch Dagblad, 2002

Fietsen met toebehoren, opblaasbare en opvouwbare boten met toebehoren, surfplanken met toebehoren, imperiaal, skiboxen, sneeuwkettingen, jetbags alsmede sportuitrusting die gebruikt wordt bij de beoefening van gevaarlijke sporten; de vergoeding voor al deze artikelen tezamen bedraagt ten hoogste fl. 750,-.

- http://www.cirkel.nl/

Op een landtong van zand aan de oever van de beek lag een houten boot die vermoedelijk ooit voor het vissen werd gebruikt maar nu verrot was en overwoekerd door riet.

- De wolvenlus, Nicholas Evans, 2002

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden in voorzetselgroep
in de boot; in de boot stappen; met de boot; op de boot; op een boot zitten; iemand op de boot zetten; per boot; van de boot stappen
Die middag lachte Casella medeplichtig toen ik in de boot stapte, die nu volgeladen was met zoete kinderen.

- Het paradijs, Anton Haakman, 2001

Het US Army Medical Corps nam hun jongens van me over en zodra ze vervoerd konden worden, zijn ze in Ostia op de boot naar Amerika gezet.

- Het wonder, Frederick Forsyth, 1975

Meteen aan het begin van het boek heb je al zoiets: de hotelier in Travemünde vertelt zogenaamd aan Custine dat de Russen allemaal blij zijn als ze van de boot stappen, en met uiterst sombere gezichten zich later, na hun vakantie in Europa, weer inschepen.

- Een dag uit het leven van de reuzenkoeskoes, Karel van het Reve, 1980

Maar hij zat op een boot en de boot voer op de wijde oceaan.

- Alle verhalen, Kristien Hemmerechts, 2001

Het is niet waar dat het eiland alleen per boot kan worden bereikt.

- Alle verhalen, Kristien Hemmerechts, 2001

Toen we aankwamen met de boot, stond het water laag, maar was het al laag of nog laag.

- De passievrucht, Karel Glastra van Loon, 2000

Op de boot had ik gehoord dat met name in East Village buitengewoon interessante mensen moesten wonen.

- Bulgaar in Wassenaar, Michael Eenhoorn, 1990

Toen ze in de boot stapte, zag ik dat ze zich op een manier bewoog die iets dierlijks had.

- Het paradijs, Anton Haakman, 2001

↓ meer voorbeelden


Vaste verbindingen
de boot is aan
het probleem dat gevreesd kon worden, begint zich inderdaad voor te doen
'Maar je hebt nog steeds niet verteld wat er gebeurd is.' 'Ach,' zei ik, 'die jongens waarmee ik voetbalde [...]. Ze konden er niet tegen dat ik beter voetbalde. En toen Wolfgang ging vertellen dat ik uit Holland kwam en op het Gymnasium zat was de boot helemaal aan.' 'Maar dat is toch geen reden om je zo toe te takelen,' riep ze boos.

- Het schot, Hilbert Kuik, 1974

Hij hoefde ook niet naar een ander wijf te lachen of te kijken, want dan was de boot aan. Zij was ook nog stinkend jaloers.

- De Hunnen. Dl. 3: Vrede, Jan Cremer, 1983

de boot missen
door onoplettendheid of door een foute beoordeling een belangrijke ontwikkeling en de baat die men daarbij kan vinden, mislopen
Ik wil deze boot niet missen, zoals ik dat bijvoorbeeld bij de 06-lijnen wel heb gedaan.

- De Internet-sensatie, Francisco van Jole, 1999

Ik weet niet of ik mezelf - en ik weet ook niet of ik u mag rekenen tot de kleine, zanikende elite die z'n tijd heeft gehad, en die dus de boot naar het Duizendjarig Rijk van het eeuwige, computergestuurde miljonairschap gemist heeft.

- http://www.ldo.nl/

uit de boot vallen
Vormvariant: buiten de boot vallen; naast de boot vallen
buiten de groep vallen van diegenen die van iets zoals een recht, een gunst e.d. kunnen genieten
Een Ensor en Van Gogh kunnen desnoods met jaren vertraging door de grote massa nog begrepen en genoten worden, maar wie vandaag de kunstontwikkelingen niet op de voet volgt, zich niet dokumenteert en niet bereid is mee het wierookvat te zwaaien, valt volledig uit de boot.

- Cultuur is oorlog, Leo De Haes, 2000

Van de Belgische geselecteerden voor de Spelen ontgoochelde niemand verontrustend op de Nacht. Het meest frappante voorval viel te noteren in de 110 meter horden. Frank Asselman, naast de boot gevallen, hield de drie Atlanta-gangers op het nummer (Sven Pieters, Johan Lisabeth en Jonathan Nsenga) achter zich.

- De Standaard, 1996

Hoe meer maatschappelijke veranderingen zich (gelijktijdig) voltrekken, des te groter de kans dat bepaalde personen buiten de boot vallen.

- http://www.sjn.nl/, 1999

uit de boot dreigen te vallen
het risico lopen om buiten de groep te vallen van diegenen die van iets zoals een recht, een gunst e.d. kunnen genieten
Kortom, er is nood aan een structurele ondersteuning en ontmoetingsplaats voor mensen die uit de boot dreigen te vallen en slechts moeizaam sociale aansluiting vinden.

- http://www.kbs-frb.be/files/db/FR/ProjectenNL99.rtf

de boot in gaan
een nederlaag lijden; ten onder gaan
Vaak gezegd van de verliezende partij bij een sportwedstrijd.
Als ik die zaak met dat PV niet in Roberts schoenen kan blijven schuiven, dan gaat De Staercke mee de boot in. Dat heb ik hem al duidelijk gemaakt. Als mijn schip zinkt, zinkt het zijne mee. Ha, ik heb hem opgebeld en hij heeft mij twee miljoen geboden om alle schuld op mij te nemen en zijn naam erbuiten te houden.

- Naakte zielen, Luc Deflo, 1999

Het Vierde fielde en batte slecht en ging terecht de boot in tegen een stel tieners.

- http://www.roodenwit.nl/

iemand in de boot nemen
iemand beetnemen
Wanneer de dag daarop [...] je die zo blijmoedig gesigneerde abonnementsaanvraag van meer nabij bekeek, ontdekte je dat je je had verplicht om voor de tijd van drie jaar zesentwintig tijdschriften per maand af te nemen, en was toegetreden tot het abonneebestand van zulke ongetwijfeld leerzame magazines als de Kaapverdische Boer en Tuinder of de Nieuwzeelandse Fotorevue. Je was lelijk in de boot genomen.

- Averechts, Gerrit Komrij, 1980

de boot afhouden
zorgen dat iets wat men niet wenst, ook niet plaatsvindt
Je kon de representatienormen van het corps diplomatique op zijn minst onbetrouwbaar noemen. Ach wat, onbetrouwbaar, laat me niet lachen - ik begreep meteen waarom onze officiële vertegenwoordiging er de voorkeur aan gaf de boot af te houden, waarom ze 'monsieur Sondàg' naar het salon des refusés verwezen.

- Op toernee met Leopold Sondag, Ward Ruyslinck, 1979

U moet me niet kwalijk nemen dat ik aan de telefoon de boot afhield, maar ik had er moeite mee - zo'n einde, na wat er al was gebeurd.

- De val, Marga Minco, 1984

in een lekke boot zitten
in moeilijke omstandigheden verkeren; dreigen ten onder te gaan
De gemeenschappelijke beproeving bracht ons niet nader tot elkaar; integendeel, ze vervreemdde me van hem. Ik verafschuwde mensen die samen met mij in een lekke boot zaten. Zoals alle individualisten was ik niet bereid mijn leed, mijn ontreddering, mijn verdriet, mijn hoop en mijn wanhoop met anderen te delen.

- Op toernee met Leopold Sondag, Ward Ruyslinck, 1979

in dezelfde boot zitten
in dezelfde, vaak penibele omstandigheden verkeren
Synoniem: in hetzelfde schuitje zitten
Maar Jenne en ik zaten in dezelfde boot, niets hangt er nog van jezelf af, je lot ligt in handen of humeur van wereldvreemde verkalkte magistraten.

- Het blije lijden, Alex Rosseels, 1980


Woordfamilie
Als deel van een afleiding: bootje
Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen: A2-boot; A3-boot; aanvalsboot; abortusboot; achtersleepboot; admiraalboot; amfibieboot; asielboot; asielzoekersboot; assistentieboot; atoomboot; autoboot; avondboot; baggerboot; bajesboot; bakkersboot; bananenboot; begeleidingsboot; berenboot; bergingsboot; bezemboot; bierboot; bijboot; binnensleepboot; bloemenboot; blowboot; blusboot; boordboot; bordeelboot; borrelboot; brandblusboot; brandweerboot; broeiboot; bunkerboot; cannabisboot; charterboot; clubboot; collecteboot; collegeboot; congoboot; consoleboot; cruiseboot; dagboot; dagtripboot; damesboot; danceboot; demonstratieboot; detentieboot; dienstboot; doorkijkboot; draagvleugelboot; drakenboot; driemastboot; drugsboot; dubbelboot; duikboot; duwboot; ecoboot; eenheidsklasseboot; eenmansboot; eenpersoonsboot; eenrompsboot; eenzitsboot; elektroboot; euroboot; euthanasieboot; excursieboot; fantasieboot; feestboot; ferryboot; fietsboot; finnboot; fitnessboot; Flandriaboot; fluisterboot; fruitboot; galeiboot; garnalenboot; garnalenvissersboot; gevangenisboot; glijboot; Greenpeaceboot; Harwichboot; hasjboot; hekboot; heksenboot; hemelboot; hotelboot; houtje-touwtjeboot; huidenboot; hulpboot; huurboot; huwelijksboot; illegalenboot; indianenboot; inkomensboot; internetboot; jachtboot; jetboot; jetspeedboot; kanonneerboot; kielboot; kinderboot; kinderrechtenboot; kloteboot; koelboot; kolenboot; kolenopslagboot; koninginnenboot; koopvaardijboot; kustwachtboot; landingsboot; langstaartboot; leaseboot; levensboot; liefdesboot; lijnboot; loodsboot; loodsenboot; luchtboot; luxeboot; mailboot; marineboot; meermansboot; mestboot; midzwaardboot; milieuboot; miniatuurboot; missieboot; mississippiboot; mitrailleurboot; monohullboot; motorboot; museumboot; muziekboot; nachtboot; nijlboot; oefenboot; olieboot; onderwijsboot; onderzeeboot; onderzoeksboot; oorlogsboot; opblaasboot; opwindboot; orkestboot; overzetboot; paddelboot; pakketboot; palingboot; pannenkoekenboot; papyrusboot; partyboot; passagiersboot; patrouilleboot; pedaalboot; peddelboot; peilboot; pendelboot; piratenboot; pizzaboot; plezierboot; politieboot; postboot; powerboot; prachtboot; privéboot; puntboot; punterboot; raadsboot; raceboot; raderboot; raftboot; rampboot; rebellenboot; reddersboot; reddingsboot; redeboot; regeringsboot; reserveboot; restaurantboot; reuzenboot; ribboot; rietboot; rivierboot; rockboot; roeiboot; rondvaartboot; roofboot; rotboot; rubberboot; salonboot; schommelboot; scoutingboot; scullboot; seksboot; sleepboot; smalboot; smokkelboot; snelboot; sojaboot; speedboot; speelgoedboot; spioneerboot; spookboot; sportboot; stageboot; steamboot; stoomboot; stormboot; supplyboot; tankboot; telenetboot; terrasboot; testboot; theaterboot; toerboot; toeristenboot; toogboot; torpedoboot; trapboot; trekboot; tweedehandsboot; U-boot; uitrukboot; vakantieboot; varkensboot; V-boot; vederboot; veerboot; veetransportboot; verdragsboot; verenigingsboot; verhuurboot; verzorgingsboot; viermansboot; vierpersoonsboot; visboot; visserijboot; vissersboot; vleesboot; vleugelboot; vliegboot; voetbalboot; volgboot; vrachtboot; vredesboot; vrouwenboot; vuilnisboot; walvisboot; wapenboot; watertankboot; wedstrijdboot; welkomsboot; werkboot; wildwaterboot; winkelboot; woonboot; zeeboot; zeilboot; zodiacboot; zonneboot; zonnecelboot; zottenboot; zwaardboot
Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen: bootaccessoire; bootarchitect; bootarrangement; bootbegeleider; bootbehandelaar; bootbemanning; bootbenodigdheden; bootberging; bootbevolking; bootbewaking; bootbewoner; bootbezitter; bootbus; bootcharter; bootcommissaris; bootcompagnie; bootdek; bootdeur; bootdienst; booteigenaar; bootexcursie; bootfeest; bootgast; bootgat; bootgevoel; bootgezelschap; boothals; boothengel; boothengelaar; boothengelen; boothuis; boothuur; boothuurder; bootindustrie; bootkaart; bootkaartje; bootklasse; bootklassement; bootkraan; bootlading; bootlak; bootleiding; bootlengte; bootleun; bootlift; bootmakker; bootmaquette; bootmast; bootmodel; bootmotor; bootnaam; bootonderdeel; bootonderhoud; bootongeval; bootontwerp; bootopslag; bootovertocht; bootparking; bootplaats; bootpolis; bootpost; bootrace; bootramp; bootrand; bootreis; bootreisje; bootreiziger; bootromp; bootrondvaart; bootsafari; bootsbemanning; bootschip; bootschoen; bootsector; bootsfluit; bootsgeneraal; bootsgezel; bootshaak; bootshop; bootshow; bootshuis; bootslengte; bootsman; bootsnelheid; bootsport; bootstad; bootstalling; bootstation; bootstoel; bootstrap; bootswimpel; bootsymboliek; boottafereel; bootticket; boottijden; boottocht; boottochtje; boottoerist; boottouw; boottrailer; boottrein; boottrekker; boottribune; boottrip; boottype; bootuitrusting; bootuitstapje; booturen; bootvaarder; bootvaardigheid; bootvaart; bootvakantie; bootvaren; bootverbinding; bootverhuur; bootverhuurderij; bootverkoper; bootverplaatsing; bootverstekeling; bootvervoer; bootverzekering; bootvignet; bootvirus; bootvissen; bootvisserij; bootvluchteling; bootvorm; bootvormig; bootvuil; bootwater; bootwereld; bootwerker; bootziek; botenbaas; botenbedrijf; botenberging; botenbestand; botenbeurs; botenbouw; botenbouwer; botenevenement; botenhandel; botenhelling; botenhuis; botenkraan; botenliefhebber; botenlift; botenloods; botenparking; botenschuur; botenshow; botenstalling; botentempel; botenterrein; botentref; botenverhuur; botenverhuurbedrijf; botenverhuurder; botenwagen; botenwerkplaats

1.1: transport per boot


boot 1.1:
transport per boot, hetzij in het algemeen, hetzij een transportvoorziening volgens een vaste dienstregeling

Betekenisbetrekking
Algemeen: metonymie
Betrokken betekenissen: 1.0 : 1.1

Semagram

De boot...

  • is vervoer; is verplaatsing
  • gebeurt al dan niet volgens een vaste dienstregeling
  • gebeurt per boot

Algemene voorbeelden
Na alle vertragingen met de tunnelbouw zijn de spoorwegen van de drie deelnemende landen [...] er op gebrand de achterstand snel in te lopen. Daarbij mikken zij kennelijk op de miljoenen luchtreizigers die jaarlijks tussen het continent en Engeland op en neer vliegen. Met een vergelijkbaar soort voederings- en zitruimte-beleid bieden zij een overstapvrije doortocht van centrum tot centrum. Ook de prijspolitiek is voorlopig niet concurrerend met de boot. Iets onder de vliegprijzen en minder gedoe, dat is de verleiding waar de nu nog vliegende reiziger aan wordt blootgesteld.

- NRC, 1994

Combinatiemogelijkheden


 
Combinatiemogelijkheden met adjectief ervoor
de laatste boot
Ben je in loop van de voormiddag op het eiland aangekomen, en neem je pas de laatste boot terug naar het vasteland, dan heb je hier voldoende tijd voor strandvermaak.

- http://www.wadloop-dijkstra.nl/


 
Combinatiemogelijkheden met voorzetselgroep
Voorzetsel: naar
de boot naar Breskens; de boot naar het vasteland; de boot naar Hoek van Holland
Toch was ik gespannen toen Floor na bijna vijf maanden schreef dat ze de boot naar Hoek van Holland had geboekt.

- Zuiderkruis, Pauline Slot, 1999

De trein naar Vlissingen, de boot naar Breskens en de bus naar Sluis, dat wil zeggen eerst naar Oostburg met lijn 2, daarna verder met lijn 4.

- NRC, 1993


 
Combinatiemogelijkheden in voorzetselgroep
met de boot gaan
Ik probeerde het nog een keer. 'Voor je tachtigste verjaardag, mam, samen met mij. Vind je dat niet leuk?' 'Gaan we dan met de boot?' 'Nee, met het vliegtuig.' 'Waarom niet met de boot?' 'Omdat er geen boot meer is.'

- Mevrouw mijn moeder, Yvonne Keuls, 2000


1.2: voorstelling van een boot


boot 1.2:
voorstelling van een boot in de vorm van een maquette, een stuk speelgoed, een afbeelding e.d.

Betekenisbetrekking
Algemeen: metonymie
Betrokken betekenissen: 1.0 : 1.2

Semagram

Een boot...

  • is een voorstelling

Algemene voorbeelden
Ik zou niet weten waarom ik bv. niet een kanon met een staartje zou schilderen, of met een slurf of een snor. Of een boot met olifantenpoten.

- Ik ga altijd uit de weg voor een andere ezel, Jos de Man, 1975

Truitjes met ingebreide boten en ballonnen, gestreepte tuinbroeken, wollen mutsjes, een pak met een kaboutercapuchon, piepkleine broekjes.

- Bezeten van mij, Nicci French, 2002

Van de krant die hij elke dag kocht, knipte hij poppetjes en matjes, boten en hoeden, waar Bas mee speelde tot hij ze schaterend verfrommelde in grote proppen.

- 't Is zo weer nacht, Joyce Roodnat, 2001

Kapot speelgoed, dat is iets heel treurigs. Een boot van playmobiel waar een grote barst in zit, of een speelgoedtelefoon waar de draaischijf vanaf is gebroken.

- NRC, 1994

↓ meer voorbeelden

Combinatiemogelijkheden


 
Combinatiemogelijkheden met voorzetselgroep
Voorzetsel: in
een boot in een fles
Sinds ik hier als kleine jongen logeerde waren kabinetten ten val gebracht [...], miljoenen liters wijn gedronken, boten in flessen gebouwd, kleuters volwassen mannen geworden [...], sterren voorgoed gedoofd - maar dis was eender gebleven.

- De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden, 1983


Woordfamilie
Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen: modelboot; modelbouwboot

1.3: woonboot


boot 1.3:
permanent aangemeerde boot die wordt gebruikt als woning; woonboot

Betekenisbetrekking
Algemeen: specialisering
Betrokken betekenissen: 1.0 : 1.3

Semagram

Een boot...

  • is een vaartuig; is een vervoermiddel

Semagram

Een boot...

  • is een woning

Algemene voorbeelden
Ook Paula kwam daar veel, vooral toen ze nog op de boot woonden.

- Kriblijn, Barber van de Pol, 2001

Ja schat, ik woon op een boot, in de Prinsengracht.

- Een soort Engeland, Robert Anker, 2001


Woordfamilie
Als deel van een afleiding: bootje

1.4: onderzeeër


boot 1.4:
vaartuig dat ontworpen is en dient voor verplaatsingen onder water; onderzeeër; duikboot

Betekenisbetrekking
Algemeen: specialisering
Betrokken betekenissen: 1.0 : 1.4

Semagram

Een boot...

  • is een vaartuig; is een vervoermiddel

Algemene voorbeelden
De U47 werd gebouwd door de Krupp Germaniawerf te Kiel, Duitsland waar de boot op 17 december 1938 operationeel werd.

- http://home.worldonline.nl/~kwiklink/u-47-1.pdf, 1998

In de hekbuiskamer, de torpedokamer achter in de boot bevinden zich 4 torpedobuizen die, na leeggeschoten te zijn, alleen weer geladen konden worden in een haven of langszij een bevoorradingsschip.

- http://www.seafront.be/


Woordfamilie
Als deel van een afleiding: bootje

1.5: opvarenden


boot 1.5:
verzameling van de opvarenden in een boot

Betekenisbetrekking
Algemeen: metonymie
Betrokken betekenissen: 1.0 : 1.5

Semagram

Een boot...

  • is een groep; is een verzameling
  • bestaat uit de opvarenden van een boot

Algemene voorbeelden
Omdat op één Canadese boot na alle deelnemers Amerikanen waren heeft het IOC deze wedstrijden uiteindelijk niet erkend.

- http://www.krsg.be/olympics.htm

Art. 24. Onder geen enkele omstandigheid, mag er gevist worden op, of aan, of in de nabijheid van een wrak en/of obstakel [...]. Art. 25. Elke overtreding in verband met artikel 24., zal onderzocht worden door de bevoegde wedstrijdleiding. Bij overtreding, wordt betreffende boot gediskwalificieerd.

- http://users.pandora.be/vvbz/index_1.htm, 2001

De Franse marine bracht op haar beurt een Spaanse boot op, die zou vissen met netten waarvan de maasbreedte niet klopte.

- NRC, 1994

De Gentse boot, die zich in 1995 tot nationaal kampioen kroonde, verraste zijn Britse en Duitse tegenstander met een snelle start.

- De Standaard, 1996

↓ meer voorbeelden


Woordfamilie
Als deel van een afleiding: bootje

(einde artikel)

sluit Door gebruik te maken van het ANW gaat u akkoord met de Eindgebruikersovereenkomst.