canon


canon 1.0

meerstemmig zangstuk of soms ook muziekstuk waarin de ene stem de andere herhaalt, bijvoorbeeld doordat ze enkele maten na elkaar inzetten

Semagram


Een canon…

is een muziekstuk

  • [Geluid] klinkt, indien correct uitgevoerd, harmonisch
  • [Soort] is de vorm van een muziekstuk
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is tweestemmig of meerstemmig
  • [Onstoffelijke inhoud] bestaat uit een tweede stem of partij die een andere herhaalt, wat bijvoorbeeld kan ontstaat doordat de tweede stem enkele maten later inzet
  • [Voorbeeld of specimen] is bijvoorbeeld het liedje vader Jacob, wanneer een tweede stem twee maten later inzet en is als bekend muziekstuk de Canon van Pachelbel

Algemene voorbeelden


De manuaalpartij is een canon in beide stemmen terwijl in het pedaal basnoten - ter harmonische beklemtoning - worden gegeven.

http://www.orgelkunst.be/publicaties.nl/publicaties.nl.html

In de lessen komen onder andere de volgende onderdelen aan bod: Zingen: zowel eenstemmig als meerstemmig (bijvoorbeeld canons).

http://www.muziekschoolamstelveen.nl/pop.htm

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • een canon spelen
  • een canon zingen

Docent en leerling stonden zo ver als mogelijk uit elkaar en speelden een canon van Telemann: het effect dat we hoorden was fantastisch. Een blokfluit lijkt simpel, maar de gespeelde intro was een hedendaags en uitdagend stuk muziek.

http://www.concerten-vangoghkerkje.nl/info04.htm,

Terwijl zijn moeder en zusters onder het afwassen driestemmig een canon zongen, zat Nathan nog met lange tanden vlees te kauwen op het ritme van de ongeduldige liniaal van Pa Sid.

Nathan Sid, Adriaan van Dis,

De deelnemende koren moeten een eenstemmig werk en een canon zingen, evenals een meerstemmig stuk dat speciaal voor het festival werd geschreven.

Meppeler Courant,

met adjectief ervoor


  • een driestemmige canon

Doelstellingen beheersen van de horizontale schrijfwijze tot en met vierstemmig contrapunt, inzicht in de totale imitatieleer, kennis van de verschillende contrapuntische fenomenen in de muziekliteratuur, inzicht in de begrippen modaal, tonaal en atonaal, contrapunt schrijven van een driestemmig canon.

http://www.kcb.be/nl/indexin.asp?pag=bib=1

in voorzetselgroep


  • in canon
  • in canon zingen

Na de pauze trad als eerste Ward III, de koorklas van Jannie Verbrugge, op. Deze bracht, heel fraai, zes nummers, waaronder enkele in canon.

Meppeler Courant,

Een vrij allegro beschrijft fragmenten van het thema in canon tussen klavier en pedaal.

http://www.akc-orgel.be/det_juli_3_2004.htm,

Geslaagd was verder het in canon zingen van het lied 'Al gij volken, loof den Here'.

Meppeler Courant,

Maranatha blonk vooral uit in het zingen in canon.

Meppeler Courant,

Woordfamilie


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • mensuurcanon

canon 2.0

het geheel van door een geloofsgemeenschap geaccepteerde en erkende bijbelboeken, gebedsboeken, kerkwetten, geloofsartikelen, etc.

Algemene voorbeelden


De verering tot de heders was een typisch product van de volksdevotie. De verering ervan is nergens terug te vinden in een of andere officiële canon of heiligenboek.

De Standaard,

In de katholieke Bijbels vinden we daarnaast nog een aantal historische boeken terug die niet in de oorspronkelijke Hebreeuwse "canon" staan. Deze boeken worden meestal aangeduid als "apocriefen".

http://www.ping.be/ontmoeting/bijbel/meerboek.html

Combinatiemogelijkheden


met telwoord erachter


  • het kerkelijk wetboek in canon 369
  • canon 1395 § 2

Een bisdom is namelijk, zoals het kerkelijk wetboek in canon 369 zegt: "een deel van het volk Gods, dat aan een Bisschop wordt toevertrouwd om het in samenwerking met het presbyterium (de gewijde ambtsdragers dus) te weiden, zodat het, nauw verbonden met zijn herder, en door hem door het Evangelie en de Eucharistie in de Heilige Geest verzameld, een particuliere Kerk vormt, waarin de ene heilige katholieke en apostolische Kerk van Christus waarlijk aanwezig is en werkt."

http://www.bisdomdenbosch.nl/

Pedoseksuele clerici vielen ook vroeger al onder het kerkelijk wetboek, namelijk canon 1395 § 2.

http://www.tgl.be/discus/reactie38-1.htm,

Vaste verbindingen


de canon der Heilige Schrift


  1. verzameling geschriften die samen de Bijbel vormen; de Bijbel

    Antoniem: apocriefen

    Apocrieve boeken. Bijbelboeken, die door de Statenvertalers niet zijn opgenomen in de canon der Heilige Schrift. Apocrief komt van het Grieks apokryphos, dat 'verborgen' betekent.

    http://www.holyhome.nl/bijbel%20voor%20slechtzienden/Begrippenlijst.html

    Deze traditie komt uitzonderlijk duidelijk naar voren in een aantal niet tot de canon der Heilige Schrift behorende werken, zoals het boek van Barnabas.

    1986

de canon van de Heilige Mis


  1. het geheel van gebeden van het eucharistisch gebed

    Vijf redenen spreken voor de grote waakzaamheid waarmee de Kerk gedurende vele eeuwen vasthield aan het in stilte bidden van de gebeden die tot de Canon van de Heilige Mis behoren.

    http://www.fssp.be/fssp_documents/LtresAB/lettramis_201105_nl.pdf,

    Paus Pius IX verhief Sint Jozef in 1870 tot patroon van de gehele Kerk. Paus Johannes XXIII heeft de naam van Jozef opgenomen in de Canon van de heilige Mis.

    http://www.agneskerk.org/2014/03/19-maart-heilige-jozef-bruidegom-van-de.html,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • bijbelcanon
  • N.T.-canon

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • canongeschiedenis
  • canonvorming

Overige woordfamilieleden


canon 3.0

verzameling titels van teksten of verzameling onderwerpen die als algemene basis voor een vakgebied gezien worden

Betekenisbetrekking


specialisering
Betrokken betekenissen2.0 : 3.0

Semagram


Een canon…

is een verzameling

  • [Leden] bestaat uit feiten, onderwerpen, teksten, of eventueel kunstvoorwerpen of voorwerpen die de basis van een vakgebied vormen
  • [Doel of bestemming] heeft als doel de basiskennis te bepalen en dient zo als gemeenschappelijk referentiekader
  • [Betrokkene] is opgesteld in overleg tussen gezaghebbende personen van een bepaalde vakgebied
  • [Voorbeeld of specimen] is bijvoorbeeld de verzameling van de belangrijkste literaire titels voor het vakgebied van de letterkunde, een verzameling feiten voor het vakgebied geschiedenis (de geschiedeniscanon), de lijst onderwerpen voor de exacte wetenschap (de bètacanon), de taalkundeonderwerpen voor op school (de taalcanon), etc.

Algemene voorbeelden


Tot ver in de negentiende eeuw was het universitaire onderwijs in grote mate tekstueel en gebaseerd op een canon van gezaghebbende Latijnse teksten (auctoritates) die plusminus vastlag.

http://www.flwi.ugent.be/fasti/pages/Afscheidsrede.htm,

De commissie zou voor het vak geschiedenis in het basisonderwijs en de basisvorming willen bepleiten dat alle leerlingen, waaronder degenen voor wie het vak geschiedenis in de basisvorming eindonderwijs is, eenzelfde minimumpakket aan historische (overzichts)kennis en vaardigheden wordt aangeboden, gemakshalve aangeduid als de 'canon' (gemeenschappelijke basiskennis/kerncurriculum).

http://www.minocw.nl/onderwijs/vit/hfd6.htm,

Zij heeft ervan afgezien een 'canon', een minimumpakket van historische kennis, op te stellen. Zo'n canon werd drie jaar geleden bepleit door een commissie onder leiding van oud-bestuurder R.J. de Wit, die na een rondgang in de samenleving stelde dat een verschuiving van vaardigheden naar kennis in het geschiedenisonderwijs wenselijk was.

NRC,

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • een canon vormen

De eerste vijf films vormen een canon van nog steeds bezienswaardige, klassieke Polanski-films.

NRC,

met adjectief ervoor


  • een culturele canon
  • een literaire canon

Hoe men de culturele productie dient te consumeren bijvoorbeeld - wat men goed moet vinden, wat men moet depreciëren, hoe men de culturele canon moet (re)organiseren om als zeitgemäss en sophisticated erkend te worden.

http://www.dwb.be/2001/dwb01-6/dwb6.html,

Waarom zou je bijvoorbeeld geen vraagtekens zetten bij de noodzaak van de literaire canon?

De Groene Amsterdammer,

  • een klassieke canon
  • een vaste canon

Sommigen menen dat de klassieke canon koste wat kost behouden moet blijven.

http://www.minocw.nl/cultuur/doc/vdwaal.doc,

De jongste jaren verschijnen steeds meer boeken die de muziekstijl niet alleen heel ernstig nemen, maar hem zowaar nog meer belang toedichten dan de aanhangers van de klassieke canon ooit durfden te vrezen.

De Standaard,

Van een gezaghebbende christelijke leer was in elk geval nog geen sprake, evenmin van een vaste canon van gezaghebbende teksten.

http://www.flwi.rug.ac.be/cie/RUG/deley19.htm#christ

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • de gevestigde canon
  • een vastgestelde canon
  • vastgelegde canons

Anderzijds compliceerden juist nieuwe ontwikkelingen als het openbreken van de gevestigde canon met klassieke literaire teksten en de aandacht voor jeugdliteratuur de onderwijssituatie.

De voorwaarden voor een goed gesprek, Lia van Gemert,

Het werken met een vastgestelde canon van vakken is losgelaten; de beroepsprobleemgerichte aanpak en het 'leren-leren-concept' staan centraal.

http://www.archiefschool.nl/congres290502/index.htm,

Bekeken vanuit historisch perspectief is Knulsts milde muze in feite een overspelige muze, eentje die zich nooit heeft gehouden aan grenzen van kunstdisciplines en vastgelegde canons.

http://www.cultuurnetwerk.nl/cultuurnetwerk/publicaties/pdf/moedemuze.pdf,

met voorzetselgroep


Voorzetsel: van

  • de canon van de kalligrafie
  • de canon van gevestigde klassiekers
  • de canon van de Amerikaanse literatuur
  • de canon van de muziekgeschiedenis
  • de canon van grote namen

Bij hem leerde hij de canon van de kalligrafie.

NRC,

Bovendien kwam het functioneren van teksten veel minder aan bod dan verwacht mocht worden en speelde de canon van gevestigde klassiekers nog steeds een dominante rol.

De voorwaarden voor een goed gesprek, Lia van Gemert,

Zeeman en Scheffer bestreden de sombere diagnose van de anderen: Jackie Collins is toch nog niet doorgedrongen tot de canon van de Amerikaanse literatuur, en er worden toch nog steeds een heleboel mooie en minder goed verkopende boeken uitgegeven door kwaliteitsuitgeverijen?

NRC,

Roger Norrington (of EMI?) heeft er altijd een sport van gemaakt om net iets eerder net iets verder door te dringen in de grote canon van de muziekgeschiedenis dan de andere "baroqueux".

De Standaard,

Voor Ginette Verstraete is het een interdisciplinaire cultuurstudie die is ontstaan uit onvrede met de traditionele, academische omgang met cultuur, die was gereduceerd tot een vastgeroeste literaire canon van grote namen, netjes verdeeld in allerlei disciplines die amper met elkaar communiceerden.

De Groene Amsterdammer,

in voorzetselgroep


  • opnemen in de canon

Een tweede vaststelling is dat de behandelde Vlaamse schrijfsters voor het merendeel in Nederland onbekend zijn gebleven, maar - op een enkele gelukkige uitzondering na - ook in Vlaanderen niet in de canon zijn opgenomen.

De Standaard,

Maar hoe kan ik aan het geschrevene zien dat ik een filosofische tekst lees, en geen als literatuur bedoelde tekst, geen preek, geen wetboek, geen in de canon van een ander deelgebied van de wetenschap op te nemen tekst?

Mensen met een hobby, Désanne van Brederode,

  • uit de canon

In Nederland vloog men elkaar nog niet zo lang geleden in de haren over een lijst met verplicht te lezen boeken uit de canon voor scholieren.

http://www.minocw.nl/cultuur/doc/vdwaal.doc,

Is het nog pertinent de lezer van nu alles in vertaling aan te bieden of volstaat de grondige kennis van alleen de meesterwerken uit de canon?

http://users.pandora.be/hivtitaliaans/werkconferentie.htm,

Veel van het materiaal kwam dus niet uit de canon, want die bevat zeker voor de vroegmoderne literatuur merendeels teksten voor volwassenen.

De voorwaarden voor een goed gesprek, Lia van Gemert,

  • tot de canon behoren
  • tot de canon doordringen

Dat de grote hedendaagse geleerden, schrijvers en kunstenaars schoonheid, troost, of beide, vinden in schijnbaar alledaagse, soms banale dingen, en minder in zaken die al tot de canon van de beeldende kunst behoren?

http://www.stedelijk.nl/ned/index.html

Het behoort inmiddels tot de canon van het Nederlandse korte verhaal.

http://www.jansiebelink.nl/

We problematiseren de ontwikkeling in herinneringsvorming en de manier waarop beelden en verhalen doordringen tot de canon van ons gezamenlijk cultureel erfgoed.

http://www.let.uu.nl/hist/info/VVG/nl/congres.html,

  • de inhoud van de canon
  • de invulling van de canon

De inhoud van de canon kan in het kader van dit rapport slechts beknopt worden aangeduid.

http://www.minocw.nl/onderwijs/vit/hfd6.htm,

Op de vraag wie een bepalende stem heeft aangaande de inhoud van de canon en wie uitmaakt wat kan worden afgeschreven, antwoordde Knulst: 'In onze cultureel pluriforme samenleving is het moeilijk scherpe scheidslijnen aan te brengen tussen kern en marges van een culturele canon.'

http://www.cultuurnetwerk.nl/cultuurnetwerk/publicaties/pdf/moedemuze.pdf,

Zij beveelt aan om periodiek - bijvoorbeeld iedere vijf jaar - een tijdelijk advieslichaam in te stellen, bestaande uit vertegenwoordigers vanuit het onderwijs, de universiteiten en de maatschappij, dat zich over deze vraag buigt en er tevens op toeziet dat een eenzijdige invulling van de canon wordt vermeden.

http://www.minocw.nl/onderwijs/vit/hfd6.htm,

met substantief erachter


  • de canon der letteren

In de jongste integrale literatuurgeschiedenis, Nederlandse Literatuur, een geschiedenis (1993), blijkt deze Vlaamse dichteres niet langer deel uit te maken van de canon der letteren.

De Standaard,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • bètacanon
  • filmcanon
  • genrecanon
  • popcanon
  • taalcanon
  • vormencanon
  • wereldcanon

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • canonauteur
  • canondoorbreking
  • canononderwerp
  • canonvorming

Overige woordfamilieleden


canon 4.0

richtlijn

Semagram


Een canon…

is een aanwijzing

      Algemene voorbeelden


      Dat geldt zelfs voor een pijler van het recherchewerk: de canon dat misdadigers zijn te herkennen aan hun MO, jargon voor "modus operandi", een vaste werkwijze.

      NRC,

      Maarten Van Severen won de Van de Veldeprijs voor het beste product met een lange ligstoel uit polyester, glasvezel en aluminium. Ook hier zien we een goede toepassing van de canon 'less is more'.

      De Standaard,

      canon 5.0

      (juridische dienstverlening [recht], financiële sector)

      bedrag dat jaarlijks aan erfpacht betaald moet worden; jaarlijks te betalen erfpacht

      Semagram


      Een canon…

      is een bedrag

      • [Soort] is erfpacht, geld dat voor het gebruik van een stuk grond betaald moet worden
      • [Frequentie] moet jaarlijks betaald worden
      • [Omvang abstract] heeft een bepaalde hoogte, die over de looptijd afgekocht kan zijn

        Algemene voorbeelden


        In de eerste 30 jaar zullen de OCMW's en vzw's de flats "exploiteren" onder erfpacht: de flats blijven eigendom van Serviceflats Invest en de OCMW's en vzw's betalen "huurgeld" (canon).

        De Standaard,

        Combinatiemogelijkheden


        als object bij een werkwoord


        • canon betalen

        Het recht van erfpacht heeft drie essentiële kenmerken: * het betreft steeds onroerende goederen (gronden, woonhuizen); * het recht heeft een tijdelijk karakter: met een minimumduur van 27 jaar en een maximumduur van 99 jaar; * de erfpachter moet jaarlijks een vergoeding, canon genoemd, betalen aan de eigenaar.

        http://www.notare.be/watnot.htm#h1,

        met ander, nevengeschikt substantief


        • de pachtprijs en canon

        De pachtprijs en canon moeten niet worden vastgesteld op basis van marktprijzen maar op basis van economische, sociale en ecologische doelen die door de politiek gesteld zijn.

        http://www.sp.nl/partij/theorie/program/eerste_weg_links.pdf

        Woordfamilie


        Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • erfpachtcanon
        • erfpachtscanon

        Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • canonherziening
        • canoninning