edict


edict 1.0

door een overheid, vorst of paus uitgevaardigd besluit
In benamingen, zoals in Edict van Caracalla, Edict van Theodosius of Edict van Milaan, dient het woord met een hoofdletter gespeld te worden.

Semagram


Een edict…

is een regel; is een besluit

  • [Herkomst of oorsprong] wordt afgekondigd door een keizer, koning, paus of ander gezaghebbend persoon
  • [Plaats] komt met name voor in monarchieën
  • [Onstoffelijke inhoud] omvat een gebod, verbod of een recht
  • [Recht] moet opgevolgd worden door mensen en instellingen die vallen onder de heerschappij waarin de afkondiging plaatsvindt

Algemene voorbeelden


Een invloedrijke Egyptische moslimleider overweegt via een "fatwa", een religieus edict, een verbod uit te spreken tegen de twee bekendste merknamen ter wereld. Coca-Cola en Pepsi-Cola zouden immers voor moslims verboden ingrediënten kunnen bevatten.

De Standaard,

Op 1 januari vaardigde Keizer Hirohito (1901-1989) een edict uit waarin hij ontkende dat hijzelf goddelijk was en het Japanse volk superieur.

http://www.studybuddy.nl/nederlands/contentjapan.html

Het edict verkondigde de wil van los Reyes Catolicos, dat alle ongedoopte joden, onder bedreiging met de strengste straffen, binnen drie maanden met achterlating van al hun bezittingen de Spaanse bodem voor altijd moesten verlaten.

Duisternis bedekt de aarde, Jerzy Andrzejewski,

Het Edict van Milaan, in 313, waarbij de christenen godsdienstvrijheid kregen, betekende een eerste mijlpaal in de historie van de christelijke kunst: zij kon zich nu in volle vrijheid – en zelfs gesteund door keizerlijke en andere subsidies – ontwikkelen.

http://users.pandora.be/websthetica/webstheticaVRA.htm

Combinatiemogelijkheden


met voorzetselgroep


Voorzetsel: van

(Wordt in deze combinatie met een hoofdletter gespeld, wanneer het om een benaming van een specifiek edict gaat.)
  • edict van de Oostenrijkse keizer Jozef II
  • Edict van Caracalla
  • Edict van Constantijn
  • Edict van Milaan
  • Edict van Theodosius

Enkele jaren later, in 1784, werd echter ook te Groenendaal het edict van de Oostenrijkse keizer Jozef II ten uitvoer gebracht, waardoor de afschaffing van alle contemplatieve kloosterorden werd bevolen.

http://www.hoeilaart.be/knoppen-links/toerisme/V.V.V.-kantoor/alg-V.V.V.-kantoor.htm

In 212 na Christus, verleende het Edict van Caracalla het Romeinse burgerschap aan alle vrijen van het rijk - in zekere zin een formele erkenning van de stoïcijnse notie van het wereldburgerschap, en een breuk met de klassieke opvatting van het burgerschap als een privilege.

http://allserv.rug.ac.be/~frvandun/Texts/Rechtsfilosofie/RFgent-0.htm,

De katholieke kerk, zoals wij ze kennen, werd pas na het Edict van Constantijn een echte kerk.

De Standaard,

Pas na het Edict van Milaan, waarmee keizer Constantijn de christenen godsdienstvrijheid had gegeven, kon de liturgie zich ontwikkelen.

http://users.pandora.be/greetendirk/gregoriaans/NL/mu_01.htm

Met het Edict van Theodosius werden de tempels van de Egyptische goden echter definitief gesloten of als christelijke kerken ingericht.

http://www.museumkennis.nl/lp.rmo/museumkennis/i000158.html

als object bij een werkwoord


  • een edict uitvaardigen

De volgende dag vaardigde de koninklijke kanselarij een edict uit, dat de herauten onmiddellijk begonnen voor te lezen op de pleinen van de stad.

Duisternis bedekt de aarde, Jerzy Andrzejewski,

Op 7 april 1521, dus 8 dagen vóór het verschijnen van Luther op de Rijksdag van Worms, vaardigde Adriaan, die in Tordesillas verbleef vanwege de Comunidades, een edict uit tegen Luthers geschriften.

http://home.wanadoo.nl/iki/inq-dro.htm

De Griekse en Romeinse beschaving was nog niet ter ziele of de jammerlijke prelaten van het nieuwe geloof begonnen edicten en banvloeken uit te vaardigen, in een ziedende successie.

Averechts, Gerrit Komrij,

Woordfamilie


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • prijsedict
  • tolerantie-edict