ellendeling


ellendeling 1.0

(pejoratief)

iemand die het waard is om veracht te worden; iemand met een slecht karakter; gewetenloos persoon; verachtelijk persoon; slecht mens
Vaak ook als scheldwoord gebruikt.

Semagram


Een ellendeling…

is een persoon

  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft een slecht karakter; is het waard om veracht te worden; is gewetenloos

    Algemene voorbeelden


    Er zijn zoveel goede mensen op de wereld. Als ze allemaal één keer spuwen, kunnen ze makkelijk de ellendelingen die alles verzieken, verzuipen in dat spuug.

    http://www.wereldwijd.be/archief/assyr.htm,

    Schoft, siste ze toen de deur achter de laatste gast dichtviel, ploert, schurk, ellendeling, schobbejak!

    De wekker, André Janssens,

    Toen flikkerde nog eens het oog van Koning Arthur en met een forse stem riep hij: "Gij ellendeling, ontrouwe! Gij liegt wederom tegen mij uw koning, die gewond en hulpeloos is! Nu verzoek ik u voor de laatste maal mijn zwaard weg te werpen en als gij weer in gebreke blijft, zal ik opstaan, hoe zwak ik ook ben en u nog vellen!"

    Ik draag geen helm met vederbos, W.F. Hermans,

    Hoepel op, lelijkerd! Wil je een dreun, ellendeling!

    Het nietigste, Marie Kessels,

    Ze barstte in huilen uit, sprong overeind, rukte driftig de gordijnen opzij, stootte een raam open, stroopte de dekens van me af en trok me uit bed. Ze rammelde me door elkaar, schreeuwend, snikkend, volkomen over haar toeren. 'Ellendeling! Al twee nachten kom ik voor jou mijn bed uit, ik probeer je zoveel mogelijk te helpen, ik wil alles voor je doen... twee nachten heb ik geen oog dicht gedaan, de hele tijd heb ik aan jou liggen denken... en wat doet meneer? Hij behandelt me als een stuk vuil, doet alsof ik lucht ben!'

    De hemelvaart van Massimo en Lui oog, Oek de Jong,

    Ik had bijkans mijn tong ingeslikt maar ik had me beheerst en de ellendeling niet door de planken van het dek geslagen. Zelfbeheersing is een schone zaak!

    Een hete ijssalon, Heere Heeresma,

    Ze verzwolgen sloten thee. Tot haar woede had dit resultaat bij Arthur maar niet bij haar. Aan het eind van de week was er een zielig pondje af, terwijl Arthur, de ellendeling, maar liefst twee kilo minder woog op hun weegschaal. Ze verdacht het ding van partijdigheid.

    Niet doen Agnes, Peter van Straaten,

    Even houdt hij zijn adem in, als mevrouw Vermeer zich met vastberaden stappen van hem verwijdert. Van hem, de ellendeling die zonder dat zij het weet verantwoordelijk is voor al haar verdriet.

    Zonder genade, Renate Dorrestein,

    Combinatiemogelijkheden


    als object bij een werkwoord


    • iemand een ellendeling noemen

    In het laatste jaar van zijn leven werkt hij aan de grote roman over zijn vader, de historicus Jaap Meijer, die Ischa in gesprekken met zijn psychiater 'een ellendeling, een schoft en een sadist' noemt.

    http://www.boeken.net/wbnliterair/index.asp

    Wij laten Ester Haman nu een ellendeling noemen (in Ester 7:6); dat vinden we al vrij kras, maar je zou ook nog kunnen overwegen om 'schoft' te gebruiken.

    http://www.bijbelgenootschap.nl/

    • 'ellendeling' schreeuwen
    • 'ellendeling' zeggen

    'Ellendeling,' schreeuwde Hanna en daar zat Thijs met de telefoon, toet... , toet... toet..., tot het langgerekte tuuut aan toe en hij had sterk het gevoel dat er iets helemaal fout was gegaan.

    Mooi was Maria, Marijke Höweler,

    Het is een van de afspraken binnen het vertaalproject, dat de stijl van de tekst in de vertaling tot uiting moet komen. Spijker: Zo'n scheldwoord moet bovendien zo goed mogelijk uitdrukken wat het Hebreeuwse scheldwoord uitdrukt. Dus als Ester 'ellendeling' zegt, dan moeten daar als het even kan alle betekenisaspecten en alle emotionele aspecten in doorklinken die ook in de Hebreeuwse woorden doorklinken. En dat is vaak even zoeken.

    http://www.bijbelgenootschap.nl/

    • iemand een ellendeling vinden

    Emoties sturen het gedrag in een bepaalde richting. Als u boos bent, vindt u iemand niet slechts een ellendeling. U heeft bovendien neigingen om met die persoon af te rekenen. Wat uw boosheid u levert is het materiaal voor het oplossen van het probleem.

    http://www.delta.tudelft.nl/jaargangen/29/37/emotie.html,

    In paniek vond ze steun bij de onderste tree van de trap en hoorde Sietse van de wal treiterig roepen: 'Je zei toch dat je kon zwemmen! Waarom schreeuw je dan zo!' Ze stond bij te komen van de beproeving. Op zo'n moment vond ze Sietse een mispunt, een ellendeling.

    Oprechter trouw, Henk Romijn Meijer,

    met koppelwerkwoord


    • een ellendeling zijn
    • ellendelingen zijn

    Soms had ik mijn vriendinnen laten vertellen over hun ervaringen met mannen. Ik hoefde nooit naar de kermis en kon het spookhuis oproepen in mijn eigen slaapkamer. Ik wilde horen wat voor ellendelingen mannen waren, niet omdat ik daar nu speciaal in geloofde, maar om mij daarna op te stellen als troosteres.

    Verleidingen, Rudolf Geel,

    'Je bent een ellendeling, Karl, want je zult mij kwellen en pijnigen en straffen.'

    De steen der wijzen, J.M.A. Biesheuvel,

    Hypocrieten. Hun moeder is een hoer. Nee, dat is niet zo. Hun moeder is Camelia. Zij was een heilige. Maar je kunt kinderen van een heilige zijn en toch ellendelingen zijn. Kinderen van de ellende, dat wel.

    De grens van glas, Carlos Fuentes,

    met adjectief ervoor


    • smerige ellendeling

    'Moet ik het soms weten?' kaffert de koppensneller. Volgt een venijnige stilte. Guignard voelt zich belazerd. De smerige ellendeling!

    De verdwazing, Andreas Roels,

    met adjectivisch voltooid deelwoord


    • verdomde ellendelingen

    Opeens schreeuwde ze: 'Ik gun het ze van harte, die verdomde ellendelingen!'

    Anna, Hanna en Johanna, Marianne Fredriksson,

    met aanwijzend voornaamwoord


    • die ellendeling
    • die ellendelingen

    Misschien zou die nietsnut, die plaaggeest, die ellendeling ondertussen verdwijnen.

    Kermis, Gaston Durnez,

    'Mag een in de steek gelaten vrouw misschien niet drinken als er iets te vieren valt?' 'Wat valt er dan zo dringend te vieren, Marie-Claire?' 'Het feit dat die ellendeling mij nooit meer zal bedriegen. Nooit meer ...'

    Cargo, Patrick Conrad,

    Blue, wat gebeurt daar in hemelsnaam? Het is het Kkalkh leger. De communisten! schreeuwde hij terug. Dan moeten we vertrekken. Die ellendelingen kunnen elk moment hulp uit de lucht krijgen!

    Jihad, Tom Carew,

    De vrouw wendde zich tot Kees. 'Hebt u die ellendeling gezien? Hij moet naar beneden, ratten vangen in de zaak. Mijn moeder zoekt hem overal, ze kan hem niet vinden en nu is ze in alle staten.'

    't Is zo weer nacht, Joyce Roodnat,

    Je hoeft er geen spijt van te hebben, Pappie, het was niet moeilijk, wees niet bang, nu is het al zover, de rotzakken, toch komt alles goed, die schoften dachten dat ze ons konden overwinnen, ze dachten dat ze je konden breken, chanteren, die ellendelingen dachten dat alles hun behoorde, zelfs jij!

    Hongarije, Lieve de Boeck (ed.),

    • zulke ellendelingen

    De nacht dat ik de biografie uitlas, over het huwelijk met Eva Braun, over de lievelingshond van de Führer, Blondi, die de blauwzuurcapsules moest testen omdat zijn baas bang was levend in handen van zijn rechters te vallen, een gruwelijk gebeuren waar hij niet bij kon zijn omdat, zoals Bertold Brecht zegt over zulke ellendelingen, 'Ze kunnen het leed wel aanrichten maar ze kunnen het niet aanschouwen.'

    De weerspiegeling, Jan Wolkers,

    voorafgegaan door als


    • als een ellendeling

    Mijn vrouw heeft het met mij nooit zover willen laten komen. Met hem wel. Hoe heeft hij dat gedaan? Opeens besef ik hoe ik als een ellendeling daar in de mist ben ineengekrompen. Hoelang liggen zij al in dat bed? De hoeveelste maal was het, dat zij het uitschreeuwde van wellust?

    Gras, Clem Schouwenaars,

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    • ellendelinge
    • ellendelingetje