fagot


fagot 1.0

afbeelding

Bron: Indiana Public Media
(CC BY-NC 2.0)

groot houten blaasinstrument in het lage register dat bestaat uit een dubbele, "gevouwen", buis met aan de ene kant het metalen mondstuk dat bestaat uit een dunne, S-vormig gebogen metalen pijp die een dubbelriet bevat en aan het andere boveneinde de klankbeker die vaak bovenaan versierd is met een witte ring

Semagram


Een fagot…

is een muziekinstrument

  • [Afmeting] heeft grote afmetingen; is op de contrafagot na het grootste houtblaasinstrument
  • [Geluid] brengt vooral tonen voort in het lage register; heeft een toon die lijkt op brommen; heeft een klankkleur die wordt gebruikt om zowel deftigheid als boertigheid uit te beelden; heeft een klankkleur die zich leent tot komische expressie
  • [Bouw] bestaat in hoofdzaak uit een "dubbelgevouwen" buis die in feite twee buizen omvat, de vleugelpijp en de baspijp die onderaan met elkaar worden verbonden door de laars, een blok hout met twee door een metalen buis onderling verbonden boringen; heeft aan de bovenzijde van de baspijp de klankbeker die meestal bovenaan versierd is met een witte ring; heeft bovenaan de vleugelpijp het mondstuk dat bestaat uit een S-vormig gebogen dunne metalen buis die het dubbelriet bevat; is uitgerust met gaten en kleppen voor de toonvorming
  • [Materiaal] is gemaakt van hout, met metalen kleppen, een metalen mondstuk en onderaan een metalen kap om de twee stukken buis samen te houden
  • [Soort] behoort tot de blaasinstrumenten; behoort tot de houtblaasinstrumenten
  • [Functie] wordt vooral gebruikt in klassieke orkestmuziek en kamermuziek
  • [Gebruikswijze] wordt bespeeld door aanblazen op het dubbelriet en door de tonen te vormen met behulp van de kleppen
  • [Gebruiker] wordt bespeeld door een fagottist

Algemene voorbeelden


De fagot is het laagst klinkende instrument van de houten blaasinstrumenten.

http://www.sintceciliarotselaar.be/blaasinstrumenten.htm

Het broze geluid van het dubbelriet waarmee de fagot wordt aangeblazen, leent zich niet voor stemverheffing.

http://www.xs4all.nl/~lelarge/ov/fagottist.htm

Toen tenslotte de fagot in de loop van de achttiende eeuw werd opgenomen in de militaire kapel en het klassieke symfonieorkest, was het instrument volledig geaccepteerd in alle muzikale echelons.

http://www.xs4all.nl/~lelarge/ov/fagottist.htm

Combinatiemogelijkheden


in voorzetselgroep


  • een concerto voor fagot
  • een concerto voor fagot en orkest

Mozart schreef 2 concerto's voor fagot.

http://users.pandora.be/dirk.viaene/muziek1.htm,

Een programma met onder meer het Concerto voor fagot en orkest KV 191 van Wolfgang Amadeus Mozart (met Dirk Noyen als solist).

De Standaard,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • blokfagot
  • worstfagot

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • fagotconcert
  • fagotconcerto
  • fagotgroep
  • fagotklank
  • fagotpartij
  • fagotsolo
  • fagotspeler
  • fagottentrio

fagot 1.1

muziekspel op een fagot; fagotspel

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Fagot…

is spel

      Combinatiemogelijkheden


      als object bij een werkwoord


      • fagot spelen

      Je moet een beetje stoer zijn om fagot te spelen. Hij steekt namelijk altijd boven het orkest uit. Bijna niemand speelt fagot. Dus je moet het leuk vinden om een beetje op te vallen.

      http://www.kiesjeinstrument.nl/fagot/

      fagot 1.2

      vaardigheid van het fagot spelen; techniek van het fagot spelen; kunde van het fagotspel

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

      Semagram


      Fagot…

      is een vaardigheid

          Algemene voorbeelden


          Vele jaren later [...] raakt hij in de ban van muziek. Hij probeert cello, altviool en fagot, maar de instrumenten zijn even moeilijk als mooi en hij wil liever gewoon luisteren.

          http://www.pietdeloof.be/bio.html

          Combinatiemogelijkheden


          als object bij een werkwoord


          • fagot studeren

          Ze ging fagot studeren omdat het instrument haar lag.

          http://www.maartjeduin.nl/?p=227

          fagot 1.3

          muziek die wordt voortgebracht door of is geschreven voor een fagot

          Betekenisbetrekking


          metonymie
          Betrokken betekenissen1.0 : 1.3

          Semagram


          Een fagot…

          is muziek

              Algemene voorbeelden


              Sjostakovitsj zet zelfs een overweldigend majestueuze coda in [...]. Heel abrupt breekt hij af [...]. Boven een langgerekte fond van gedempte violen en altviolen laat hij een paar enigmatische toetsen van fluit, fagot, celesta, trompet en harp de loze drukte doorprikken, en toont hij zijn ware gelaat.

              De Standaard,

              De finale begint als een treurmars, diep in de bassen en de fagotsolo, en klimt dan via de andere houtblazers en ijle strijkerslijnen langzaam op tot de piccolo van Papageno: uitnodiging tot een ludieke dialoog met de koddige fagot, Wienerische strijkers, en de burleske trombone.

              De Standaard,

              Trouwens, in de eerder uitgevoerde concertsuite naar de muziek voor het hoorspel The Sword in the Stone uit 1939 van Benjamin Britten meende ik in Merlyn's Tune and Tree Music in de voortsjokkende fagot ook al Poeh-achtige klanken waar te nemen.

              NRC,

              Combinatiemogelijkheden


              als object bij een werkwoord


              • fagot spelen

              Annegreet en Elze speelden verzorgd fagot in Réception du Roi.

              Meppeler Courant,

              fagot 1.4

              iemand die de fagot bespeelt, vooral in een ensemble of een orkest; fagotspeler

              Betekenisbetrekking


              metonymie
              Betrokken betekenissen1.0 : 1.4

              Semagram


              Een fagot…

              is een persoon

                  Algemene voorbeelden


                  Eerst de inzet van de fagot, als die maar zuiver was, dat was-ie. Dan de klarinetten… Fluiten, Hobo's erbij. Het ging redelijk, de zaal werkte echt niet mee. Het stuk klonk niet koraalachtig en zou dat wel moeten zijn.

                  http://www.schrijversweb.nl/print.php?id=3491

                  Als de fluiten samen met de hobo's of fagot speelden, hoorde je drie verschillende interpretaties van hetzelfde fragment.

                  http://www.trouw.nl/tr/nl/4512/Cultuur/archief/article/detail/1775312/2003/04/10/Rommelige-mengelmoes-passies.dhtml

                  Woordfamilie


                  Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • fagotgroep
                  • fagotpartij
                  • fagotsolo
                  • fagottentrio

                  fagot 1.5

                  orgelregister met de klankkleur van een fagot

                  Betekenisbetrekking


                  overig
                  Betrokken betekenissen1.0 : 1.4

                  Semagram


                  Fagot…

                  is een orgelregister

                      Algemene voorbeelden


                      De registerklanken zijn ten dele imitaties van muziekinstrumenten, zoals bijvoorbeeld Trompet, Fagot, Fluit en Bazuin. Specifieke orgelregisters (labiaalpijpen) zijn bijvoorbeeld de Prestant (meestal in het front), Oktaaf, Quint en Terts, Mixtuur, Cimbel en Scherp (allen prestant-achtig). Deze registers zijn dus geen imitatie van bestaande muziekinstrumenten.

                      http://www.wimtaverne-huisorgelbouw.nl/68765206

                      In de tongwerkenfamilie treffen we namen aan die herinneren aan (oude) blaasinstrumenten. Voorbeelden in Kruiningen: Trompet, Dulciaan, Schalmei en Bazuin. Elders ook: Fagot, Hobo, Kromhoorn, Trombone, Klaroen, Klarinet. Vaak klinken tongwerken krachtiger dan labiaalstemmen.

                      http://www.pgkruiningen.nl/orgel1.html