groente


groente 1.0

plant die men in de moestuin of op de groenteakker teelt om de eetbare delen te gebruiken als voedsel voor de mens; ook: de eetbare delen van de plant in rauwe toestand of bereid tot voedsel, bijvoorbeeld de bladeren van de spinazie of een koolsoort, de wortel van een biet, de bloemstengel van een bloemkool, de vrucht van een komkommerplant; groentegewas; ook: soort groente; groentesoort
Zowel in toepassing op de gewassen zelf als op de gewassen die bereid zijn tot voedsel. Sommige vruchten worden in de algemene taal wel beschouwd als groente, bijvoorbeeld de tomaat, de paprika, de komkommer. De aardappel wordt als gewas doorgaans wel beschouwd als groente, maar als onderdeel van een maaltijd wordt hij doorgaans als een aparte categorie voedingsmiddelen genoemd naast groenten en vlees of vis. Ook paddenstoelen, bijvoorbeeld champignons, worden vaak als groente beschouwd. Graan, rijst e.d. vallen niet onder het begrip groente.

Semagram


Een groente…

is een plant of plantendeel; is een voedingsmiddel

  • [Kleur] is niet noodzakelijk groen, maar kan andere kleuren hebben, bijvoorbeeld wit (zoals een bloemkool), of rood (zoals rode bietjes)
  • [Uiterlijk] is, afhankelijk van het plantendeel dat gebruikt wordt, een bladgroente, bloemgroente, spruitgroente, stengelgroente, wortelgroente, knolgroente, vruchtgroente of peulvrucht
  • [Geheel] maakt deel uit van een hoofdmaaltijd
  • [Functie] wordt gegeten; is voedsel
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een eetbare plant of een eetbaar deel van een plant
  • [Behandeling of bewerking] kan geblancheerd, gekookt, gebakken, gegrild, gesmoord, gestoomd, gestoofd, gewokt e.d. worden
  • [Gebruikswijze] wordt rauw gegeten of wordt bereid door verhitting
  • [Voorbeeld of specimen] is bijvoorbeeld spinazie, sla, een kool, een wortel, een biet, een bloemkool, een komkommer of een paprika

Algemene voorbeelden


Speciaal aanbevolen groenten: broccoli, koolsoorten, sojabonen, peulvruchten, tomaten, wortels, bieten, uien, knoflook.

http://www.moermanvereniging.nl/

Tuinkers is pittig en doet ons zelfs aan mosterd denken, deze smaak is eigen aan kerssoorten (waterkers, Oostindische kers). Het is een groente zeer rijk aan vitamine A en C, rijk aan vezelstoffen, kaloriearm: dus fijn voor de lijn!

http://start.be/tuinhoekje/,

Witlof is een groente waar wij Vlamingen trots op mogen zijn, al proberen de Fransen tegenwoordig met die eer te gaan lopen.

De Standaard,

We hebben het hier natuurlijk niet over de gebruikelijke groenten zoals daar zijn: prei, kool in al zijn variaties, spinazie, worteltjes enz...., die in volle grond geteeld worden, maar wel over de zogenaamde kiemplant- en scheutgroenten, die nu volop in zijn in onze moderne keuken, maar ook in de betere eethuizen gretig gebruikt worden. U kent ze waarschijnlijk wel: tuinkers, prei- soja- en luzernescheuten. De nieuwe hits van het moment zijn radijs- en rode bietscheuten.

http://start.be/tuinhoekje/,

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • de groente(n) bakken
  • de groente(n) blancheren
  • de groente(n) gaarkoken
  • de groente(n) grillen
  • de groente(n) koken
  • de groente(n) reinigen
  • de groente(n) schoonmaken
  • de groente(n) snijden
  • de groente(n) spoelen
  • de groente(n) stomen
  • de groente(n) toevoegen
  • de groente(n) wassen
  • de groente(n) wokken
  • groenten eten
  • groenten kweken
  • groenten planten
  • groenten telen
  • groenten verbouwen
  • groenten zaaien

Snij de wortel in fijne julienne (reepjes) en verdeel de bloemkool in kleinere bloempjes. Kook de groenten samen kort in gezouten water.

http://www.tierenteyn.be/RECEPTEN/kabeljauwfilet%20royal.htm

Ondertussen de groenten reinigen. De worteltjes kartelen en in schijfjes snijden. Wortelen en broccoli stomen of apart beetgaar koken in lichtjes gezouten water.

http://www.google.be/search?q=cache:QVFREle0QjUJ:home.pi.be/~brouwen/thuisbrouwen_kip.doc+eierlepeltje=nl

Die wat bittere smaak van andijvie, die je makkelijk wegneemt door de groente vóór het koken te blancheren.

http://www.lifeandcooking.nl/season3/templates/iglo_article.jsp?aid=18

Het oude vrouwtje was volop bezig groenten schoon te maken.

http://www.patricklagrou.be/06TmainSK.htm

De mest en de opstijgende lichaamswarmte van de dieren worden gebruikt om in bovenliggende kassen groenten te telen.

http://www.agro.nl/innovatienetwerk/inetwerk/introductie.html

Voordien had ik me nooit in een tuin geïnteresseerd doch plotseling begon ik me te interesseren om zelf planten en groenten te kweken.

http://www.prog-nose.yucom.be/

Het rulle van het zand, in de tuin. Wanneer hij kruiwagens vol versjouwde. Nieuwe groenten plantte. En naar zijn bloemen keek die weer begonnen te bloeien.

Leven op het lemmet, Renee Van Hekken,

Het is nog altijd niet te laat om groenten te zaaien.

http://www.seniorennet.be/Pages/Tuinkriebels/moestuin_juli.php

Ze eten hier vooral pittige groenten of geconfeite zuidvruchten met kruiden in azijn (achards) en rijst.

http://www.detoerist.be/reisverslagen/mauritius.php,

met adjectief ervoor


  • biologische groenten
  • gezonde groenten
  • groenbladige groenten
  • groene groenten
  • nitraatrijke groenten
  • onbespoten groenten
  • pittige groenten
  • rauwe groenten
  • verse groenten
  • warme groenten

Bovendien levert een gifvrije, biologische moestuin de familie gezonde en verse groenten en fruit.

http://www.ecotopia.be/yearbook/tuinieren.html

Was uw handen voor het koken, na het aanraken van rauw vlees of ongewassen rauwe groenten, voor het eten en na het bezoek aan een toilet.

http://www.ggdzeeland.nl/content/actueel_voedselveiligheid.htm

Nitraat kan ook worden omgezet in nitriet door het verleppen van groente en door het bewaren van restjes nitraatrijke groenten.

http://www.voedingscentrum.nl/

Gebruik zoveel mogelijk onbespoten groenten.

http://www.moermanvereniging.nl/

Groenbladige groenten, zoals broccoli, boerenkool, en collards, zijn rijk aan gemakkelijk absorbeerbaar calcium.

http://users.pandora.be/myprojects/gezondevoeding/voeding/lactose.html

U wenst gezonde, biologische groenten van uitstekende kwaliteit?

http://www.dewassendemaan.be/inbox/service.htm,

Broccoli, spruiten, collards greens, boerenkool, mustard greens, warmoes (Swiss chard) en andere groene groenten zijn rijk aan hoog absorbeerbaar calcium en een reeks andere heilzame voedingsstoffen.

http://users.pandora.be/myprojects/gezondevoeding/gezondheid/beenderen.html

Er is elke dag keuze tussen sla en warme groenten.

http://www.ufsia.ac.be/onderwijs/leven/restaurant_en_caffee.html#Restaurant

Ze eten hier vooral pittige groenten of geconfeite zuidvruchten met kruiden in azijn (achards) en rijst.

http://www.detoerist.be/reisverslagen/mauritius.php,

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • bereide groenten
  • diepgevroren groenten
  • geconserveerde groenten
  • gedroogde groenten
  • gekookte groenten
  • gemengde groenten
  • fijn gesneden groenten
  • grof gesneden groenten
  • biologisch geteelde groenten
  • ingemaakte groenten
  • schoongemaakte groenten

Groenten eet je nooit genoeg. In totaal zouden we minimum 300 g groenten per dag moeten eten. Deze hoeveelheid kun je bereiken door zowel bereide groenten als rauwkost te eten, verspreid over de verschillende maaltijden.

http://www.vig.be/

Hij [...] opende de diepvriezer. Na wat doelloos gerommel schoof hij de bevroren minestronesoep, zijn lievelingskost, en de diepgevroren groenten aan de kant.

Naakte zielen, Luc Deflo,

In de beginjaren produceerde Campbell geconserveerde groenten, ketchup en pasteivulling.

De Standaard,

Drink geen leidingwater en eet alleen geschild fruit, gekookte groenten en goed doorbraden vlees.

http://www.mondireizen.nl/Jemen.html

Fricandeau in plakjes snijden en op linzen leggen. Serveren met gemengde groenten.

http://members1.chello.nl/~g.dubois/linzen-01.html,

Voeg water toe [...] en voeg de schoongemaakte grof gesneden groenten er bij en ook de afval van de paddestoelen.

http://www.goldweb.nl/culinair/

"We willen af van de reputatie dat biologisch geteelde groenten er slecht uitzien", zegt Van Den Heuvel.

De Standaard,

Op en in alle kasten, op rekken, in kartonnen dozen, op de grond, op de vensterbanken staan bokalen ingemaakte groenten.

Alle verhalen, Kristien Hemmerechts,

Pikante kaasbroodmix met o.a. tarwebloem, maisbloem, zonnebloempitten, maisgries, tomatenpoeder, kaaspoeder, specerijen en gedroogde groenten.

http://www.molen-dehoop.nl/bodies/broodmixen.htm

in voorzetselgroep


  • met groenten

Op onze menu stonden o.a. krab in een vers pepersausje, gebakken reuzengarnalen met groenten, krab in een deegje, gegrilde vis, inktvis.

http://www.wereldvlinders.be/diary/diary-full.html

met substantief ervoor


  • een hoeveelheid groenten
  • een portie groenten
  • 300 gram goenten
  • verschillende soorten groenten

Verhoog uw dagelijkse portie groenten en vers fruit.

http://www.vig.be/doc/voeding/VO_evw_kanker.html

Dagelijks moeten we minstens 300 gram groenten eten.

http://www.wvc.vlaanderen.be/gezondsporten/voeding/

Gepocheerde zalmmoot met verschillende soorten groenten. Bereidingswijze. Maak de prei en de wortelen schoon en snijd ze in dunne reepjes.

http://www.zuivelonline.nl/pages/doelgroep_frames.asp?doelgroep=9=565,

Je hebt dan aan het begin van de maaltijd al de helft van de benodigde hoeveelheid groenten gegeten.

Dringende vragen, Anne van de Goor,

met onbepaald voornaamwoord


  • allerlei groenten
  • wat groenten

Wellicht zal men in de toekomst allerlei groenten en vruchten kunnen veredelen met vaccinatiegenen tegen allerlei ziekten.

NRC,

Een kom hete soep met stukjes kip en wat groenten erin werd ons voorgezet en mandjes vol warme tortilla's of maïskoeken werden aangedragen.

http://www.herentinternationaal.be/wederzbzk/docj03jun/vrsminne.html,

met telwoord ervoor


  • geen groenten
  • meer groenten
  • veel groenten
  • voldoende groenten
  • weinig groenten

Boeddhisten mogen geen vlees eten en ook geen groenten uit de uienfamilie.

http://www.alimentationinfo.org/ned/gezondhC.htm

Kenmerken van een mediterraan dieet: - meer groenten en fruit.

http://www.medinet.be/shownews.asp?ID=556,

Maar ook de moestuin ontsnapt niet aan een paar specifieke problemen. - vooral droogte kan problemen geven. Geef vooral regelmatig water want veel groenten kunnen door droogte doorschieten.

http://www.seniorennet.be/Pages/Tuinkriebels/moestuin_juli.php

Eet veel groenten, fruit, aardappelen en volle graanproducten. Matig het gebruik van vlees, vet, suiker en zout.

http://www.vig.be/

De Voedingsraad beveelt een hoeveelheid van 150 tot 200 gram per dag aan, plus twee vruchten, maar in de praktijk blijkt dat alleen mensen van vijftig jaar en ouder voldoende groenten en fruit eten.

NRC,

Mannen die weinig groenten en fruit eten, kunnen minder vruchtbaar zijn.

News.nl,

met ander, nevengeschikt substantief


  • groenten en fruit
  • groenten en aardappelen
  • groenten en granen
  • groenten en vruchten
  • groenten en vlees
  • aardappelen, vlees en groenten
  • vlees, aardappelen en groenten

Groenten en fruit moet men schillen of grondig wassen tegen pesticidenresidu's en zware metalen.

http://users.skynet.be/schulensmeervissers/pil_is_atoombom.htm

Als ijzertekort de oorzaak van bloedarmoede is, neem dan bij elke maaltijd een voedingsmiddel dat rijk is aan vitamine C, zoals fruit, vruchtensap, groenten en aardappelen.

http://home.planetinternet.be/~duffeler/Maagklachten.htm

Vitamine C en E, die rijkelijk aanwezig zijn in een dieet op basis van groenten en granen, helpen deze vrije radicalen neutralizeren.

http://users.pandora.be/myprojects/gezondevoeding/gezondheid/arthritis.html

Wellicht zal men in de toekomst allerlei groenten en vruchten kunnen veredelen met vaccinatiegenen tegen allerlei ziekten.

NRC,

Tuurlijk oogt de Handelstraat overdag exotisch en is het algemeen geweten dat groenten en vlees in deze Marokkaanse straat nergens anders zo goedkoop en sappig zijn.

http://www.gva.be/dossiers/-a/antwerpsewijken/wijk16.asp

Ze zette de pan op de gaspit, het bord met vlees, aardappelen en groenten er boven op.

Twee vorstinnen en een vorst, R.J. Peskens,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • groenteachtig

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • bamigroente
  • bewaargroente
  • bijgroente
  • biogroente
  • bladgroente
  • blikgroente
  • busgroente
  • conservengroente
  • decoratiegroente
  • diepvriesgroente
  • ecogroente
  • erwtensoepgroente
  • gemaksgroente
  • glasgroente
  • herfstgroente
  • hoofdgroente
  • kasgroente
  • kiemgroente
  • knolgroente
  • kookgroente
  • koolgroente
  • kwaliteitsgroente
  • lentegroente
  • nasigroente
  • openluchtgroente
  • primeurgroente
  • roerbakgroente
  • saladegroente
  • sambalgroente
  • seizoensgroente
  • serregroente
  • snoepgroente
  • soepgroente
  • spruitgroente
  • stengelgroente
  • tuingroente
  • veldgroente
  • vollegrondsgroente
  • voorjaarsgroente
  • vruchtgroente
  • wintergroente
  • wondergroente
  • zeegroente
  • zomergroente

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • groenteaanbod
  • groenteabonnement
  • groenteafdeling
  • groenteafval
  • groenteassortiment
  • groentebak
  • groentebal
  • groentebed
  • groentebedrijf
  • groentebeignet
  • groenteblad
  • groenteboeket
  • groenteboer
  • groenteboetiek
  • groentebol
  • groentebouillon
  • groentebouw
  • groentebranche
  • groentebrij
  • groenteburger
  • groentecentrale
  • groenteconserve
  • groentecurry
  • groentedieet
  • groente-eter
  • groente-export
  • groentefolie
  • groentegarnering
  • groentegarnituur
  • groentegerecht
  • groentegeur
  • groentegewas
  • groentehamburger
  • groentehandelaar
  • groentehap
  • groentehof
  • groentehofje
  • groenteimporteur
  • groentekaart
  • groentekar
  • groenteketen
  • groentekist
  • groentekok
  • groentekom
  • groentekorf
  • groentekraam
  • groentekrans
  • groentekroket
  • groentekweek
  • groentekweker
  • groentelade
  • groentelading
  • groentelasagne
  • groenteman
  • groentemand
  • groentemarkt
  • groentemassa
  • groentemelange
  • groentemengsel
  • groentemenu
  • groentemes
  • groentemesje
  • groentemix
  • groentemolen
  • groentemozaïek
  • groentepakket
  • groentepallet
  • groenteprijs
  • groenteprut
  • groentequiche
  • groenteras
  • groenterasp
  • groenteratatouille
  • groentesap
  • groentesaus
  • groenteschil
  • groenteschotel
  • groentesector
  • groentesla
  • groentesmaak
  • groentesnijderij
  • groentesnijmachine
  • groentesoep
  • groentesoort
  • groentespecialist
  • groentestreek
  • groentetaart
  • groentetas
  • groenteteelt
  • groenteteler
  • groentetraditie
  • groentetuin
  • groentetuintje
  • groentevariant
  • groenteveiling
  • groenteventer
  • groenteveredelingsbedrijf
  • groenteverkoper
  • groentevlieg
  • groentevrouw
  • groentevrouwtje
  • groentevulling
  • groentewagen
  • groentewasserij
  • groentewinkel
  • groentewinkelier
  • groentezaad
  • groentezak
  • groentezuur

groente 2.0

afbeelding

Bron: Hans Hillewaert
(CC BY-SA 3.0)

alles wat aan groentegewassen geteeld en gegeten wordt

Semagram


Groente…

is voedsel

  • [Samenstelling] bestaat uit alles wat aan groente gegeten wordt of geteeld wordt

    Algemene voorbeelden


    Groente was oorspronkelijk eetbaar groen, maar we blijven groente zeggen, ook als we het hebben over wortelen of rodekool.

    De Standaard,

    We hebben al volop heerlijke groente uit eigen tuin.

    Meppeler Courant,

    De Gentenaars, die hun slacentrifuge naar het laboratorium haalden, mochten ondervinden dat wassen van groente en fruit het pesticidegehalte ervan niet beduidend vermindert.

    De Standaard,

    De aanvoer van fruit en groente stagneert. Steeds grotere delen van het platteland blijven onbewerkt.

    http://www.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/AIDS/economie.html,

    Vele Surinaamse gerechten bestaan uit kip (in alle mogelijke bereidingen) en rijst met wat groente.

    http://users.pandora.be/suriname/etenendrinken.htm

    Combinatiemogelijkheden


    met adjectief ervoor


    • nitraatrijke groente
    • onbespoten groente
    • rauwe groente
    • verse groente
    • warme groente

    Bezig met het kopen van broden, vlees, eieren en toch nog wat verse groente e.d. Ook moesten we nog uitklaren, de website updaten, bankzaken doen, virusscanner updaten en nog wat andere internet-gein.

    http://www.pinical.nl/Actueel_logboek_april_2003.htm,

    En dan de pistou: een magere basis met daarin blokjes vrijwel rauwe groente en een schep pesto, zoiets neem ik aan, maar het resultaat is zo bremzout dat ik na twee lepels niet verder kan.

    http://www.parool.nl/etendrinken/proefwerk/1077263138902.html,

    Restjes van gerechten met nitraatrijke groente kunt u beter niet bewaren.

    http://www.voedingscentrum.nl/

    Ze ging ook plotseling heel gezond eten, alleen onbespoten groente, geen vlees en suiker meer.

    Wat kijk je zorgelijk, schatje, Hermine Landvreugd,

    Voor groente is eventueel een combinatie van warme groente en rauwkost mogelijk.

    http://www.uza.be/opdracht/index.html

    met adjectivisch voltooid deelwoord


    • biologisch-dynamisch geteelde groente
    • gedroogde groente
    • gekookte groente
    • gesneden groente

    Een ander misverstand is volgens het centrum dat er gezonde en minder gezonde groenten bestaan of dat rauwkost beter is dan gekookte groente.

    ANP,

    De kant-en-klaar-maaltijden beslaan een hele wand en de gesneden groente verovert ruimte op de complete kolen.

    ANP,

    'We gaan namelijk een abonnement op biologisch dynamisch geteelde groente aanbieden. Dat betekent dat de abonnementhouder iedere week een pakket biologisch dynamische groente krijgt voor een vaste prijs. De groenten zijn van het seizoen en zeer gevarieerd.'

    Meppeler Courant,

    Vrolijk gekleurd voedsel mag mensen aanspreken en de kooplust prikkelen, maar dwergkonijnen vinden het niet lekkerder; koop het daarom niet! - Koop mengvoer met weinig graankorrels, maar des te meer groenvoer en gedroogde groente.

    http://www.dwergkonijn.com/

    in voorzetselgroep


    • met groente

    Tegelijkertijd moet U zich aan een specifiek dieet (met 2x daags een warme maaltijd met groente en vlees of vis) houden.

    http://www. kpg. nl/therapie. html

    met substantief ervoor


    • een hoeveelheid groente
    • een portie groente
    • 200 gram groente

    Kies voor magere voedingsmiddelen, gebruik ruime porties groente en fruit, kies bij voorkeur de volkoren graanproducten en eet wat vaker vis in plaats van vlees.

    http://www.studentenkeuken.nl/index2.html

    De aanbeveling is 2 stuks fruit en 200 gram groente.

    http://www.intmed.unimaas.nl/endo/

    De aangegeven hoeveelheid groente en fruit geldt voor iedereen, zowel voor mannen als voor vrouwen.

    http://www.studentenkeuken.nl/index2.html

    met onbepaald voornaamwoord


    • wat groente

    Dan komt een legerpatrouille hun kant op en onmiddellijk stuiven alle mannen weg. Slechts een groepje vrouwen dat wat groente op de grond heeft uitgestald blijft achter, wetend dat de kans klein is dat hen wat zal gebeuren.

    NRC,

    met telwoord ervoor


    • veel groente
    • voldoende groente
    • weinig groente

    In een diepvrieskist kunnen grote hoeveelheden levensmiddelen worden bewaard. Dus als u bijvoorbeeld veel groente uit de tuin wilt invriezen, is dit ideaal.

    http://www.kieskeurig.be/nl/product.nsf/doc/diep.htm

    'Een klein pakket bevat bijvoorbeeld voldoende groente voor twee personen voor de gehele week,' vult Martine aan.

    Meppeler Courant,

    Eet veel groente en fruit.

    http://www.gezondheidsnet.nl/

    Dit dieet heeft als voordeel dat men veel groente en fruit eet.

    http://www.voedingscentrum.nl/

    Moet de toonzetting van de voorlichting positief (groente en fruit maken je gezond) of negatief (eet je weinig groente en fruit, dan heb je meer kans op kanker) zijn?

    http://www.VoedingsMagazine.nl/,

    met ander, nevengeschikt substantief


    • groente, vlees, aardappelen
    • aardappelen, vlees en groente

    Als gevraagd wordt wat men het belangrijkst vindt bij het samenstellen van de maaltijd, dan noemt men in eerste instantie de ingrediënten van de maaltijd (groente, vlees, aardappelen etc).

    http://www.dto-kov.nl/download/Dto-vn08.pdf,

    Moet een vleesvervangend produkt op vlees lijken [...]? Vier respondenten vinden dat het wel op vlees moet lijken "je eet aardappelen, vlees en groente"; "het moet er aantrekkelijk uitzien"; "voor de mensen die dit nodig hebben... ".

    http://www.dto-kov.nl/download/Dto-vn08.pdf,