hobo


hobo 1.0

afbeelding

Bron: Zach Hetrick
(CC BY-SA 2.0)

houten blaasinstrument in de vorm van een lange buis die licht trechtervormig uitloopt en in de lengte voorzien is van gaten met kleppen, en dat wordt aangeblazen met een dubbel riet in het mondstuk

Semagram


Een hobo…

is een muziekinstrument

  • [Geluid] heeft een vrij hoog, nasaal, wat klagerig geluid; heeft een toon in het hogere register; heeft een klank die ver draagt; wordt vaak gebruikt om een pastorale of een melancholische sfeer op te roepen; klinkt helder; klinkt wat ijl
  • [Kleur] is meestal zwart
  • [Uiterlijk] is dun
  • [Bouw] is een conisch uitgeholde, cilindervormige buis die onderaan uitmondt in een lichte trechtervorm; heeft in de lengterichting gaten die afgedekt zijn door zilverkleurige kleppen; heeft aan het mondstuk een dubbel riet, twee lichtgebogen rietjes die rond een metalen stiftje worden bijeengebonden
  • [Materiaal] is gemaakt van hout of van kunststof
  • [Soort] is een blaasinstrument; is een houtblaasinstrument; is een rietblaasinstrument
  • [Functie] wordt vooral gebruikt in klassieke orkestmuziek en kamermuziek, eerder zelden als solo-instrument of in niet-klassieke muzieksoorten; wordt gebruikt in symfonieorkesten en in harmonieorkesten; is het instrument waarop in een symfonieorkest de andere instrumenten hun stemming afstemmen
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is moeilijk te bespelen
  • [Gebruikswijze] wordt bespeeld door blazen aan het mondstuk en door bediening van de kleppen voor de toonvorming
  • [Gebruiker] wordt bespeeld door een hoboïst
  • [Werkende kracht] wordt bespeeld door aanblazen op een dubbel riet in het mondstuk

Algemene voorbeelden


De huidige hobo, met kleppen, kennen we sinds de 17de eeuw.

http://users.pandora.be/dirk.viaene/muziek1.htm,

De rieten, die minstens zo zwaar aanblazen als die van de hobo, moeten door de bespeler zelf opgebonden worden en vertonen meestal kuren.

http://www.katjas.myweb.nl//

Tot de houten blaasinstrumenten behoren de dwarsfluit, de hobo, de klarinet, de fagot en de saxofoon.

http://users.pandora.be/rudy.hoekman/houten.htm

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • blazen
  • spelen

Op een wenk van de concertmeester blies de hobo een A en stemden de musici hun instrumenten af, brachten trillende loopjes en toonladders ten gehore.

De Cock en de moord op melodie, Appie Baantjer,

De hoboïst blaast lucht tussen twee fijne rietblaadjes. Door dit dubbelriet kan slechts weinig lucht tegelijk geblazen worden. Vandaar dat in het orkest de hobo vaak lange melodieën mag spelen. De klank is licht, fijn en helder.

http://users.pandora.be/rudy.hoekman/houten.htm

als object bij een werkwoord


  • een hobo bespelen
  • de hobo stemmen

In het Tijgerorkest worden de cello, hoorn, klarinet en hobo bespeeld.

www.somerenslust.nl/nieuws.html?i=62,

De hobo stemmen via de goede oude stemvork, te midden van zo'n honderd vaak luidruchtig preluderende orkestleden, is ook niet alles.

Orkestraal verhaal, Niels Le Large,

in voorzetselgroep


  • op een hobo blazen

Hij blies op een onzichtbare hobo, stootte rauwe geluiden uit.

Het woeden der gehele wereld, Maarten 't Hart,

  • ballade voor hobo en orkest
  • ballade voor hobo en piano
  • ballade voor hobo en strijkers
  • concerto voor hobo en orkest
  • concerto voor hobo en piano
  • concerto voor hobo en strijkers
  • divertimento voor hobo en orkest
  • divertimento voor hobo en piano
  • divertimento voor hobo en strijkers
  • sonate voor hobo en orkest
  • sonate voor hobo en piano
  • sonate voor hobo en strijkers
  • sonatine voor hobo en orkest
  • sonatine voor hobo en piano
  • sonatine voor hobo en strijkers

Het programma is: Hendrik Andriessen, Ballade voor hobo en piano (1952) [...]; Louis Andriessen Sonatina voor hobo en piano (1955) [...]; Benjamin Britten, Uit 'The Highland Balou, opus 41' Lullaby en Temporal Variations (hobo en piano) 1936.

Meppeler Courant,

16.00 Divertimento: strijkkwartet in Bes P124 (Haydn) [...], mars in D voor militaire muziek (Beethoven) [...], l'inverno uit de vier jaargetijden (Vivaldi), concerto in G voor hobo en orkest (Dittersdorf), trio in Bes voor pianoforte met viool en cello WQ89/1 (C.P.E. Bach).

De Standaard,

De Stallman Sonate voor hobo en piano schreef Wim Stoppelenburg voor KNO-arts Stallman ter gelegenheid van zijn jubileum in 1992.

Meppeler Courant,

Vaste verbindingen


hobo d'amore


  1. Vormvariant: oboe d'amore

    blaasinstrument dat sterk lijkt op de hobo maar groter is, een kleine terts lager klinkt en een minder schelle toon voortbrengt

    Synoniem: liefdeshobo

    Het RBO beschikt over een uitgebreid instrumentarium met onder andere althobo's en hobo d'amores (Passionen), bassethoorns (Mozart Requiem), slagwerk (o.a. barokpauken).

    http://www.rborkest.demon.nl/repertoire.htm

hobo da caccia


  1. boogvormig houtblaasinstrument met een brede beker dat vooral in de achttiende eeuw werd gebruikt

    Synoniem: jachthobo

    Het maakte geen verschil of hij nu de hobo of de zeldzame hobo da caccia in handen hield.

    De Standaard,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • althobo
  • barokhobo
  • bashobo
  • dubbelhobo
  • eshobo
  • f-hobo
  • liefdeshobo
  • piccolohobo

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • hoboconcert
  • hoboconcerto
  • hobofamilie
  • hobofiets
  • hobokwartet
  • hobopartij
  • hoboriet
  • hoboschoudertas
  • hobosolo
  • hobospel
  • hobospelen
  • hobostuk
  • hobotoon

hobo 1.1

muziekspel op een hobo; hobospel

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Hobo…

is spel

      Combinatiemogelijkheden


      als object bij een werkwoord


      • hobo spelen

      Maaike Rijkers (23), speelt hobo en studeert Life Science & Technology. Zij doet voor het tweede jaar mee en kon dat met haar stage regelen.

      http://www.mareonline.nl/archive/2013/02/20/een-verkeerde-noot-is-nooit-meer-te-herstellen

      hobo 1.2

      vaardigheid van het hobo spelen; techniek van het hobospel; kunde van het hobospel

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

      Semagram


      Hobo…

      is een vaardigheid

          Combinatiemogelijkheden


          als object bij een werkwoord


          • hobo studeren

          Renes, die ook hoorn, slagwerk, hobo, barokviool en muziekhistorie studeerde, wil zich als dirigent breed ontwikkelen.

          NRC,

          hobo 1.3

          muziek die wordt gespeeld op een hobo, meestal in een ensemble of orkest; hobomuziek

          Betekenisbetrekking


          metonymie
          Betrokken betekenissen1.0 : 1.3

          Semagram


          Een hobo…

          is muziek

          • [Geheel] maakt meestal deel uit van een muziekstuk door een ensemble of een orkest
          • [Herkomst of oorsprong] wordt gespeeld op een hobo

            Algemene voorbeelden


            De hobo loopt in een rustig wandeltempo over geaccidenteerd terrein.

            Het meesterstuk, Anna Enquist,

            En nog weer fraaier is het slot van het tweede deel met verrassende lijnen in de hobo.

            NRC,

            Combinatiemogelijkheden


            als object bij een werkwoord


            • hobo spelen

            Hij speelt hobo in een amateurband.

            De tweede geschiedenis, Loes Wouterson,

            hobo 1.4

            iemand die hobo speelt; hoboïst

            Betekenisbetrekking


            metonymie
            Betrokken betekenissen1.0 : 1.4

            Semagram


            Een hobo…

            is een persoon

                Algemene voorbeelden


                Vaak heb ik gedacht dat ik dat stemmen in een compositie zou moeten vangen, maar goed beschouwd kan dat niet: het is juist dat volmaakt toevallige, die eenzame hobo die zijn A blaast, en al die instrumenten die dan voor zichzelf heen wat zitten te pruttelen, die dat ene moment oproepen waarop alles zich opeens verdicht tot een akkoord waar je zelf nooit opgekomen zou zijn.

                Het woeden der gehele wereld, Maarten 't Hart,

                Op een wenk van de concertmeester blies de hobo een A en stemden de musici hun instrumenten af, brachten trillende loopjes en toonladders ten gehore.

                De Cock en de moord op melodie, Appie Baantjer,

                De orkesten waren nog klein, ongeveer 20 leden: strijkers, hobo, fagot en clavecimbel.

                http://members.chello.nl/~p.christians/bach.htm

                hobo 1.5

                orgelregister met de klankkleur van een hobo

                Betekenisbetrekking


                overig
                Betrokken betekenissen1.0 : 1.5

                Semagram


                Hobo…

                is een orgelregister

                    Algemene voorbeelden


                    De Hobo van zijn kant vertoont minder klankverschuiving over de ligging heen, naar mijn gevoel dus geen 'Basson-Hautbois', gewoon het orgelregister Hobo.

                    http://www.paulhoudijk.nl/bijlages/Artikel_HetOrgel_november1996.pdf

                    hobo 2.0

                    rondtrekkende dakloze in de Verenigde Staten in de late negentiende en de vroege twintigste eeuw die zich door het land verplaatste als verstekeling op goederentreinen op zoek naar tijdelijke baantjes

                    Semagram


                    Een hobo…

                    is een persoon

                    • [Plaats] leefde in de Verenigde Staten
                    • [Tijd] kwam vooral voor in de late 19de eeuw en in de eerste helft van de 20ste eeuw; kwam voornamelijk voor ten tijde van de Grote Depressie
                    • [Toestand algemeen] is dakloos; is een zwerver
                    • [Activiteit of handeling] leefde van tijdelijke baantjes her en der; reisde kriskras door het land als verstekeling op goederentreinen

                    Algemene voorbeelden


                    'Een hobo is een zwerver,' zei Speed. 'In de United States of America. Hobo's reizen met de treinen mee. Ze kruipen er stiekem bovenop en zo rijden ze van de ene kant van het land naar de andere. Zonder dat ze ervoor betalen.' Hij deed geen moeite om de bewondering in zijn stem te verbergen. 'Als ze boven op een trein zitten, vliegen ze eraf,' mompelde Hassan terwijl hij met een vinger in zijn ooghoeken peuterde. 'Dan kruipen ze in een wagon,' zei Speed. 'Daar vindt de conducteur hen.' 'Dan kruipen ze godverdomme in een goederenwagon!' vloekte Speed.

                    Rolex Explorer; Nachttrein, Luc Hanegreefs,