hyperbool

1.0: kegelsnede

hyperbool 1.0 (wiskunde)
kegelsnede, gevormd door de twee identieke, oneindige kromme lijnen, of elk daarvan, die ontstaan wanneer een vlak een kegel snijdt, waarbij de hoek die dit vlak vormt met het grondvlak van de kegel groter is dan de hoek die de kegelzijde vormt met het grondvlak
Woordsoort
Type: substantief
Naamtype: soortnaam
Geslacht: mannelijk of vrouwelijk
Lidwoord: de
Betekenisklasse: abstractum
Spelling en flexie
Vormen
Enkelvoud: hyperbool (hy.per.bool)
Meervoud: hyperbolen (hy.per.bo.len)
Uitspraak
Aantal lettergrepen: 3
Plaats hoofdklemtoon: 3de lettergreep
Woordrelaties
Hyperoniem: kegelsnede
Semagram

Een hyperbool...

is een kegelsnede

bestaat uit twee identieke, oneindige kromme lijnen, ook takken genoemd

ontstaat wanneer een vlak een kegel snijdt waarbij de hoek die dit vlak vormt met het grondvlak van de kegel groter is dan de hoek die de kegelzijde vormt met het grondvlak

is onderscheiden van de andere kegelsneden, cirkel, ellips en parabool

Algemene Voorbeelden
De hyperbool wordt gerekend tot de familie van kegelsneden, net als de cirkel, de ellips en de parabool.

- http://www.cs.vu.nl/~alumni/hypertext/2000/oktober/Hyperbool.html

Woordfamilie
Afleidingen: hyperbolisch

2.0: sterk overdreven uitdrukking

hyperbool 2.0 (taal- en letterkunde overig [taal])
sterk overdreven uitdrukking of wijze van uitdrukken; stijlfiguur waarin iets sterk overdreven wordt uitgedrukt
Woordsoort
Type: substantief
Naamtype: soortnaam
Geslacht: mannelijk of vrouwelijk
Lidwoord: de
Betekenisklasse: abstractum
Spelling en flexie
Vormen
Enkelvoud: hyperbool (hy.per.bool)
Meervoud: hyperbolen (hy.per.bo.len)
Uitspraak
Aantal lettergrepen: 3
Plaats hoofdklemtoon: 3de lettergreep
Woordrelaties
Hyperoniem: uitdrukking; stijlfiguur
Antoniem: parabool; understatement
Semagram

Een hyperbool...

is een stijlfiguur

bevat een sterk overdreven voorstelling van zaken

Voorbeelden van hyperbolen zijn: een zee van bloed; ik sterf van de honger

Algemene Voorbeelden
Wij leven nu eenmaal in het tijdvak van Pers en Voorlichting en in die wereld wordt de taal niet beheerst door het understatement maar door de hyperbool.

- NRC, 1993

Zijn elegante zinnen lopen menigmaal uit op een aanslag op het beschreven object: hij doet dat door de agressie te verstoppen in eufemismen of hyperbolen.

- Alles moet over, Peeters, Carel, 1979

Woordfamilie
Afleidingen: hyperbolisch

3.0: overdreven handelwijze; overdrijving

hyperbool 3.0
overdreven handelwijze; overdrijving
Woordsoort
Type: substantief
Naamtype: soortnaam
Geslacht: mannelijk of vrouwelijk
Lidwoord: de
Betekenisklasse: abstractum
Spelling en flexie
Vormen
Enkelvoud: hyperbool (hy.per.bool)
Meervoud: hyperbolen (hy.per.bo.len)
Uitspraak
Aantal lettergrepen: 3
Plaats hoofdklemtoon: 3de lettergreep
Woordrelaties
Hyperoniem: handelwijze
Synoniem: overdrijving
Betekenisbetrekking
Algemeen: generalisering
Betrokken betekenissen: 2.0 : 3.0
Semagram

Een hyperbool...

is een handelwijze

wordt gekenmerkt door overdrijving; is buiten proportie

Algemene Voorbeelden
Echte goedheid behoudt altijd het karakter van een impuls, daarom kleeft er zoveel dwaasheid aan, daarom is er die vermenging met het absurde en ongerijmde en met de hyperbool (een kostbare zilveren aansteker weggeven aan degene die om een vuurtje vraagt), producten van het toeval.

- Het nietigste, Kessels, Marie, 2002

Jean-Pierre van Rossem is geen modaal medemens. Alles wat hij doet, is excessief. Zijn register is dat van de overdrijving, hij is de vleesgeworden hyperbool. Als hij fraudeert, dan is dat meteen voor ettelijke miljarden. Als hij zich met auto's bezighoudt, moet hij meteen een Formule 1-renstal hebben.

- De Standaard, 1996

Woordfamilie
Afleidingen: hyperbolisch

(einde artikel)