ijsvogel


ijsvogel 1.0

kleine scharrelaarvogel met een blauwgekleurde rug, oranjegekleurde borst en buik, een oranje oogstreep en een witte keel, die altijd bij water leeft en daar met hoge snelheden zijn prooien vangt
Ook van toepassing op de vogelfamilie of soort in het algemeen en dan vaak in het meervoud gebruikt.

Semagram


Een ijsvogel…

is een scharrelaarvogel; is een vogel; is een dier

  • [Afmeting] wordt 16 cm lang
  • [Geluid] fluit, kwettert, kweelt; maakt een fluitend, kwetterend of kwelend geluid
  • [Kleur] heeft een blauw verenkleed met een oranje borst en buik, een oranje oogstreep die overgaat in een witte streep en een witte keel
  • [Bouw] is gewerveld; heeft twee poten
  • [Deel] heeft een korte staart, korte pootjes, een korte nek, korte, afgeronde vleugels, een grote kop met grote ogen en een lange, dolkvormige snavel
  • [Voortplanting] legt eieren
  • [Plaats] leeft bij langzaam stromende wateren als beken en rivieren in het laagland (zelden boven 650 meter hoogte), maar hij kan worden aangetroffen in bijna alle waterrijke gebieden
  • [Woongebied] komt voor in Europa, Noord-Afrika en Azië
  • [Leeftijd] kan 21 jaar oud worden, maar wordt gemiddeld 7 jaar oud
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is schuw; heeft een waterdicht en isolerend verenkleed met korte, dichte veren die tot zes keer per dag gepoetst en gekamd worden; neemt regelmatig een bad; houdt, in tegenstelling tot wat zijn naam doet vermoeden, niet van kou of ijs, maar heet zo omdat hij vooral 's winters te zien is als hij op het ijs zit rond een wak
  • [Deskundigheid of vaardigheid] kan snel vliegen, vooral langs het wateroppervlak, met snelheden tot maximaal 80 km/u, waardoor in vlucht zelden meer te zien is dan een blauw-oranje flits
  • [Gedrag] is een vleeseter; leeft solitair; stijgt bij de jacht op tot hoog in de lucht en blijft daar stil hangen met snel klapperende vleugels, speurend naar een prooi op de grond, een handeling die bidden genoemd wordt, en duikt vervolgens pijlsnel naar beneden om die prooi te grijpen
  • [Verscheidenheid] komt voor in 87 soorten
  • [Voorstellingswijze] gold lange tijd als symbool van onvoorwaardelijke trouw, gold in China als het symbool van huwelijkstrouw en stond lange tijd symbool voor macht, rijkdom, vrede en schoonheid; is in onze cultuur een zinnebeeld van het doorzettingsvermogen en het vertrouwen in een goede afloop ondanks tegenspoed

Wetenschappelijke naam: Alcedo atthis

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseAves; Vogels
OrdeCoraciiformes; Scharrelaarvogels
FamilieAlcedinidae; IJsvogels
GeslachtAlcedo
SoortAlcedo atthis

Algemene voorbeelden


Om een ijsvogel tegen te komen, moet je geluk hebben. Het blijft een schuwe vogel, die vaak al is opgevlogen voor je hem ziet. Een snelle blauwe schicht, die laag over het water vliegt, is vaak het enige wat je waarneemt. Rest nog de vraag waarom een vogel die niet van kou houdt, toch ijsvogel heet. Dat komt omdat we hem nog het vaakst 's winter zien als er ijs ligt, zittend rond een wak in de hoop er een visje te verschalken. Want open, helder water heeft de ijsvogel altijd nodig.

http://www.spidernet.nl/~vox/Artikelen/ijsvogel.html,

De meeste kans heb je om een ijsvogel te zien nabij helder water. Vaak zit een ijsvogel vlakbij het water op een strategisch punt op de wacht. Bijvoorbeeld op een brugleuning of een tak dat horizontaal boven het water hangt. Hij zit te wachten tot er een vis in het heldere water te zien is. Zodra dat het geval is, duikt hij er met snelheden tot wel 80 km/uur op af om het uit het water te vissen en smakelijk te verorberen.

https://www.boswachtersblog.nl/zuid-holland/2013/09/13/blauwe-flits-in-het-haagse-bos/,

Er zijn ter wereld 87 soorten ijsvogels, waarvan de meeste in de tropen of subtropen leven. Samen met de scharrelaars en bijeneters - vogels met net zulke exotische kleuren - horen de ijsvogels tot de orde der Coraciiformes. Het oorspronkelijk gebied van de ijsvogel is waarschijnlijk Nieuw-Guinea. Van daaruit heeft de ijsvogelfamilie zich over alle werelddelen verspreid. 'Onze' ijsvogel (latijnse naam: Alcedo atthis) is de meest verspreide soort.

http://www.spidernet.nl/~vox/Artikelen/ijsvogel.html,

In de symboliek staat de ijsvogel voor doorzettingsvermogen en het vertrouwen op een goede afloop ondanks tegenspoed. Met zijn kleuren van oranje, wit en blauw schijnt de ijsvogel ook de favoriete vogel van Willem van Oranje te zijn geweest.

https://www.boswachtersblog.nl/zuid-holland/2013/09/13/blauwe-flits-in-het-haagse-bos/,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • jonge ijsvogels
  • kleurrijke ijsvogels
  • de prachtige ijsvogel
  • een volwassen ijsvogel
  • de zeldzame ijsvogel

Vanaf augustus verspreiden de jonge ijsvogels zich over andere delen van Nederland. Niet dat je hen dan zoveel zult zien: om een ijsvogel tegen te komen, moet je geluk hebben.

http://www.spidernet.nl/~vox/Artikelen/ijsvogel.html,

Kleurrijke ijsvogels [...], ooit zeer talrijk aanwezig aan de Maaskant, nestelen niet meer langs betonnen oevers.

De Standaard,

Met een beetje geluk kom je oog in oog te staan met de prachtige IJsvogel.

http://www.natuurpunt.be/code/natuurgebieden/natuurgebieddetail.asp?id=254

Na ongeveer 25 dagen verlaten de jongen het nest. Ze zien er dan uit zoals het een volwassen ijsvogel betaamt: van snavel tot staart ca. 16 cm en ongeveer 40 gram.

http://www.spidernet.nl/~vox/Artikelen/ijsvogel.html,

Het spreekt vanzelf dat ook andere visetende vogels hier regelmatige gasten zijn zoals de fuut, de dodaars en de zeldzame ijsvogel.

http://www.merelbeke.be/welzijn/wel3a.htm

met ander, nevengeschikt substantief


  • de fuut, de dodaars en de ijsvogel

Het spreekt vanzelf dat ook andere visetende vogels hier regelmatige gasten zijn zoals de fuut, de dodaars en de zeldzame ijsvogel.

http://www.merelbeke.be/welzijn/wel3a.htm

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • ijsvogeltje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • amazoneijsvogel
  • aroevlagstaartijsvogel
  • azuurijsvogel
  • bandijsvogel
  • berggeelsnavelijsvogel
  • biakvlagstaartijsvogel
  • bismarckijsvogel
  • blauwborstijsvogel
  • blauwoorijsvogel
  • boraboraijsvogel
  • bosijsvogel
  • bruinkapijsvogel
  • bruinrugvlagstaartijsvogel
  • bruinvleugelijsvogel
  • dwergijsvogel
  • geelsnavelijsvogel
  • glansijsvogel
  • grijskopijsvogel
  • grootsnavelijsvogel
  • guamijsvogel
  • haaksnavelijsvogel
  • hagedisijsvogel
  • halmahera-ijsvogel
  • kastanjebuikijsvogel
  • kikkerbekijsvogel
  • kobaltijsvogel
  • kofiauvlagstaartijsvogel
  • louisiadenijsvogel
  • luzonbosijsvogel
  • malachietijsvogel
  • mangaia-ijsvogel
  • mangarevaijsvogel
  • mangrove-ijsvogel
  • marianenijsvogel
  • markiezenijsvogel
  • menintingijsvogel
  • niauijsvogel
  • numforvlagstaartijsvogel
  • ooievaarsbekijsvogel
  • palauijsvogel
  • papoea-ijsvogel
  • platsnavelijsvogel
  • ponapé-ijsvogel
  • reuzenijsvogel
  • roodrugijsvogel
  • senegalijsvogel
  • smyrna-ijsvogel
  • tahiti-ijsvogel
  • talaudijsvogel
  • teugelijsvogel
  • timorijsvogel
  • torresijsvogel
  • turkooisijsvogel
  • ultramarijnijsvogel
  • vlagstaartijsvogel
  • witbuikijsvogel
  • witkeelijsvogel
  • witkraagijsvogel
  • zebra-ijsvogel
  • zwartkapijsvogel
  • zwartkopvlagstaartijsvogel
  • zwartsnavelijsvogel

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ijsvogelfamilie
  • ijsvogelmannetje
  • ijsvogelnest
  • ijsvogelpaar
  • ijsvogelpopulatie
  • ijsvogelsoort
  • ijsvogelstand
  • ijsvogelvlinder
  • ijsvogelvrouwtje
  • ijsvogelwand