inktvis


inktvis 1.0

afbeelding

(Publiek domein)

afbeelding

Bron: Albert Kok
(CC BY-SA 3.0)

in zee levend weekdier dat een ronde of ovale vorm heeft met daaraan tentakels met zuignappen en dat een donkere vloeistof uit kan scheiden om vijanden in verwarring te brengen

Semagram


Een inktvis…

is een weekdier; is een dier

  • [Afmeting] varieert sterk in afmeting, van 1 cm tot meer dan 12 m (kolossale inktvis of Architeuthis
  • [Vorm] heeft een rond lichaam
  • [Bouw] is ongewerveld met meestal een inwendige schelp
  • [Deel] heeft goed ontwikkelde ogen, drie harten (een normaal hart en twee harten voor de doorbloeding van de kieuwen), een mantel en heeft acht of tien tentakels met zuignappen (met als enige uitzondering de nautilus die veel meer tentakels heeft)
  • [Voortplanting] legt eieren; paart door de acht of tien armen met een andere inktvis te verstrengelen waarbij het mannetje een spermapakketje in het vrouwtje aanbrengt, soms inclusief de gehele tentakel waarin zijn zaad zich bevindt
  • [Woongebied] leeft in zout water en komt overal ter wereld voor
  • [Leeftijd] wordt, afhankelijk van de soort, 1 tot enkele jaren oud
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is het intelligentste dier van alle ongewervelde dieren
  • [Deskundigheid of vaardigheid] kan van kleur veranderen als camouflage, als waarschuwing voor vijanden en waarschijnlijk ook als communicatiemiddel met soortgenoten en kan om vijanden af te schrikken en in verwarring te brengen een donkere kleurstof, de 'inkt', lozen
  • [Beweging] beweegt zich door water in en uit de mantel en de sifon (een buisvormig orgaan) te pompen
  • [Gedrag] is een vleeseter
  • [Verscheidenheid] komt voor in vele verschillende soorten, bv. octopus, nautilus, sepia of zeekat, pijlinktvis, etc.

RijkAnimalia; Dieren
StamMollusca; Weekdieren
KlasseCephalopoda; Inktvissen

Algemene voorbeelden


Langzaam zwemmen we terug. Als we boven de zandbodem komen, hoor ik mijn dochter schreeuwen. 'Een inktvis!' 'Waar?' 'Daar. Inkt.' Ik zie absoluut niets [...]. Mijn dochter wijst geagiteerd en ik knik heftig, dankbaar dat ik geen inktvis bespeur, stel je voor dat hier zo'n monster met ijzersterke tentakels zich in de zandbodem had ingegraven.

Alle verhalen, Kristien Hemmerechts,

De problemen zijn er ook voor bijvoorbeeld Argentinië, waar door tussenkomst van vreemde vissers heek en inktvis op het punt van verdwijnen staat.

NRC,

De stam van de weekdieren is de tweede grootste stam van de ongewervelden en bevat ca. 112000 soorten die vooral marien zijn. De bekendste weekdieren zijn de slakken, mosselen en inktvissen.

http://users.skynet.be/sky68333/biologie/dierenrijk/k_weekdieren.htm

Grondhaaien, inktvissen en scholen vissen zwemmen in hun grote aquaria; later in het jaar bewegen ook kwallen sierlijk door het water.

http://www.diergaardeblijdorp.nl/nl/index.html,

De oceaan was kalm en zeevogels zwierden door de lucht. De vloedrand op het strand lag vol met zeewier, kwallen en gestrande inktvissen.

Het licht van vroeger dagen, Arthur C. Clarke & Stephen Baxter,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • een achtarmige inktvis
  • een tienarmige inktvis

De Octopoteuthis deletron is een achtarmige inktvis, die diep in de Grote Oceaan zwemt.

http://www.scientias.nl/inktvis-is-niet-zo-kieskeurig/46902,

Maar ook heel bijzondere soorten zijn er te zien; zoals de octopus, een achtarmige inktvis of de lichtgevende lantaarnvissen.

http://www.artis.nl/algemeen/mainan.htm

De bond verwacht er sportduikers uit binnen- en buitenland die een glimp willen opvangen van daar broedende sepia's. Deze tienarmige inktvissen weten elk jaar de weg naar Zeeland te vinden.

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2690/Opmerkelijk/article/detail/1000354/2010/05/31/Duikgekte-in-Zeeland-om-tienarmige-inktvis.dhtml,

  • monsterachtige inktvissen
  • prehistorische inktvissen
  • tegenwoordige inktvissen

De aandacht voor kantelende ijsbergen, monsterachtige inktvissen en eigenaardige gebruiken.

NRC,

Prehistorische inktvissen zonder kalkschaal vielen juist de achterkant van de ammoniet van achter aan, beten een gat in de schaal en vraten hun prooi op.

http://www.kennislink.nl/publicaties/fossiele-inktvissen-beten-van-zich-af

De organisatie van de weke delen van de Ammonieten kwam vermoedelijk overeen met die van de tegenwoordige inktvissen en Nautilus.

http://people.zeelandnet.nl/mderweduwe/Ammonieten.html

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • inktvisachtig
  • inktvisje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • inktvislijf
  • inktvismannetje
  • inktvispolitiek
  • inktvisschild
  • inktvissenfamilie
  • inktvisstand
  • inktvisvrouwtje
  • inktviszwam

inktvis 1.1

vlees van een inktvis voor menselijke consumptie, bv. geroosterd of in ringen gefrituurd; inktvis als voedsel
Wordt in deze betekenis meestal als stofnaam gebruikt en komt dan dus niet in meervoud voor, maar wordt wel ook als verkleinwoord voor eetbare inktvisjes gebruikt.

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Inktvis…

is voedsel

  • [Kleur] is licht van kleur, meestal wit
  • [Smaak] heeft niet een heel erg uitgesproken smaak
  • [Vorm] komt voor als kleine inktvisjes of als stukje van een grote inktvis, en heeft vaak de vorm van een ringetje (een verticaal schijfje van de mantel)
  • [Structuur] staat bekend als een beetje taai of rubberachtig
  • [Functie] dient om te eten
  • [Plaats van herkomst] wordt in het Westen vooral veel in Zuid-Europa gegeten
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een zeevrucht
  • [Behandeling of bewerking] kan op vele verschillende manieren bereid worden, maar wordt vaak als 'calamares' of 'calamari' gefrituurd in ringetjes met een laagje beslag opgediend

Algemene voorbeelden


Ditmaal stond er een Hawaï en een vierkazenpizza met een onuitspreekbare naam op tafel. Gelukkig niks met zeevruchten. Een dure naam voor allerlei taaie glibberdingen zoals inktvis.

Mijn mama is een cowboy, Stefan Boonen,

'Inktvis,' zei ik. 'Op zijn Galicisch. Dat wil zeggen met paprikapoeder op een plankje. Inktvis luistert heel nauw. Als je het te kort of juist te lang laat koken, wordt het net kauwgom. Niet te vreten. Maar hier zijn ze specialisten.'

Eten met Emma, Herman Koch,

Snijd tenslotte de inktvis in reepjes, en laat deze gedurende 2 à 3 minuten sudderen in de olijfolie met de sjalotjes.

http://www.smulweb.nl/smulweb/plsql/ roos.show?rid=997139=0

De inktvis is vooral populair in Zuid-Europa.

http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

Zodra de zoon van de eigenaar de inktvis voor ze had neergezet, begon Barend furieus en luid smakkend te eten.

Oprechter trouw, Henk Romijn Meijer,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • verse inktvis

Elke dag verse inktvis is me nogal wat.

Reformatorisch Dagblad,

Het is lekker om op het strand een verse inktvis te kopen.

Meppeler Courant,

met substantief ervoor


  • een ringetje inktvis
  • een stukje inktvis

Ik reeg een rubberachtig ringetje inktvis aan mijn vork en stak het in mijn mond, kauwde zorgvuldig en spoelde het weg met water.

Bezeten van mij, Nicci French,

Met behulp van haar hagelwitte tanden probeert ze uit hoeveel rek er in een stukje inktvis zit.

Zonder genade, Renate Dorrestein,

Ze sneed een gebruind stukje inktvis af en stak het in haar mond.

Eten met Emma, Herman Koch,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • inktvisje

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • inktvisring
  • inktvissaus