kameleon


kameleon 1.0

afbeelding

Bron: Hjvannes
(CC BY-SA 3.0)

afbeelding

Bron: Kaz
(Publiek domein)

leguaanachtige hagedis met grote, uitpuilende ogen die los van elkaar kunnen bewegen, een grote bek met een lange, plakkerige tong en een lange, oprolbare staart die leeft in (sub)tropische gebieden in Afrika, Azië, Europa en het Midden-Oosten en vooral bekend is om zijn vermogen zich aan zijn omgeving aan te passen door van kleur te veranderen
Het meervoud kan ook verwijzen naar een familie van hagedissen (Chamaeleonidae).

Semagram


Een kameleon…

is een reptiel; is een dier

  • [Afmeting] wordt, afhankelijk van de soort waartoe hij behoort, tussen 3,5 en 80 cm lang
  • [Geluid] sist; maakt een sissend geluid
  • [Kleur] kan verschillende kleuren aannemen
  • [Vorm] heeft een aan beide zijden enigszins afgeplat lichaam
  • [Bouw] is gewerveld; heeft vier poten
  • [Deel] heeft grote, uitpuilende ogen die hij los van elkaar kan bewegen, een grote bek met een lange, plakkerige tong die razendsnel naar buiten kan schieten, een felgekleurde keelzak en een lange, oprolbare staart
  • [Voortplanting] legt eieren of is eierlevendbarend
  • [Woongebied] leeft in dichte vegetatie in subtropische en tropische gebieden in Afrika, Azië, Europa en het Midden-Oosten
  • [Leeftijd] kan 8 tot 9 jaar oud worden; wordt gemiddeld tussen drie en vijf jaar oud
  • [Deskundigheid of vaardigheid] het het vermogen om zich aan zijn omgeving aan te passen door van kleur te veranderen
  • [Gedrag] is een vleeseter
  • [Waardering] wordt gehouden en gewaardeerd als huisdier en gezelschapsdier

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseReptilia; Reptielen
OrdeSquamata; Schubreptielen
FamilieChamaeleonidae

Algemene voorbeelden


Er zijn kameleons van 3 cm lang en andere tot 80 cm.

http://home.tiscali.be/dieren.kliniek/medische_info/reptielen.htm

Een kameleon wordt vaak maar drie jaar.

http://home.tiscali.be/dieren.kliniek/medische_info/reptielen.htm

Kameleons hebben een grijpstaart, die ze om een tak kunnen slaan en die gebruikt worden als vijfde poot.

http://www.dessie.be/wildlife/hagedis.htm

Hoe slaagt de kameleon erin om insekten en ander klein grut zo feilloos met zijn lange plakkerige tong te pakken? Dat komt door zijn zeer bijzondere telelens-ogen [...]. Optisch onderzoek heeft uitgewezen dat de ogen van de kameleon (Chamaeleo dilepis) ongeveer net zo werken als die van de telelens op een camera, met een positieve en een negatieve lens.

NRC,

Sommige reptielen, zoals de kameleons, hebben speciale cellen in hun huid. Deze cellen zorgen ervoor dat het gekleurde pigment uitzet of krimpt. Zo verandert de kameleon van kleur.

http://users.skynet.be/zoekheteensop/reptielen.htm

Onderweg ook gestopt voor een voorhistorisch uitziende kameleon die zoals dat hoort perfect de kleuren van het wegdek had aangenomen.

Een jaar als (g)een ander, Kristien Hemmerechts,

Haar tong schoot naar buiten als die van een kameleon, krulde en flitste in een fractie van een seconde over haar bovenlip.

Pandora, Pieter Aspe,

Wanneer in het huis geen menselijk leven te vinden was stelde ik onevenredig veel belang in de enkele kameleon die uit de wirwar van kamperfoelie door de gaten van de airconditioner mijn kamer binnenglipte. Eén keer heb ik een hele ochtend voor de badkamerspiegel staan te proberen zo'n onfortuinlijke hagedis in mijn oorlel te laten bijten om als oorbel te dienen.

Cherry, Mary Karr,

Voor het eerst sinds 30 jaar is het in Artis weer mogelijk kameleons te bekijken. De dieren zijn afkomstig uit een illegaal, ondergeschept transport uit Kenia en houden nu, na een paar weken acclimatiseren, alles wat in het publieksterrarium beweegt nauwlettend in de gaten.

NRC,

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • kameleons houden

Met de huisvesting gaat het meestal fout, vaak wil men kameleons samen houden met andere dieren, wat echter niet aan te raden is. Ook worden kameleons dikwijls onder de verkeerde klimatologische omstandigheden gehouden. Ze horen niet thuis in een dompig, vochtig oerwoudterrarium.

http://users.pandora.be/chameleonsvl/chamaeleo_jacksonii.htm

voorafgegaan door als


  • zich aanpassen als een kameleon
  • zich gedragen als een kameleon

In de vele daarop volgende pagina's beschrijft hij minutieus hoe Van der Waals zijn opdrachten uitvoerde, hoe hij zich als een kameleon aanpaste aan zijn omgeving, hoe hij valstrikken bedacht en uitzette, hoe hij de ene na de andere verzetsgroep infiltreerde, ook de groep-Vorrink, en illegale werkers in handen van de Duitsers speelde.

NRC,

"Ik heb altijd naar andere culturen gezocht op een intieme manier, niet vanuit etno-musicologische interesse. Als een kameleon wil ik me aanpassen aan wat de menselijke ontmoeting mogelijk maakt. Muziek is voor mij een concretisering van menselijk contact."

De Standaard,

Met emotionele mannen had ze geen probleem, maar ze moesten wel consequent zijn. Carron gedroeg zich als een kameleon, en dat beviel haar niet.

De vijfde macht, Pieter Aspe,

Dat ik nergens ooit helemaal thuishoor heb ik aanvaard als mijn natuurlijke staat van zijn. Dat geeft me vrijheid, en het vermogen me aan te passen, of juist op afstand te blijven, al naar het uitkomt. Dee beschouwde, ten onrechte, die eigenschap als typisch voor de 'Belanda', die, zoals zij het ooit uitdrukte, zich als een kameleon kan gedragen om de omgeving waarin hij domineren wil naar zijn hand te zetten.

Sleuteloog, Hella S. Haasse,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • kameleonjacht
  • kameleonsoort

kameleon 2.0

(Gezegd van personen)
iemand die de natuur, de aard, de eigenschappen heeft van de kameleon; veranderlijk, onstandvastig, onbetrouwbaar persoon
Soms ook in toepassing op een instituut of instelling.

Betekenisbetrekking


metafoor
Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

Semagram


Een kameleon…

is een persoon

  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is veranderlijk, onstandvastig, onberekenbaar, onbetrouwbaar

    Algemene voorbeelden


    Ik herken mezelf nauwelijks vanaf het moment dat ik bij anderen ben. Ik ben een kameleon - maar net als het beestje wel een eerlijke. Het is moeilijk onder woorden te brengen.

    Vliegen in een spinnenweb, Fernand Auwera,

    Als geoefende kameleon nam Casanova moeiteloos de kleur aan van de kringen die hij frequenteerde. Koningen, patriciërs, prelaten, filosofen en courtisanes: allen vielen ze ten prooi aan de charmes en listen van de schelm uit een bekende familie van toneelspelers.

    De Standaard,

    Hoofdfiguur is Jero [...], profeet, opportunist, kameleon. Hij heult met de machthebbers en werpt zich op als de beschermer van een stelletje armoedzaaiers dat in hutjes op het strand woont.

    De Standaard,

    De kern van de roman ligt vervat in een uitspraak van Georges vriend Toppie, een echte man van de wereld, die zich aan alle omstandigheden kan aanpassen. "Wij leven in tijden van schone schijn, een tijdperk van vermommingen, waarin oplichters, gedaanteverwisselaars en kameleons met het uur van kleur veranderen. Ieder van ons verbergt wel iets - onder een pruik of een vlekje, onder opvulsel, achter een masker, een waaier of een dikke laag loodwit."

    De Standaard,

    Combinatiemogelijkheden


    als object bij een werkwoord


    • een kameleon zijn

    'Interviewen heeft geen zin. Wie ik ben, zie je best in mijn werk. In gezelschap, dus ook in het jouwe, ben ik een kameleon.'

    Het ultieme begin, Fernand Auwera,

    De betekenislagen zijn, zoals altijd bij Claes, legio en het is dus mogelijk, zelfs noodzakelijk, om deze tekst op verschillende manieren te genieten. Niet alleen D'éon is een kameleon, ook zijn memoires zijn kameleontisch, ze verschieten telkens van kleur al naar gelang de achtergrond waartegen ze zich afspelen. Het is een literair spel van de eerste orde, dat hier met zoveel brille wordt gespeeld, dat het mij deed duizelen.

    http://boekrecensies.trouw.nl/,

    met adjectief ervoor


    • een cynische kameleon
    • een eeuwige kameleon
    • een politieke kameleon

    Over de nieuwe Poolse president zijn twee opinies in omloop: volgens de eerste is hij een bekwame, hervormde kommunist, volgens de tweede is hij een cynische kameleon die de demokratische weg slechts koos uit politiek lijfsbehoud.

    De Standaard,

    Union des Fédéralistes et Républicains Indépendants (UFERI): In 1990/1991 ontstaan als oppositiepartij, onder leiding van de "eeuwige kameleon" Jean Nguz a Karl-I-Bond (Shaba).

    De Standaard,

    Goran Persson, de man die vrijdagavond door de Zweedse regerende sociaal-demokratische partij tot haar voorzitter en meteen tot premier werd aangesteld, is een politieke veteraan. Een veteraan met een groeiende reputatie als politieke kameleon. De Zweden vragen zich dan ook af of premier Persson op dezelfde manier zal voortgaan als de minister van Financiën die hij de voorbije achttien maanden was. Gaat hij door op het pad van de harde besparingen op de staatsuitgaven voor de welvaartsstaat? Of geeft hij uit overlevingsdrang toe aan de linkerzijde?

    De Standaard,

    Woordfamilie


    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • kameleongedrag
    • kameleonhouding
    • kameleontactiek

    kameleon 2.1

    (pejoratief)

    iets wat de natuur, de aard, de eigenschappen heeft van de kameleon; iets, bv. een bedrijf, dat zich telkens aanpast aan veranderde omstandigheden; iets wat zich kameleontisch gedraagt; veranderlijk, onstandvastig, onbetrouwbaar iets

    Semagram


    Een kameleon…

    is een instelling

    • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is veranderlijk, onstandvastig, onberekenbaar, onbetrouwbaar

      Algemene voorbeelden


      Bedrijven zijn kameleons die van tijd tot tijd van imago, een bepaald 'gewenst' beeld, veranderen.

      http://www.veit.nl/98219-advies-mandje-aandelen-voor-lange

      Combinatiemogelijkheden


      met adjectief ervoor


      • een financiële kameleon
      • politieke kameleons

      De bank is een zeldzame financiële kameleon: zij is genoteerd op de Amsterdamse beurs, op de Antillen is zij een echte bank, maar in Nederland ligt zij al jaren met de fiscus in de clinch over haar ware aard.

      NRC,

      Paul Meeus vindt de huidige meerderheidspartijen "politieke kameleons die letterlijk en figuurlijk van kleur verschieten als de inzet hun eigen politiek vel wordt". Het Vlaams Belang wil "nog meer dan voorheen zijn rol als oppositiepartij ... blijven spelen".

      http://www.gazetvanturnhout.be/nieuws/197/9168,