kat


kat 1.0

afbeelding

Bron: Toyah
(Publiek domein)

klein huisdier dat miauwt en spint en dat gehouden wordt als gezelschapsdier of voor het vangen van muizen en ratten; huiskat; poes
Zowel in toepassing op dieren van het vrouwelijk als van het mannelijk geslacht.

Semagram


Een kat…

is een zoogdier; is een dier

  • [Afmeting] heeft een schofthoogte van ongeveer 20 tot 30 cm en is ongeveer 35 tot 55 cm lang
  • [Geluid] mauwt, miauwt en spint; blaast, spuwt of gromt soms om ongenoegen te uiten; jankt of schreeuwt, bv. bij krolsheid; maakt een mauwend, miauwend, spinnend, blazend, spuwend, grommend, jankend of schreeuwend geluid
  • [Gevoelsindruk] heeft een zachte, meestal glanzende vacht; is kortharig, langharig of heeft halflang haar
  • [Kleur] kan verschillende kleuren en vachtpatronen hebben; is eenkleurig of meerkleurig gestreept of gevlekt, bv. een schildpadkat of lapjeskat
  • [Attribuut] draagt vaak een halsband
  • [Bouw] is gewerveld; heeft vier poten
  • [Deel] heeft een lange staart, een ronde kop, een korte snuit, grote ogen, puntige, opstaande en naar voren gerichte oren en gevoelige snorharen bij de bek; heeft een ruwe tong; heeft vijf tenen aan beide voorpoten en vier tenen aan de achterpoten; heeft scherpe gebogen nagels die intrekbaar zijn
  • [Ras] is een huis-tuin-en-keukenkat zonder stamboom of is een raskat
  • [Functie] wordt gehouden voor het vangen van muizen, ratten en ander ongedierte; wordt ook meegenomen naar shows als het een raskat is
  • [Herkomst of oorsprong] stamt af van de wilde kat (Felis silvestris)
  • [Voortplanting] brengt de jongen levend ter wereld; is een paar keer per jaar krols
  • [Plaats] kan binnenshuis gehouden worden, maar gaat meestal ook graag naar buiten
  • [Leeftijd] wordt gemiddeld 14 tot 16 jaar oud, maar kan ook ouder worden dan 20; wordt als jong kitten genoemd
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft een goed gezichtsvermogen; kan goed zien in het schemerdonker, maar niet als het helemaal donker is; kan op korte afstand niet zo goed zien, maar heeft zeer goed ontwikkelde snorharen als tastzintuig; heeft ook een zeer goed gehoor en een zeer goed reukvermogen; houdt van melk
  • [Beweegbaarheid] is zeer lenig; kan zich bij een val zodanig keren dat zij op haar pootjes terechtkomt
  • [Behandeling of bewerking] wordt opgevoed door zijn eigenaar; wordt, als het een gezelschapsdier is of naar tentoonstellingen wordt gebracht, vaak lichamelijk goed verzorgd, geborsteld, gekamd en gewassen
  • [Beweging] gebruikt haar lange staart om in evenwicht te blijven en ook als communicatiemiddel; is snel en kan goed klimmen; beweegt zich soms sluipend voort, bv. bij het besluipen van een prooi; kan ook goed sprinten, maar heeft een beperkt uithoudingsvermogen
  • [Gedrag] is een vleeseter; jaagt op muizen en ander ongedierte, maar houdt ook van luieren, zonnen en slapen; is een zindelijk dier en besteedt ook veel tijd aan het wassen van zichzelf; scherpt geregeld haar nagels op een ruw oppervlak, bv. aan een krabpaal; kan alleen gehouden worden, maar leeft ook graag in kleine groepjes; houdt er doorgaans van om aangehaald en geaaid te worden
  • [Waardering] wordt gehouden en gewaardeerd als huisdier en gezelschapsdier
  • [Voorstellingswijze] werd bij ons in de middeleeuwen in verband gebracht met hekserij en duistere machten; wordt in het volksgeloof nog beschouwd als ongeluksbrenger of geluksbrenger, bv. wanneer een zwarte kat je pad kruist, van je wegloopt of naar je toe komt; stond in sommige culturen wel in hoog aanzien, bv. in het oude Egypte, en werd in oosterse culturen zelfs als heilig dier beschouwd; beschikt volgens het volksgeloof over zeven of negen levens

Wetenschappelijke naam: Felis catus

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseMammalia; Zoogdieren
OrdeCarnivora; Roofdieren
FamilieFelidae; Katachtigen
GeslachtFelis
SoortFelis catus

Algemene voorbeelden


Na wekenlange speculatie is het zeker. De Britse premier David Cameron neemt een kat in zijn ambtswoning aan Downing Street 10 in Londen. Kat Larry krijgt als Chef Muizenjager als voornaamste taak om ratten te vangen.

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2690/Opmerkelijk/article/detail/1835006/2011/02/15/Downing-Street-benoemt-na-14-jaar-weer-kat-als-rattenvanger.dhtml

Katten zijn ook goed om muizen of spinnen te vangen.

http://www.bop.vgc.be/tijdschriften/wablieft/wab440/Wa40sam1.txt

Katten scherpen geregeld hun nagels. Ze doen dit instictief, je kan dit je kat niet afleren. Kittens zullen geregeld hun nageltjes aan het bankstel of een deurstijl willen scherpen. U moet ze natuurlijk hier wel van weerhouden, U kunt dit een kitten niet kwalijk nemen. Katten zijn nu éénmaal dieren en die kennen de waarde van uw spullen niet. U zorgt er het best voor dat uw kat een eigen krabpaal of sisal of kokosdeurmatje heeft.

http://users.skynet.be/bk234002/huiscat.htm

Katten zijn propere dieren en ze wassen zich meermaals per dag, omdat de kat kleine weerhaakjes op zijn tong heeft die naar achteren buigen, kan de kat niks anders doen dan de losse haren uit de vacht inslikken.

http://users.skynet.be/bk234002/huiscat.htm

In Egypte word al van af ongeveer 5000 jaar voor Christus de Nubische kat gehouden. Eeuwen later gingen ze in dat land katten als heilige dieren beschouwen.

http://users.pandora.be/ggjv/Honden/kInfo.htm

Konijnen zijn, net als katten, zeer zindelijk.

http://www.konijnen.be/

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • een felle kat
  • een jonge kat
  • een krolse kat
  • een kortharige kat
  • een langharige kat
  • een mooie kat
  • een oude kat
  • een oudere kat
  • een rode kat
  • een volwassen kat
  • een witte kat
  • een zwarte kat

Krolse katten doen er alles aan om weg te komen en dat lukt ook altijd. Juist omdat krolsheid vaak net te laat wordt opgemerkt. Overigens geeft het binnenhouden van krolse katten vaak veel overlast.

http://vpgo.isCool.net/

Hoewel er duidelijk verschil in vachtlengte bij langharige katten is waar te nemen, kan men stellen, dat de erfelijke aanleg voor langhaar (l) recessief is ten opzichte van die voor een kortharige vacht.

http://www.absmid.demon.nl/mainpage.htm

Schrik je als een zwarte kat je pad kruist en loop je nooit onder een ladder door?

http://www.misc.hro.nl/profielen/archief/1201/recensies.html,

Een volwassen kat moet ongeveer 3 tot 4 keer per jaar worden ontwormd.

http://users.pandora.be/ggjv/Honden/kInfo.htm

Bij de oudere kat gaan de nieren, die door het eiwitrijke voedsel altijd hard hebben moeten werken, langzaam achteruit.

http://www.absmid.demon.nl/mainpage.htm

Ik wil geen nest met jonge katten in huis.

http://www.xs4all.nl/~pjbrink/boek/pagina41.htm,

Dan kookte hij zijn potje en zat aan het raam, samen met zijn rode kat die het liefst tussen de planten in de vensterbank lag en die hij daarom zijn geranium noemde.

De gelukkige, Mensje van Keulen,

Mooie kat, fraai vlekkenpatroon.

De zonnewijzer, Maarten 't Hart,

Zijn vrienden deden al het werk en hij zat in het gras, hij had zich ontfermd over een kleine kat die daar rondhing.

Open gelijk een mond, Jeroen Olyslaegers,

Het is een felle kat. Altijd haantje de voorste. Ze is al vaak behandeld voor bijtabcessen. Ze vecht wat af in de buurt. Vreemd voor deze kat is dat ze niet van melk houdt.

http://home.wish.net/~homeopat/inhoud-2.htm

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • een gecastreerde kat
  • een gesteriliseerde kat
  • een verwilderde kat

Dat gecastreerde katten dikker zouden worden heeft voornamelijk met voeding te maken en ligt niet alleen aan het feit dat ze gecastreerd zijn.

http://vpgo.isCool.net/

Smit stelt dat uit onderzoek is gebleken dat één verwilderde kat dagelijks minstens één vogel of dier moet verorberen om te kunnen overleven.

NRC,

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • een spinnende kat

Boenders streelt de spinnende kat die de klauwen van zijn voorpootjes uit puur genot door de jurk van glimmende organza in zijn knieën plant.

Cargo, Patrick Conrad,

met ander, nevengeschikt substantief


  • katten en honden
  • honden en katten

Katten en honden zijn de meest geliefde huisdieren.

http://www.bop.vgc.be/tijdschriften/wablieft/wab440/Wa40sam1.txt

als subject bij een werkwoord


  • aanvallen
  • blazen
  • kopjes geven
  • krabben
  • mauwen
  • miauwen
  • spinnen
  • spuwen

De kat zal furieus reageren: blazen en spuwen wanneer de pup haar nadert, maar zal zelden zelf aanvallen.

http://www.vvd-dierenkliniek.be/medische_info/kat_opvoeden.htm

Dan mauwt de zwarte kat die Pap als zijn eigendom beschouwt, alsof hij bij zijn buik wordt opgetild.

Cherry, Mary Karr,

De andere kat gaf kopjes tegen haar heup.

Overspel, Mensje van Keulen,

als object bij een werkwoord


  • een kat aaien
  • een kat eten geven
  • een kat castreren
  • een kat steriliseren
  • een kat strelen

Vanaf welke leeftijd kan een kat worden gecastreerd? In Nederland gebeurt dat op een leeftijd van 7 tot 9 maanden. De Dierenbescherming zou graag zien dat castratie al op jongere leeftijd plaatsvindt.

http://vpgo.isCool.net/

Hij kan niet eens een fles wijn openmaken, hij kan niet eens mijn katten eten geven als ik er eens een keer niet ben.

Annie Berber en het verdriet van een tedere crimineel, Yvonne Keuls,

Vaste verbindingen


als een kat in het nauw


    Zie: als een kat in het nauw

als een kat om de hete brij draaien


    Zie: als een kat om de hete brij draaien

als kat en hond leven


    Zie: als kat en hond leven

als katten muizen, mauwen ze niet


  1. als men eet, praat men minder; als mensen te eten hebben, klagen ze niet

    Na een heerlijk glaasje bier (piepke), wijn of fris werden we uitgenodigd om aan tafel te gaan. Voor 't eerst die dag was het stil. Je kent het gezegde, als katten muizen mauwen ze niet. Daaruit mag ik concluderen dat het iedereen gesmaakt heeft. Martin, Irene, Nathalie en Dave verlieten als eerste het gezelschap.

    http://www.aandachtdoetspreken.nl/verslagen/OVVerslag2008/26-apr-08-Steijl-Venlo.asp

andere katten te geselen hebben


    Zie: andere katten te geselen hebben

bij nacht zijn alle katten grauw


  1. Vormvariant: in het donker zijn alle katten grauw

    in het donker ziet men niet het verschil tussen mooi of lelijk; ook: als het erop aankomt, zijn we allemaal hetzelfde

    In het verleden is ook geen verzet geboden tegen ministers van neo-fascistische signatuur in Italië. Haider had herhaaldelijk afstand genomen van zijn eigen woorden. En - zo hield André Spoor ons voor onder verwijzing naar Haider, Kohl en Kok - niemand is smetteloos: in het donker zijn alle katten grauw.

    http://www.clingendael.nl/media/?id=4364

cyperse kat


    Zie: cyperse kat

dan komt de kat op de koord


  1. ((vooral) in België)
    dan wordt het pas moeilijk; dan heb je de poppen aan het dansen

    "De eerste herverdeling van het aantal manschappen zou er pas komen na een evaluatie na twee of drie jaar werken. Dat zal veranderen. We zullen evalueren op basis van het niveau van de criminaliteit", zegt Jacobs. "Dan komt de kat op de koord, want alle grote steden willen meer agenten."

    http://www.gva.be/dossiers/-c/crimiant/dossier.asp,

de Gelaarsde Kat


  1. sprookjesfiguur uit de vertellingen van Moeder de Gans van de Franse schrijver Charles Perrault

    Hettie had hem zijn nieuwe naam gegeven omdat hij haar deed denken aan de gelaarsde kat uit het sprookje, die de arme molenaarszoon helpt door de koning met de beeldschone dochter steeds uit zijn naam dode muizen en konijnen aan te bieden. 'De Markies van Carabas' noemt hij zijn straatarme meester, om indruk te maken op de koning.

    Blauwbaard, Pauline Slot,

de kat aan de kaas laten komen


  1. zich zwanger laten maken

    Weer een dagdag in ons bedrijf. Het is een eigenaardige plaats. Bijna niemand praat met elkaar maar iedereen weet alles over de anderen. Maar meestal hoor je alleen geruchten. Zoals van die vrolijke schoonmaakster die altijd jazz zong en die de kat aan de kaas had laten komen. Ze werkt hier niet meer. Jammer!

    taalunieversum.org/onderwijs/schrijfprijs_nt2_winnende_teksten.pdf

de kat bij de melk zetten


  1. ((vooral) in België)
    iemand in verleiding brengen

    Synoniem: de kat op het spek binden

    Een psychiater gaf hem de raad "de konfrontatie met de werkelijkheid" niet te ontwijken en geregeld naar een warenhuis te gaan om te zien of hij al aan de verleiding kon weerstaan. De man kon zich niet beheersen en liep vier keer tegen de lamp [...]. De korrektionele rechtbank van Brugge verleende uitstel van strafuitvoering, omdat de rechter vond dat de psychiater eigenlijk "de kat bij de melk zette".

    De Standaard,

de kat de bel aanbinden


  1. als eerste of in het algemeen belang een netelige kwestie ter sprake brengen
    Naar een fabel van Aesopus waarin muizen afspreken de kat een bel aan te binden.

    Maar de krant Libération bond de kat de bel aan, met volle steun van een prof aan de Sorbonne, die stelt dat er een direkt verband tussen ongeletterdheid en werkloosheid bestaat.

    De Standaard,

de kat (zit) in de gordijnen


  1. er is ruzie; er is onenigheid

    De negenjarige Erwin Hellegering schoot de bal gewoon door het gat tussen de pupillenlat en de gewone lat. De bal lag in het doel, de scheidsrechter had niets gezien dus een doelpunt en de kat in de gordijnen. Het gaf me een heisa bij al die fanatieke pupillenouders.

    http://www.skv-voetbal.nl/historie-56.htm

de kat in de kelder metselen; de kat in de kelder sluiten


  1. een ziekte of probleem slechts oppervlakkig genezen of verhelpen, zodat een uitbarsting wel voorkomen wordt, maar het kwaad blijft bestaan

    Een gaatje is meestal een bron van allemaal bacteriën en dit middel is niet bacterie-dodend. Je wilt natuurlijk niet de kat in de kelder metselen.

    http://www.nujij.nl/gel-laat-gaatjes-in-tanden-dichtgroeien.9089819.lynkx

de kat in het donker knijpen


  1. Vormvariant: de katjes in het donker knijpen

    schijnheilig zijn en alleen stiekem dingen doen die niet mogen

    De vriendschap tussen deze drugsdealer en de onzekere Tony is redelijk goed uitgewerkt door de twee acteurs [...]. Maar meestal zijn de twee milieus waar Tony tussen dwaalt nogal zwart-wit uitgetekend. Zijn welgestelde ouders knijpen de kat in het donker, en ook de Vlaamse kleinburgerij komt er ongenadig vanaf.

    http://www.filmkrant.nl/av/org/filmkran/archief/fk180/video180.html

de kat krabt de krullen van de trap; de kat krabt de krollen van de trap


  1. zinnetje dat men gebruikt om de uitspraak van de r te oefenen, of dat men iemand herhaaldelijk snel laat uitspreken om hem over zijn tong te laten struikelen

    Hij leerde haar Vlaamse zinnetjes. 'Tot in der eeuwigheid.' En 'niet warm, niet willen'. En ook moeilijke dingen zoals 'als het regent, dan sneeuwt het niet'. En 'de kat krabt de krollen van de trap'.

    Dekherinneringen, Erik Vlaminck,

    Van een Nederlandse toerist had ik geleerd: 'de kat krabt de krullen van de trap'.

    De Standaard,

de kat op het spek binden


  1. iemand in verleiding brengen

    Synoniem: de kat bij de melk zetten ((vooral) in België)

    Behalve de poging tot schikking met de NMa spraken ze af dat er met onmiddellijke ingang geen reisjes meer met de branchegenoten zouden worden gemaakt. Klef. "Dat soort reisjes biedt de mogelijkheid tot klef gedrag", aldus Van den Hoven, die meent dat de bouwers "de kat niet op 't spek moeten binden".

    De Telegraaf,

de kat uit de boom kijken


  1. een afwachtende houding aannemen om te zien hoe de gang van zaken zal zijn, alvorens men zich daarin mengt; afwachten

    Synoniem: afwachten

    Vandaag kijkt iedereen de kat uit de boom. Er wordt ook geen opslag gevraagd. Wie een job heeft, is blij die te hebben.

    De Standaard,

de kat van de bakker heeft het gedaan


  1. het is niemands schuld
    Als smoes om de schuld van zich af te schuiven.

    Hypocriet, schijnvroom, armezondaar, farizeeër, mystificateur, schijnchristen, van buiten kareel van binnen bordeel (kareel, vierkante gebakken steen, gew.), heeft farizeeërsstreken [...], bij hem heeft de kat van de bakker het gedaan (schuift de schuld van iets af).

    http://members.upc.nl/m.otter7/handschriftontwikkeling/Big5/Idioticon.html

een kat een kat noemen


  1. ((vooral) in België)
    de dingen bij hun naam noemen en er geen doekjes om winden

    "Een definitieve breuk, zoals dat heet. En waarom? Omdat zij nu en dan ook eens met mij slaapt. Jij slaapt toch ook met Christine? We kunnen nu rustig een kat een kat noemen, Paul."

    Liliane, of De spiegelingen van leugen en liefde, Clem Schouwenaars,

een kat in de zak kopen


  1. iets kopen zonder het goed te bekijken of te testen en dan bedrogen uitkomen

    De aankoop van commerciële educatieve software komt in de praktijk vaak overeen met het kopen van de spreekwoordelijke kat in de zak: je koopt een doos met wat summiere uitleg aan de buitenkant, maar de kwaliteit en tekortkomingen van de software kan je pas echt naar waarde schatten als je het product een tijdlang hebt gebruikt.

    http://people.mech.kuleuven.ac.be/~bruyninc/ictvisie.html,

een kat met negen levens


  1. iemand die gedoemd is ten onder te gaan, maar niet kapot te krijgen is en na elke tegenslag weer een nieuw leven begint

    De motie van wantrouwen was ook een verlate reaktie tegen de spectaculaire Campo-coup eind 1994. Toen leek hij al de aftocht te zullen moeten blazen, maar bewees een kat met negen levens te zijn.

    De Standaard,

een vogel voor de kat zijn


  1. ((vooral) in België)
    verloren zijn; ten dode opgeschreven zijn

    In geen geval gaan we aan de staart van de auto voor ons hangen. Dat geeft een vals gevoel van veiligheid en we zijn een vogel voor de kat als zich een kettingbotsing voordoet.

    De Standaard,

(eruitzien) als een verzopen kat; als verzopen katten


  1. door en door nat (zijn)

    Geke Faber (Landbouw) en Johan Remkes (Volkshuisvesting) waren na alle regen kennelijk nog niet nat genoeg, want zij sloegen tijdens een kanotochtje om en kwamen als verzopen katten weer aan wal.

    De Telegraaf,

    Ze hebben een flinke hoosbui gehad onderweg. Iedereen is nog koud en verkleumd. Inmiddels komen Sonia en Max er ook bij. Zoals Sonia eruitziet heb ik haar deze week niet eerder gezien. Ze ziet eruit als een verzopen kat.

    Zadelpijn en ander damesleed, Liza van Sambeek,

er zoveel van weten als de kat van saffraan


  1. er helemaal niets van weten

    Toen ik vastberaden zei dat ik een boek zou schrijven, mompelden sommigen: "Maak dat de kat wijs", je weet er zoveel van als de kat van saffraan!

    http://david.dursin.com/

geen kat


  1. ((vooral) in België)
    niemand

    Synoniem: geen hond

    Dag in, dag uit moet hij hier de wacht houden en geen kat die het monument komt bezoeken.

    http://users.telenet.be/tomtorfs/egypte/egypte.html,

    Er is geen kat die ons hier kan zien.

    Vliegen in een spinnenweb, Fernand Auwera,

    Nu het hier zo fantastisch mooi is, zie je geen kat.

    De Standaard,

geen kat om zonder handschoenen aan te pakken


  1. Vormvariant: geen katje om zonder handschoenen aan te pakken

    (Gezegd van vrouwen vooral, maar ook wel van mannen)
    een fel persoon die van zich afbijt; iemand die men behoedzaam moet benaderen of aanpakken

    Die gazellenogen konden heel onschuldig kijken, maar dat was maar schijn, want Tanja was helemaal geen katje om zonder handschoenen aan te pakken.

    http://www.seksgids.com/verhalen/index.htm

    Hij is nu nog altijd geen kat om zonder handschoenen aan te pakken, uwe va.

    Volgend jaar in Berchem, Leo Pleysier,

kat en muis; een spel van kat en muis; een strijd van kat en muis


  1. spel of strijd waarbij iemand met overmacht probeert een ander in het nauw te drijven

    De Polen, dat waren mensen als Zbigniew Bujak, de Poolse Robin Hood, de leider van de ondergrondse Solidariteit die jarenlang kat en muis speelde met het zogenaamd almachtige bewind.

    http://www.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Communisme/tekenen.html,

kat in het bakkie; kat in bakkie


  1. ((vooral) in Nederland)
    gemakkelijke klus; fluitje van een cent

    Van der Haar dacht 'kat in bakkie' maar voordat hij het wist werd het in de tweede game 13-21 en moest hij dus in de derde game alle zeilen bijzetten, maar hier kwam hij steeds iets te kort zodat de winst ging naar Gerard Anholts met 18-21.

    Meppeler Courant,

  2. iets wat loopt zoals het hoort; iets wat precies is zoals men wil

    De bui arriveert en - inderdaad - de eerste sneeuwvlokken beginnen te vallen. De temperatuur begint langzaam de dalen, dus "kat in het bakkie", denkt de sneeuwliefhebber.

    http://www.meteonet.nl/index.html,

maak dat de kat wijs!


  1. mij kan je zoiets niet wijsmaken; daar geloof ik niets van

    'Mama, hoe vaak moet ik het je nog zeggen ... ik heb geen meisje.' 'Kom nou ... een knappe kerel als jij, met van die interessante ogen! Maak dat de kat wijs.'

    De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden,

Nubische kat


    Zie: Nubische kat

Perzische kat


    Zie: Perzische kat

Siamese kat


    Zie: Siamese kat

Siberische kat


    Zie: Siberische kat

van alle katten kwaad weten


  1. op iedereen en alles wat aan te merken hebben

    Kwaaddenkend gifzuiger (ergdenkend mens), neemt anderen gauw iets kwalijk, legt alles ten kwade uit, weet van alle katten kwaad.

    http://members.upc.nl/m.otter7/handschriftontwikkeling/Big5/Idioticon.html

voor de kat zijn kloten; voor de kat zijn kont; voor de kat zijn kut; voor de kat zijn staart; voor de kat zijn viool


  1. (Uitdrukkingen als voor de kat z'n kut zijn vulgair. Varianten daarop, zoals voor de kat zijn viool, zijn eufemistisch.)
    voor niets

    Synoniem: voor de k z'n k (zeer informeel, eufemistisch)

    Zo’n volkomen overbodige instantie gaat natuurlijk niet eens een keertje gul ja zeggen. Nee hoor, lekker moeilijk en ingewikkeld doen, anders valt het helemaal zo op dat je daar voor de kat z'n kut zit.

    http://machielvanderschoot.web-log.nl/alphenaandenrijn/2010/06/de-lullos-van-de-provincie-zuidholland.html

    Aan de andere kant is het ook moeilijk voorstelbaar dat Karpov en Kamsky bereid zullen zijn om voor de kat z'n staart te spelen, in plaats van om een echt wereldkampioenschap.

    NRC,

wilde kat


  1. verwilderde huiskat; zwerfkat

    Synoniem: zwerfkat

    Semagram


    Een wilde kat…

    is een kat

        Ans gaf ons instructies over de katten: niets doen, alleen elke avond melk klaar zetten en vlees uit het blik. Het waren wilde katten, vertelde ze. Ze had ze wel 's op bed, maar nog nooit binnen handbereik gehad. Schuw, maar trouw. Vreselijk lieve dieren.

        NRC,

      • roofdier uit de familie der katachtigen, dat lijkt op een cyperse huiskat, maar groter is, zwaarder en meer gedrongen (Felis silvestris)
        Er zijn verschillende ondersoorten, bv. de Europese wilde kat, de Afrikaanse wilde kat en de Aziatische wilde kat. Tegenwoordig wordt ook de huiskat (Felis silvestris catus) beschouwd als een ondersoort van de wilde kat (Felis silvestris).

        Semagram


        Een wilde kat…

        is een kat

            De wilde kat lijkt op een cyperse huiskat, maar is iets groter en bezit een langere, zachtere vacht. Hij heeft zwarte of grijze strepen over het lichaam en een volle, stompe staart met 3 à 5 donkere ringen. Een cyperse kat is meer gevlekt en een wilde kat zuiver gestreept, maar er komen ook kruisingen voor. Een wilde kat heeft een stompe staart en die van een huiskat eindigt puntig.

            http://www.natuurbeleving.be/zoogdieren/Wilde_Kat_Felis-sylvestris.html

          • katachtig roofdier in het algemeen, bv. een lynx of een tijger; katachtige

            Synoniem: katachtige

            Semagram


            Een wilde kat…

            is een katachtige

                Het aantal wilde katten in de vrije natuur daalt dramatisch. Niet alleen de Iberische lynx maar ook de tijger en de sneeuwluipaard zijn bedreigd.

                De Standaard,

              zich voelen als een kat in een vreemd pakhuis


              1. zich ergens niet thuis voelen; zich ergens niet op zijn gemak voelen omdat men er onbekend is

                Eenmaal in de kerk voelde ik mij als een kat in een vreemd pakhuis, met al die vreugdeloos zingende mensen in hun zondagse goed.

                Buiten is het maandag, J. Bernlef,

              zijn kat sturen


                Zie: zijn kat sturen

              zo lenig als een kat


              1. zeer lenig

                Ben jij zo lenig als een kat en klim je zonder problemen in de hoogste boom? Dan is het Nationaal Boomklimkampioenschap iets voor jou.

                http://www.sevendays.nl/artikel/176746

              zo misselijk als een kat


              1. zeer misselijk

                Toen ik medio 1997 eensklaps zo misselijk werd als een kat en men heel gestaag rondtastte in het ongewisse dacht ik: - Ik ben een vogel voor de kat! - Ik besloot de kat uit de boom te kijken, doch een kat in het nauw maakt rare sprongen.

                http://david.dursin.com/

              zo snel als een kat; zo vlug als een kat


              1. zeer snel; zeer vlug

                Midden in de bezettingstijd toen ik met de waanzin van de overmoed snel als een kat door de straat rende waar de kogels uit een vliegtuig op de keien ketsten, alleen om voor mijn bijna verlopen bonnen nog een broodje te kunnen kopen, zat ik een uur later rustig op mijn kleine schrijfmachine een romantisch spookverhaal te tikken.

                De koorddanseres en andere herinneringen, Rico Bulthuis,

              zo vals zijn als een kat


              1. (Gezegd van vrouwen)
                zeer vals zijn; een gemeen, vals karakter hebben

                Dat mens liegt, en is zo vals als een kat.

                http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:j5Lyta1toIMJ:knack.rnews.be/nl/actualiteit/nieuws/belgie/milquet-heb-geen-schrik-voor-de-wever/article-1194742959196.htm+%22is+zo+vals+als+een+kat%22&cd=12&hl=nl&ct=clnk&gl=nl&source=www.google.nl

              zo vals zingen als een kat; zo vals spelen als een kat


              1. zeer vals zingen of spelen

                Helaas zing ik zo vals als een kat.

                De Standaard,

              (zoveel, zo ingewikkeld, enz.) dat een kat er haar jongen niet meer in terug zou vinden


              1. ((vooral) in België)
                erg veel; erg ingewikkeld, enz.

                Tenslotte verwijst wat je ziet en hoort naar andere dingen: bestaande teksten van Cortazar, Vargas Llosa en anderen, en beelden uit vroegere voorstellingen van Vandekeybus zelf. Zoveel materiaal dat een kat er haar jongen niet meer in terug zou vinden.

                De Standaard,

              zo wijs als Salomo's kat


              1. in de waan dat men zeer wijs is, maar eigenlijk erg dom

                De meest voor de hand liggende is: Hij is zo wijs als Salomo's kat. Je kan ook deels het volgende spreekwoord hanteren: Nooit hoort men wijzen hun eigen prijzen. Ik houd het liever bij de eerste.

                http://www.pp2g.com/forum/General/217352/1

              Spreekwoorden


              als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel


                Zie: als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel

              als de kat van huis is, piepen de muizen


                Zie: als de kat van huis is, piepen de muizen

              als de kat van huis is, vieren de muizen feest


                Zie: als de kat van huis is, vieren de muizen feest

              als een kat zich wast, komt er gewis een gast


                Zie: als een kat zich wast, komt er gewis een gast

              een kat in het nauw maakt rare sprongen


                Zie: een kat in het nauw maakt rare sprongen

              een kat komt altijd op zijn pootjes terecht


                Zie: een kat komt altijd op zijn pootjes terecht

              of je nu van de kat gebeten wordt, of van de hond, gebeten word je toch


                Zie: of je nu van de kat gebeten wordt, of van de hond, gebeten word je toch

              omwille van de smeer likt de kat de kandeleer


                Zie: omwille van de smeer likt de kat de kandeleer

              als katten muizen, mauwen ze niet


                Zie: als katjes muizen, mauwen ze niet

              de kat muist het best als hij jongen heeft


              1. ((vooral) in België)
                wie kinderen heeft, zorgt dat er voldoende inkomsten zijn

                De kat muist het best als ze jongen heeft. (Vlaams) Die kinderen heeft, zorgt dat er flink wat verdiend wordt.

                (onbekend)

              het muist al wat van katten komt


                Zie: het muist al wat van katten komt

              Woordfamilie


              Als deel van een afleiding


              Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              • katarend
              • katbeer
              • katknuppelen
              • katoog
              • katschip
              • kattenaids
              • kattenallergeen
              • kattenbaasje
              • kattenbabbel
              • kattenbak
              • kattenbal
              • kattenbandje
              • kattenbedrog
              • kattenbeest
              • kattenbeet
              • kattenbek
              • kattenbeul
              • kattenbewonderaar
              • kattenbezit
              • kattenbezitter
              • kattenblik
              • kattenbont
              • kattenbot
              • kattenbranche
              • kattenbrein
              • kattenbril
              • kattenbrokken
              • kattenbuik
              • kattenbult
              • kattendarm
              • kattendiabetes
              • kattendrek
              • kattendrol
              • kattendrug
              • katteneigenaar
              • katteneten
              • kattenfamilie
              • kattenfobie
              • kattenfokker
              • kattenfokkerij
              • kattengedrag
              • kattengejammer
              • kattengejank
              • kattengeluid
              • kattengemiauw
              • kattengespin
              • kattengeur
              • kattengevecht
              • kattengezicht
              • kattengodin
              • kattengras
              • kattengrit
              • kattenhaar
              • kattenhandel
              • kattenhandschoen
              • kattenhater
              • kattenhersenen
              • kattenhoofd
              • kattenhotel
              • kattenjong
              • kattenkennel
              • kattenkenner
              • kattenkerkhof
              • kattenkeurmeester
              • kattenklauw
              • kattenkop
              • kattenkorrels
              • kattenkrabziekte
              • kattenkruid
              • kattenkussen
              • kattenkwaad
              • kattenkweker
              • kattenkwekerij
              • kattenleed
              • kattenleucose
              • kattenleukemie
              • kattenleven
              • kattenliefde
              • kattenliefhebber
              • kattenliefhebster
              • kattenlijf
              • kattenlucht
              • kattenluik
              • kattenmand
              • kattenmanieren
              • kattenmelk
              • kattenmepper
              • kattenmuil
              • kattenmuts
              • kattenmuziek
              • kattennagel
              • kattenneus
              • kattennummer
              • kattenoog
              • kattenoor
              • kattenoverschot
              • kattenpaal
              • kattenpels
              • kattenpension
              • kattenpies
              • kattenpil
              • kattenpis
              • kattenplaag
              • kattenpoep
              • kattenpoot
              • kattenpopulatie
              • kattenprikpil
              • kattenprobleem
              • kattenpsychologie
              • kattenpsycholoog
              • kattenpupil
              • kattenras
              • kattenregistratie
              • kattenren
              • kattenrestaurant
              • kattenreuk
              • kattenrug
              • kattensalon
              • kattenschedel
              • kattenschijt
              • kattenshow
              • kattensilhouet
              • kattensnoep
              • kattensnoepje
              • kattensnor
              • kattensoort
              • kattenspeelgoed
              • kattenspeeltje
              • kattensprong
              • kattenstaart
              • Kattenstoet
              • kattententoonstelling
              • kattentong
              • kattentrainster
              • kattentunnel
              • kattenuitwerpselen
              • kattenvangstok
              • kattenvel
              • kattenverblijf
              • kattenverkoop
              • kattenverlamming
              • kattenversnapering
              • kattenvertaler
              • kattenvervoer
              • kattenvlees
              • kattenvlo
              • kattenvoeding
              • kattenvoer
              • kattenvoet
              • kattenvriend
              • kattenvrij
              • kattenvrouw
              • kattenvrouwtje
              • kattenvulling
              • kattenwas
              • kattenwedstrijd
              • kattenwereld
              • kattenwijf
              • kattenworp
              • kattenziekte
              • katuil
              • katvanger
              • katvijandig
              • katvis
              • katvrouw
              • katwilg
              • katzwijm

              Overige woordfamilieleden


              • kat-en-muis
              • kat-in't-bakkie

              kat 1.1

              beeld of afbeelding van een kat, bv. in de kunst

              Betekenisbetrekking


              metonymie
              Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

              Algemene voorbeelden


              In 1982 heeft CV Oranjebuurt een bronzen kat aan de gemeente Helmond aangeboden. Dit bronzen sculptuur was het kunstwerk in onze buurt.

              http://oranjebuurt.creationpoint.nl/nl/ontstaan-putter

              De reprodukties maken duidelijk waarom je bepaalde schilderijen nauwelijks kan restaureren zonder de perfekte illuzie van het beeld te verstoren, terwijl een beschadigde Madonna in albast er nog vervoerend mooi uitziet. Of waarom je een kat van een vroege Italiaanse meester anders moet retoucheren dan het keffertje op een paneel van Rogier Van der Weyden.

              De Standaard,

              kat 2.0

              roofdier dat behoort tot de familie van de katachtigen (Felidae), bv. een tijger, leeuw of huiskat; katachtige
              Vaak in het meervoud.

              Semagram


              Een kat…

              is een zoogdier; is een dier

              • [Geluid] brult, mauwt, miauwt, blaast, spint of gromt; maakt een brullend; mauwend; miauwend; blazend; spinnend of grommend geluid
              • [Kleur] heeft een effen, gevlekte of gestreepte vacht
              • [Bouw] is gewerveld; heeft een gespierd en lenig lichaam; heeft vier poten
              • [Deel] heeft vijf tenen aan de voorpoten en vier aan de achterpoten; heeft scherpe kromme klauwen die bij de meeste soorten intrekbaar zijn; heeft een min of meer ronde kop met lange snorharen; heeft doorgaans spleetvormige pupillen; heeft scherpe tanden en grote hoektanden
              • [Voortplanting] brengt de jongen levend ter wereld
              • [Plaats] leeft meestal in bosgebieden, maar kan ook in andersoortige gebieden voorkomen, bv. savanne of bergachtig gebied
              • [Woongebied] komt voor in Europa, Azië, Afrika, Amerika
              • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is lenig, behendig en snel
              • [Gedrag] is een vleeseter; leeft meestal solitair, maar leeuwen leven in groepjes; is een nachtdier en kan goed bij schemer zien; kan goed jagen en klimmen
              • [Verscheidenheid] is een kleine kat, bv. een huiskat of wilde kat, of behoort tot de subfamilie der grote katten, bv. een tijger of leeuw

              RijkAnimalia; Dieren
              StamChordata; Chordadieren
              KlasseMammalia; Zoogdieren
              OrdeCarnivora; Roofdieren
              FamilieFelidae; Katachtigen

              Algemene voorbeelden


              De gevlekte katten van de panter tot aan de kleine wilde katten, zoals de Ocelot en de Bengaalse kat zullen niet te redden zijn, ook al zal de een of andere dierentuin een poging daartoe doen.

              http://www.absmid.demon.nl/mainpage.htm

              Van alle katten is de leeuw de enige die echt in groepen leeft, waarvan het aantal varieert van twee tot dertig stuks.

              http://www.worldexplorer.be/de_grote_katten.htm

              Combinatiemogelijkheden


              met adjectief ervoor


              • grote katten
              • kleine katten
              • middelgrote katten

              Felidae is de verzamelnaam voor alle grote en kleine katten.

              http://www.tijgeritorium.net/general/onderverdeling/felidae_NL.html

              In het geval van de Felidae-familie worden ze elk nog eens onderverdeeld in twee subfamilies: de familie van de grote katten (Pantherinae) en de familie van de kleine (en middelgrote) katten (Felinae).

              http://www.tijgeritorium.net/general/onderverdeling/felidae_NL.html

              Grote katten brullen. Kleine katten kunnen niet brullen. Dat komt doordat hun strottehoofd anders gebouwd is.

              http://users.pandora.be/ggjv/Honden/kInfo.htm

              Dus, ja, haaien verzorgen een broodnodige dienst. Aasetende vogels evenzo. Wellicht zullen leeuwen en tijgers en andere grote katten een gelijksoortige "karkasverwerkingsdienst" voor ons verzorgen op het vaste land.

              http://www.e-watchman.be/postzakken/2003_25_29_juni_5_juli.html,

              Woordfamilie


              Als deel van een afleiding


              Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              • kattensoort

              kat 3.0

              (pejoratief)

              bitse, vinnige vrouw; bits of vinnig meisje

              Betekenisbetrekking


              metafoor
              Betrokken betekenissen1.0 : 3.0

              Semagram


              Een kat…

              is een vrouw; is een persoon

              • [Gedrag] is vinnig, snibbig, bitsig als een kat

                Algemene voorbeelden


                En de moeder? De moeder is de spil, het hart, de ziel van de familie. Dianne Krijnen speelt haar krachtig en roerend. Een kat, een zeur, een kreng, vol vergeefse burgermanstrots en valse schaamte.

                NRC,

                Vaste verbindingen


                valse kat


                1. valse, onbetrouwbare vrouw; vals, onbetrouwbaar meisje

                  Die kattige vrouw was een valse kat, eerst vleien, dan krabben.

                  http://www.kovandijkvertelt.nl/2011/04/succes-is-geen-garantie-voor-de-toekomst/

                kat 4.0

                bitse opmerking; snauw

                Semagram


                Een kat…

                is een taaluiting

                    Algemene voorbeelden


                    Voorlopig is er binnen de club echter niemand die hardop over een kampioenschap durft te filosoferen. 'Want daarvoor heb je geluk nodig', aldus Gritter. 'En voldoende spelers'. De laatste opmerking was een kat in de richting van scheidsrechter S. van Wijk, die de Meppelers in de gordijnen joeg met een aantal discutabele beslissingen.

                    Meppeler Courant,

                    Combinatiemogelijkheden


                    als object bij een werkwoord


                    • iemand een kat geven

                    Mensen die van plan waren een onaardige opmerking te maken, of je een kat wilden geven, zullen stuiten op dit aura vol bloemetjes, waardoor hun houding tegenover jou verandert.

                    http://www.webtarot.nl/info/grondings.html

                    Woordfamilie


                    Als deel van een afleiding


                    • katten

                    kat 5.0

                    (militaire geschiedenis [militaire geschiedenis])

                    middeleeuws belegeringswerktuig in de vorm van een lage, langwerpige houten constructie op rollen, die de aanvallers tegen een vestingmuur plaatsten om beschut en ongehinderd een bres in de muur te slaan, een muur te ondergraven of een vestinggracht te dempen
                    Alleen in historiserend taalgebruik.

                    Betekenisbetrekking


                    metafoor
                    Betrokken betekenissen1.0 : 5.0

                    Semagram


                    Een kat…

                    is een werktuig

                    • [Uiterlijk] was een lage, langwerpige, houten constructie op rollen
                    • [Functie] was een belegeringswerktuig dat aanvallers beschermde tegen schutters boven op de vesting
                    • [Tijd] werd o.a. in de middeleeuwen gebruikt
                    • [Gebruikswijze] werd tegen een vestingmuur geplaatst, zodat de belegeraars beschut en ongehinderd een bres in de muur konden slaan, een muur konden ondergraven of een gracht konden dempen
                    • [Gebruiker] werd gebruikt door aanvallers van een in te nemen vesting

                    Algemene voorbeelden


                    Evenmin niet te onderschatten is het ondergraven van de muren. Ter bescherming van de gravers worden katten gebruikt. Deze bestaan uit lichte lage en langwerpige constructies, die aan alle kanten meestal uit hout of gevlochten twijgen bestaan. De enige verdediging hiertegen is het in brand schieten.

                    http://www.bertsgeschiedenissite.nl/middeleeuwen/eeuw8/belegeringswerktuigen.htm

                    kat 6.0

                    (militaire geschiedenis [militaire geschiedenis])

                    hoog boven de wal uitstekende opstellingsplaats voor geschut, op een bastion of elders in een verdedigingswerk
                    Alleen in historiserend taalgebruik.

                    Betekenisbetrekking


                    metafoor
                    Betrokken betekenissen1.0 : 6.0

                    Semagram


                    Een kat…

                    is een opstelplaats

                    • [Vorm] varieert van een eenvoudig platform tot een volledig bastion
                    • [Geheel] maakt deel uit van een vesting
                    • [Functie] is een opstellingsplaats voor geschut en dient om de buitenwerken van een vestingstad te dekken
                    • [Plaats] ligt op een bastion, halve maan of ravelijn

                    Algemene voorbeelden


                    Bij het middelste bastion is het middenterrein opgevuld en verhoogd tot een zogenaamde kat. Het bastion ontleent er zijn naam aan: Katten. Zo'n kat is een (aarden) verhoging vanwaar men met geschut de omgeving kon beheersen en nog steeds is deze kat het hoogste punt van de vestingwerken.

                    http://c3c.nl/Webpags/Achtergronden_02/Achtergronden_02.html

                    Woordfamilie


                    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                    • schietkat

                    kat 7.0

                    afbeelding

                    Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
                    (CC BY-SA 3.0)

                    (technische wetenschappen energie [techniek])

                    toestel waaraan een takel hangt en dat langs een geleidingsbaan wordt voortbewogen om lasten tussen vaste punten te vervoeren; loopkat

                    Semagram


                    Een kat…

                    is een toestel; is een voorwerp

                        Hoofdsemagram: loopkat


                        Algemene voorbeelden


                        Aan de hijsbalken wordt meestal een loopkat bevestigd. Loopkatten zijn buiten niet continu aanwezig. Haal voor het uitvoeren van een klus de juiste kat uit het magazijn. De eenvoudigste loopkat bestaat uit vier wielen.

                        www.rendeuro.nl/download/hijsen-kettingtakels.pdf

                        Woordfamilie


                        Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                        kat 8.0

                        afbeelding

                        Bron: Pearson Scott Foresman
                        (Publiek domein)

                        gesel van touwen met geknoopte uiteinden waarmee men vroeger misdadige matrozen of slaven strafte; geselkat
                        Alleen in historiserend taalgebruik en meestal in de verbinding kat met de negen (of zeven) staarten.

                        Semagram


                        Een kat…

                        is een strafwerktuig

                        • [Deel] bestaat uit negen of zeven touwen of leren strengen met geknoopte uiteinden
                        • [Plaats] werd gebruikt op zeilschepen en in strafkolonies
                        • [Tijd] werd gebruikt tot in de eerste helft van de negentiende eeuw
                        • [Ondervinder] werd gebruikt om misdadige matrozen of slaven te straffen

                        Algemene voorbeelden


                        Een lederen uitvoering van de kat was in zwang bij sommige landlegers en in strafkolonies.

                        http://nl.wikipedia.org/wiki/Zweep

                        Vaste verbindingen


                        de kat met de negen staarten


                        1. geselkat

                          De straf werd vaak uitgevoerd met de kat met de negen staarten (cat o' nine tails). Deze gesel had negen koordstrengen met geknoopte uiteinden. Bij een typische uitvoering van zo'n straf moest iedereen aan boord aanwezig zijn om de geseling bij te wonen.

                          http://nl.wikipedia.org/wiki/Zweep

                        Woordfamilie


                        Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                        • geselkat