keizer


keizer 1.0

hoogste vorst die een keizerrijk regeert, zoals in het Romeinse Rijk, in China ten tijde van de keizerrijken of in Duitsland tussen het einde van de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw; hoofd van een keizerrijk; vorst in een keizerrijk

Semagram


Een keizer…

is een vorst; is een persoon

  • [Uiterlijk] heeft mooie kleren aan, bij de Romeinen een paarse toga, en draagt soms een kroon
  • [Plaats] bestuurt of leidt een keizerrijk
  • [Plaats van herkomst] leeft bijvoorbeeld in het Romeinse rijk, in Duitsland (tussen 1871-1918) of in het Chinese keizerrijk (221 v. Chr-1911)
  • [Rang of hierarchische positie] bekleedt de hoogste positie in een land; staat aan het hoofd van een keizerrijk
  • [Geslacht] is een man
  • [Ongewone of afwijkende eigenschap of hoedanigheid] wordt niet gekozen tot keizer, maar is zo geboren of wordt tot keizer gekroond
  • [Activiteit of handeling] regeert een keizerrijk
  • [Oorzaak, reden of aanleiding] oefent zijn functie uit voor zijn beroep
  • [Gelijkenis] staat, net als een koning, aan het hoofd van een monarchie
  • [Onderscheid of tegenstelling] onderscheidt zich van een koning door aan het hoofd van een keizerrijk te staan en niet aan het hoofd van een koninkrijk, wat vaak alleen een geschiedkundig verschil is
  • [Voorbeeld of specimen] is in het Romeinse Rijk bv. Julius Caesar of Marcus Aurelius, in het Byzantijnse rijk Augustus, in het Chinese keizerrijk bv. Qin Shi Huangdi of Pu Yi en in een middeleeuws rijk bv. Karel V en later bv. Napoleon
  • [Voorstellingswijze] is als eerste die geleefd heeft Julius Caesar, van wiens achternaam de titel "keizer" afgeleid is

Algemene voorbeelden


Het purper werd in de oudheid de kleur van keizers omdat hij zo kostbaar was om te maken. Dat gebeurde met purperslakken. Uit een klier die bij de kieuwen ligt, scheidt deze slak een kleurloos secreet uit dat aan de lucht purperrood wordt. De toga's van de Romeinse keizers waren purperkleurig.

NRC,

Uit de geschiedenis van Japan (nihon shoki) blijkt dat in het jaar 230 voor Christus, een tornooi van de kracht (chicara-kuabe) voor de keizer werd gehouden.

http://allserv.rug.ac.be/~jdgeyter/histor.html,

Hij behoorde tot de Rurik-dynastie, de eerste heerser-familie in de Russische vorstendommen. In de Europese diplomatie streefde Ivan III internationale erkenning na als vooraanstaande heerser [...]. Beginnend in 1489 stond hij erop tijdens onderhandelingen tsaar (equivalent van keizer) te worden genoemd.

NRC,

Met name het porselein uit de Chenghua periode (1465-87) is beroemd om zijn dunne, witte scherf, het strakke glanzende glazuur en de krachtige blauwe versieringen. Stukken bestemd voor het Hof hadden vaak een merk, bestaand uit vier of zes karakters die de naam van de regerende keizer en de dynastie aanduiden.

http://www.galeries.nl/mnexpo.asp?exponr=11179

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • regeren

In die tijd regeerde in Rome een keizer die iedereen die de Romeinse Goden niet aanbad in de gevangenis wierp.

http://users.pandora.be/louchaert.jurgen/love/liefde/valentijnsdag/valentijnsdag.htm

De herkomst van de thee is verloren gegaan in de tijd en er bestaan talrijke legenden rond. De bekendste is deze van Shen Nung, de Chinese keizer die regeerde rond 3000 voor Christus.

http://www.br.fgov.be/PUBLIC/GENERAL/EDUCATION/EDUCATIONNL/infoblad_thee.html

Het is het midden van de 9e eeuw. Keizer Lotharius regeert over een groot deel van het huidige Europa.

http://www.lplg.nl/special/feniks_viking.htm

als object bij een werkwoord


(Vgl. ook de voorzetselcombinatie tot keizer kronen.)
  • een keizer benoemen
  • een keizer kronen

Het artikel vermeldt de schenking van de kamer door keizer Friedrich Wilhelm; het oude Pruisen kende alleen koningen, pas in 1871 werd de eerste keizer benoemd over het gelijktijdig door Bismarck gestichte Duitse Rijk.

NRC,

Op een dag werd er namelijk een nieuwe keizer gekroond en die zei dat ter ere van de gelegenheid alle gevangenen vrijgelaten mochten worden.

De gelukkige, Mensje van Keulen,

De Corsicaanse nationalisten dragen de keizer die zichzelf kroonde niet in het hart.

De Standaard,

  • een keizer opvolgen

De munt heeft op de voorzijde de beeltenis naar rechts (Tiberius?) en is voorzien met de van buiten naar binnen leesbare tekst TI[berius] CAES[ar] AUGUST[us] F[elix] IMPERAT[or], waardoor duidelijk is dat deze munt ten tijde van de regering van keizer Augustus werd geslagen op het moment toen reeds duidelijk was dat Tiberius de keizer zou opvolgen.

http://www.google.nl/search?q=cache:Rfrd8Aivsl0J:www.limburgsmuseum.nl/media/pdf/Hegels.pdf+contramerk+site:.nl=nl=lang_nl

met adjectief ervoor


  • een wrede keizer

Er was eens een wrede keizer die een beeldschoon slavinnetje had.

http://www.avzaanland.nl/jeugd/antwoord_05.htm,

Domitianus is als wrede keizer de geschiedenisboeken ingegaan.

http://194.158.189.194/functies/pagfunctie.cfm?parameter=379

In de openingszin van deze Indrukken van Afrika wordt de lezer in het Afrikaanse oerwoud gedropt, waar een wrede keizer, die in vrouwenjurken ronddolt, hoofden laat afhakken dat het een lieve lust is.

De Standaard,

  • de Byzantijnse keizer
  • Chinese keizers
  • de Chinese keizer
  • de Duitse keizer
  • de Franse keizer
  • de Habsburgse keizer
  • de Romeinse keizer
  • Romeinse keizers
  • de Roomse keizer

Zij vestigden zich in 1055 in Bagdad als feitelijke heersers over de souvereiniteit van de Abbasiden, zwaaiden de scepter over Irak, Iran en het grootste deel van Syrië en veroverden delen van Anatolië op de Byzantijnse keizer (1038-1194).

http://users.pandora.be/arseen.de.kesel/I.htm

Beiden brachten volgens partijkringen een bezoek aan Deng, wiens woning in de Verboden Stad van de Chinese keizers in Peking streng bewaakt wordt.

De Standaard,

Bamboes zijn inheems in Azië en zijn sinds de eerste Chinese keizers niet meer weg te denken uit de Chinese en Japanse tuinen.

De Standaard,

Gewoonlijk was de Duitse keizer tegelijk de machtigste man in Oostenrijk, dat toen een aartshertogdom was, en Hongarije, dat toen een koninkrijk was.

http://www.xs4all.nl/~ademu/Beethoven/Btl/03ancien.htm

Van de Franse keizer is de bekende uitspraak dat de geest het belangrijkste wapen is in de oorlog.

NOS Nieuws,

De Oostenrijkse overheid nam geen maatregelen tegen het bezoek deze week van Felix Habsburg-Lorraine, zoon van de laatste Habsburgse keizer van Oostenrijk-Hongarije, aan zijn geboorteland.

De Standaard,

Om veilig boodschappen naar zijn legers te versturen gebruikte de Romeinse keizer Julius Caesar een geheimschrift.

http://www.kennislink.nl/web/show?id=114353=content=811=114352,

De kerkvervolging door de Romeinse keizers beoogde de uitroeiing van het geloof in Christus als Koning.

http://www.katholieknederland.nl/abc/ontkerstening.html

Hij was vijftig, vijfentwintig jaar ouder dan zij, robuust, bakkebaarden, flink kaal, maar met het volmaakte, klassieke profiel van een Romeinse keizer en de glimlach en de blik die daarbij horen.

De grens van glas, Carlos Fuentes,

Hoewel over het tijdstip geen zekerheid bestaat, schijnt Ivan III in 1490 zich een symbool te hebben toegeëigend waarmee hij zijn gelijkwaardigheid met de roomse keizer wilde tonen. Als staatszegel voor de Moskovische heerser begon hij de dubbele adelaar, een imitatie van de Habsburgers, in te voeren.

NRC,

met voorzetselgroep


Voorzetsel: in

  • de keizer in Rome

In 113 na Christus schrijft een gouverneur uit de provincie aan de keizer in Rome.

De Standaard,

Ik kan bijna niet geloven dat God zo gewoon is. Ik heb altijd gedacht dat Hij streng was en ver weg, zoiets als de keizer in Rome en de koning van ons land, machtig en onbereikbaar.

http://users.pandora.be/van.assche.erik/jebron/liturgie/basisschool_vieringen/basisschoolviertonline_mei.doc

Voorzetsel: van

  • de keizer van Ethiopië
  • de keizer van Japan
  • de keizer van Oostenrijk
  • de keizer van het Romeinse Rijk

Tijdens zijn afwezigheid heeft de keizer van Ethiopië, Emperor Haile Selassie, een staatsbezoek gebracht aan Jamaica.

http://www.wailers.nl/bobrasta.htm

Zelfs de keizer van Japan laat van hier zijn glanzende pralines overvliegen.

De Standaard,

Op 18 mei 1920 is hier Karol Jozef geboren - vernoemd naar zijn ouder voor zijn eerste en naar Franz Jozef voor zijn tweede naam, de keizer van Oostenrijk wiens wapenrok zijn vader had gedragen.

http://www.katholieknieuwsblad.nl/actueel/kn1749t.htm,

Toen dan ook Constantijn de Grote, de keizer van het Romeinse Rijk, zich bekeerde tot het christendom, werd dit tot staatsgodsdienst geproclameerd.

Meppeler Courant,

in voorzetselgroep


  • onder keizer Constantijn
  • onder keizer Diocletinius
  • onder keizer Frans Jozef
  • onder keizer Maximiliaan
  • onder keizer Napoleon
  • onder keizer Theodosius I

Net als de joden in de twintigste eeuw waren de christenen in de vierde eeuw een periode van meedogenloze vervolging te boven gekomen. Onder keizer Constantijn werden ze voor het eerst een factor van betekenis in het politieke leven.

De Standaard,

Onder keizer Diocletianus werden de thermen afgebouwd.

http://www.rome.nl/main.php?id=1:281

Onder keizer Franz Josef werden de stadswallen rondom de oude binnenstad geslecht.

NRC,

In grote delen van Europa werd door Franz von Thurn und Taxis onder keizer Maximiliaan van Oostenrijk een uitgebreide postdienst onderhouden vanaf 1504.

http://home.wanadoo.nl/a.a.m.sol/whist1n.htm,

Onder Keizer Napoleon kwamen de bijzondere wapenschilden weer in voege, dus ook dit van Diksmuide.

http://www.diksmuide.be/stadsprofiel/wapenschild.htm

In 385 werd onder keizer Theodosius I in Trier de eerste doodstraf aan de Spaanse ketter Priscillianus voltrokken.

http://home.wanadoo.nl/iki/inq-dro.htm

(Vgl. ook de combinatie met object een keizer kronen.)
  • tot keizer kronen

In 1804 kroont Napoleon zichzelf tot keizer en onderwerpt onze bevolking aan zijn militaire conscriptie.

http://www.kraainem.be/nl/hist.htm

Hij riep de onafhankelijke staat Brazilië uit en werd kort daarna tot de eerste keizer van Brazilië gekroond.

Een broer in Brazilië, Beb Vuyk,

  • een beeld van de keizer
  • een beeltenis van de keizer
  • een portret van de keizer
  • een ruiterstandbeeld van de keizer

Een replica van het beeld van keizer Wilhelm I, in de oorlog vernietigd door de Amerikanen, werd in 1993 op de oude standplaats teruggezet.

NRC,

Op zeven exemplaren staat het portret van keizer Augustus en één munt toont de beeltenis van keizer Tiberius.

NRC,

Wel werden die lokale munten in de keizerlijke serie ingepast en droegen ze vaak het portret van de keizer.

De Standaard,

Vijf heren zaten in een hoekje onder het portret van de keizer over politiek te praten, tegen tienen klonken er buiten twee trompetten en toen kwam de keizer zelf binnenstappen.

De verpletterende werkelijkheid en andere verhalen, J.M.A. Biesheuvel,

Het water haalde zelfs de hoge sokkel van het enorme ruiterstandbeeld van keizer Wilhelm I dat daar staat. In Moezelsteden als Cochum, Bernkastel Kues en Trier raakten duizenden mensen door het water ingesloten.

NRC,

De Romeinen krijgen op het plein voor het Capitool, hun stadhuis, het langverwachte ruiterstandbeeld van keizer Marcus Aurelius (161-180) terug.

De Standaard,

  • het gezag van de keizer
  • de macht van de keizer

Het christendom, aldaar georganiseerd in de orthodoxe kerk, aanvaardde er het gezag van de Keizer zowel in de wereldlijke als in geestelijke zaken.

http://allserv.rug.ac.be/~frvandun/Texts/Rechtsfilosofie/RFgent-0.htm,

Dit leidde tot weinig resultaat want de meeste klooster erkenden het gezag van de keizer in geloofszaken niet, zij wensten slechts hun Generaal Kapittel te gehoorzamen.

http://home.wanadoo.nl/iki/inq-dro.htm

De macht van de keizer is nu absoluut, hij beroept zich op goddelijk gezag en hanteert niet langer de fictie van de Oude Republikeinse magistraturen (hoewel hij deze nog altijd blijft bekleden!).

http://www.flwi.ugent.be/AAHE/AncientHistory/metho_numismatiek.pdf,

Landgraaf Filips van Hessen, hun leider, interpreteerde de regel dat alle macht van God komt heel letterlijk: niet alleen de macht van de keizer, maar die van elke territoriale vorst geniet de goddelijke sanctie.

http://allserv.rug.ac.be/~frvandun/Texts/Rechtsfilosofie/RFgent-0.htm,

Toen in 695 de familie Foedsjiwara de macht naar zich toe trok, trad een periode aan waarin de macht van de keizer feitelijk nihil werd.

http://www.go2war2.nl/

  • de tijd van die keizer
  • de tijd van keizer Napoleon
  • de tijd van keizer Nero
  • de tijd van keizer Wilhelm

Niet al het keizerlijk gemerkte porselein is echter uit de tijd van die keizer: dergelijke merken werden ook eeuwen later nog toegepast als een eerbetoon aan die regeringsperiode.

http://www.galeries.nl/mnexpo.asp?exponr=11179

Je hoort nog wel eens zeggen dat alle familienamen dateren uit de tijd van keizer Napoleon, die in het begin van de 19e eeuw niet alleen over Frankrijk maar ook over ons land regeerde.

http://www.cbg.nl/

Tussen de struiken vonden we er langs de rand van de Romeinse weg op zijn originele plaats een grenspaal uit de tijd van keizer Nero waarop duidelijk stond vermeld dat de velden aan de rechterzijde van de weg eigendom waren van Sagalassos en die aan de linkerzijde van Tymbrianassos.

De Standaard,

Wij zijn geen denkers en filosofen, dat is een waanbeeld uit de tijd van keizer Wilhelm.

Het onvermogen, Giovanni Peirs,

met telwoord ervoor


  • de eerste keizer
  • de laatste keizer

Plinius de Oudere (23/24 - 79 na Christus) beschreef in zijn Historia naturalis verschillende kwaliteiten van papyrus. Ten tijde van deze auteur waren de verschillende kwaliteiten genoemd naar de eerste keizer en zijn vrouw (Augustus en Livia) en naar de fabricatieplaats.

http://www.lib.rug.ac.be/execl/fulltxt/cursus/cursusBBdeel2.pdf

De eerste keizer van China, Qin Shihuang, normaliseerde rond 250 voor Christus de lengte van wagenassen.

http://eulab.nen.nl/

Het artikel vermeldt de schenking van de kamer door keizer Friedrich Wilhelm; het oude Pruisen kende alleen koningen, pas in 1871 werd de eerste keizer benoemd over het gelijktijdig door Bismarck gestichte Duitse Rijk.

NRC,

Dit uniform is gedragen door keizer Wilhelm II, de laatste keizer van Duitsland (1888-1918).

http://www.legermuseum.nl/basisexpositie/index.html

Yi's vader, kroonprins Yi Keun, werd in 1907 als gijzelaar mee naar Japan genomen, terwijl diens broer Sunjong heerste als de laatste keizer in de Yi-dynastie.

De Standaard,

gevolgd door naamvalsgenitief


  • de keizer der Fransen
  • keizer der keizers

Deze zorgelijke maar vooruitziende blik toonde zo'n 200 jaar geleden Napoleon, de zelfgekroonde keizer der Fransen.

NRC,

Karel de Grote, l'empereur à la barbe fleurie, geldt als een keizer der Fransen.

De Standaard,

In de lente van 1206 werd aan de oevers van de rivier de Onon een quriltai (vergadering van edelen) samengeroepen en Temujin werd eenparig tot leider van alle Mongolen uitgeroepen. Hij kreeg de titel Chinggis-khan, hetgeen "opperheerser over de oceaan" of "keizer der keizers" zou betekenen.

http://japanology.arts.kuleuven.ac.be/static/geschiedenis_van_oostazie/vi.html

met eigennaam


Natuurlijk, er zijn overblijfselen van vroegere perioden. Van de Klassieke Oudheid, toen Vindobona een van de randposten van het Romeinse Rijk was, en keizer Marcus Aurelius er zijn bespiegelingen schreef. Van de Middeleeuwen, met zijn reikhalzende Gotiek.

NRC,

Maar pas in de 16de eeuw bereikt Antwerpen het hoogtepunt van zijn economische macht, tijdens de regering van Keizer Karel V.

http://antwerpen-leeft.be/geschiedenis.htm

Keizer Akihito en keizerin Michiko leggen een krans bij het Nationaal monument op de Dam.

De Telegraaf,

Veel prominente Romeinen bezaten een villa in het gebied, dat goede bereikbaarheid koppelde aan een prachtig landschap. Vlak in de buurt, bij Tivoli, lag de beroemde villa van keizer Hadrianus.

NRC,

Een minder gruwelijke legende over het ontstaan van thee handelt over keizer Shen Nung die omstreeks 2750 voor Christus leefde. De man had een grote belangstelling voor kruiden, maar ontdekte thee bij toeval. Hij proefde aan heet water waarin blaadjes van een onbekende struik waren gevallen en was verrast door de aangename en verkwikkende smaak.... de thee was ontdekt.

http://www.hollandsepot.dordt.nl/artikelen/artikelen.htm

met ander, nevengeschikt substantief


  • de keizer en de keizerin

In Die Frau ohne Schatten wordt een aristocratisch paar, de Keizer en de Keizerin, geconfronteerd met een volks echtpaar, de verver Barak en zijn vrouw.

De Standaard,

Toen Wilhelm I op 9 maart 1888 stierf was hij nauwelijks meer in staat om zijn functie uit te oefenen. Hij zou slechts 99 dagen regeren. De nieuwe keizer en keizerin konden niets meer in liberale zin uitrichten.

NRC,

De Japanse keizer Akihito en zijn vrouw keizerin Michiko hebben gisteren in Amsterdam op indrukwekkende wijze hun medeleven betuigd met de slachtoffers van het Japanse optreden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De keizer en keizerin zijn in Nederland voor een staatsbezoek van bijna vier dagen.

De Telegraaf,

  • keizers en koningen
  • keizers en pausen
  • de keizers, koningen en pausen
  • koningen en keizers
  • pausen en keizers
  • de paus en keizer
  • keizer of koning
  • koning, keizer of paus

Elke natie heeft haar kollektieve mytes en emoties en in Frankrijk behoort daartoe la Nation en armes, ontstaan in de republiek en gehard in de strijd om die jonge republiek te verdedigen tegen keizers en koningen.

De Standaard,

Verhuyck dient ze op in een voldragen Nederlands: de stadslegendes, de verrassende weetjes, de volksverhalen, de petites histoires, de faits divers, waaraan Rome, stad van keizers en pausen, zo rijk is.

http://www.st-gabriel.be/Angelus/84_1_SPQR.htm

De gebruikelijke geschiedschrijving richtte immers al te veel en al te lang haar aandacht op de hogere klassen van de maatschappij, de keizers, koningen en pausen, die in een elitaire visie van de historiografie de geschiedenis uitmaken.

http://schoolweb.rago.be/erfgoed/veldwerk/oralhistory.htm.

Koningen en keizers zijn erop uit steeds rijker en machtiger te worden.

http://users.pandora.be/van.assche.erik/jebron/liturgie/basisschool_vieringen/basisschoolviertonline_mei.doc

Hij vertelt over kruistochten en inquisiteurs, pausen en keizers, ketters en heksen, christenen en heidenen, wetenschappers en ontdekkers, filosofen en kwakzalvers, winnaars en verliezers.

De Standaard,

Daartoe moeten ze op aarde de mensen tot zonde verleiden en zo naar de hel lokken. Volgens Lucifer komen zowat alle rangen en standen daarvoor in aanmerking, te beginnen met paus en keizer, over de clerus en edelen tot de burgers en het plebs.

http://www.historischtheater.be/NL/,

In het kader van de middeleeuwse strijd om het oppergezag tussen paus en keizer koos Thomas partij voor de paus.

http://allserv.rug.ac.be/~frvandun/Texts/Rechtsfilosofie/RFgent-0.htm,

Ook had zij soms te maken met spanningen tussen de hoogste wereldlijke overheid (keizer of koning) en diens adellijke heren, die ook een behoorlijke mate van zelfbestuur kenden.

http://home.wanadoo.nl/iki/inq-dro.htm

Want na de Antichrist zou de Kristus wederkomen, in de gestalte van een rechtvaardige koning, of een goede keizer, of een deugdzame paus.

De Standaard,

voorafgegaan door als


  • benoemen als keizer

Toen Beethoven erachter kwam dat Napoleon zich liet benoemen als keizer voelde hij zich helemaal bedrogen. Hij had een hekel aan keizers. Zijn vader had ook voor een keizer gewerkt en deze keizer had zijn vader helemaal uitgezogen.

http://members.chello.nl/~p.christians/Beethoven.htm

Vaste verbindingen


de kleren van de keizer


  1. Vormvariant: de nieuwe kleren van de keizer

    iets waarover mensen het hebben, maar dat feitelijk niet bestaat of helemaal niets voorstelt
    Is gebaseerd op het sprookje De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christiaan Andersen.

    Synoniem: een wassen neus

    Met Kat over de kleren van de keizer gepraat. Dat veel academische moeilijk-doenerij erg weinig voorstelt, maar dat niemand dat durft te zeggen uit angst voor dom te worden versleten. Alleen een kind durft te roepen: de keizer is bloot!

    Een jaar als (g)een ander, Kristien Hemmerechts,

    Hij bazuint zelf rond dat Howie volgens de medicijnmannen uit de streek een "regenslang" is, die enkel door bepaalde mensen gezien kan worden. Blijkbaar heeft hij nog nooit van de kleren van de keizer gehoord.

    De Standaard,

    Het kost de bio-industrieel en de politicus geen geld en geen moeite om met de mond te belijden dat een dier een eigen waarde heeft. Het zijn de nieuwe kleren van de keizer, het heeft niets om het lijf.

    http://www.animalfreedom.org/index.htm

    Wordt er door gebruikmaking van de digitale informatie- en communicatietechnologie werkelijk een nieuw gebied betreden, of betreft het hier de nieuwe kleren van de keizer?

    http://www.nrc.nl/W2/Nieuws/1999/11/06/Med/03.html,

    De tegenstanders van de gewraakte elektronische tolheffing, zo'n 80 procent van de Nederlandse bevolking, moeten echter niet te vroeg juichen. Want als het aan minister Netelenbos (Verkeer) ligt, moet straks niet alleen per kilometer worden betaald, maar ook voor het tijdstip en de plaats. Ofwel: de nieuwe kleren van de keizer.

    De Telegraaf,

een keizer zonder kleren


  1. iemand die denkt dat hij gezag heeft, maar die feitelijk niets voorstelt, wat soms door zijn eigen ijdelheid veroorzaakt is
    Verwijst naar de keizer uit het sprookje De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christiaan Andersen.

    De partij van Jan Peter Balkenende had na een vergelijkbare afstraffing in 1994 (van 54 naar 34 zetels) acht jaar (!) nodig om zichzelf opnieuw uit te vinden. "Wij waren na lang regeren een keizer zonder kleren geworden. Iedereen zag het, behalve wijzelf," schamperde prominent kamerlid Hillen over die periode.

    Rotterdams Dagblad,

    Wim Van Gansbeke en Paul Arias boorden ooit Jan Decorte de grond in. Beiden ontvingen ze op het theaterfestival van '93 een (al dan niet gemeende) doodsbedreiging van de toen populaire theatermaker. Keizers zonder kleren zijn heel moeilijk te ontmaskeren.

    http://www.kutsite.com/dossier/hetgenie.html

    Wanneer een buitenstaander toch probeert zich door deze zelfkritische prozaproductie van DGIS heen te werken, en ziet dat het gaat om een keizer zonder kleren, wordt er - uiteraard - vinnig en vals gereageerd.

    http://www.arabistjansen.nl/ontwikkeling.doc,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • ex-keizer
  • vicekeizer

Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • Aztekenkeizer
  • boerenkeizer
  • eenheidskeizer
  • gekkenkeizer
  • Habsburgkeizer
  • Incakeizer
  • Kangxikeizer
  • kutkeizer
  • Mandsjoekeizer
  • medekeizer
  • Meijikeizer
  • oerkeizer
  • onderkeizer
  • operettekeizer
  • Qingkeizer
  • schaduwkeizer
  • Staufenkeizer
  • stichter-keizer
  • tegenkeizer
  • vastenavondkeizer

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • keizerbitter
  • keizercultus
  • keizerdynastie
  • keizer-generaal
  • keizerkiezing
  • keizer-knaap
  • keizer-koster
  • keizerlibel
  • keizerpalts
  • keizerportret
  • keizer-priester
  • keizerrijk
  • keizersarend
  • keizersbaars
  • keizersbal
  • keizersbolwerk
  • Keizersconcerto
  • keizersgang
  • keizersgans
  • keizersgeslacht
  • keizershuis
  • keizerskop
  • keizerskreeft
  • keizerskroon
  • keizersland
  • keizersmantel
  • keizersnede
  • keizersnee
  • keizerspaar
  • keizerspinguïn
  • keizersportret
  • keizerspurper
  • keizersschorpioen
  • keizersschorpioen
  • keizersstad
  • keizersstoel
  • keizerstad
  • keizersteken
  • keizerstroon
  • keizersvis
  • keizertijd
  • keizerverheerlijking
  • keizerverkiezing
  • keizerzaal

Als deel van een samenstellende samenstelling


  • driekeizersjaar

Overige woordfamilieleden


  • dwergkeizer

keizer 1.1

iemand die ergens groot in is geworden, door een groot talent of door veel macht te hebben

Betekenisbetrekking


metafoor
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Een keizer…

is een persoon

      Algemene voorbeelden


      Wanneer Beckenbauer het kantoor verlaat, verkiest hij een omweg. Bij de hoofdingang staan supporters in een lange rij voor een kaartje voor de wedstrijd Bayern-Ajax. Die wenst hij te omzeilen. Een keizer gaat door de achterdeur.

      NRC,

      Combinatiemogelijkheden


      met voorzetselgroep


      Voorzetsel: van

      • de keizer van de Amstel
      • de keizer van het Antwerpse kinemaleven
      • de keizer van het nachtclubimperium
      • de keizer van Engeland
      • de keizer van Herentals
      • de keizer van de zang

      Jaar na jaar na jaar won Frans Göbel de Skiffhead. Van 1983 tot en met 1994 heerste de lichte roeier (inmiddels 35 jaar oud) als Keizer van de Amstel.

      NRC,

      Heylen ging er prat op dat hij een bombardement van de Rex-bioskoop overleefde en kwam in de filmwereld terecht toen anderen hem een lening niet konden terugbetalen. Met de Rex als zenuwcentrum werd hij de onbetwiste keizer van het Antwerpse kinemaleven.

      De Standaard,

      Hij was daar, jaren lang, de ongekroonde keizer van een nachtclubimperium. Maar op een dag, of misschien wel een nacht, hing hem dat ver de strot uit.

      Welverdiende onrust, Simon Carmiggelt,

      Neem nu die David Beckham, de held, wat zeg ik, de keizer van Engeland.

      De Morgen,

      Wielrennen is een zeer katholieke sport. Gent-Gent, de eerste klassieker, maakt een einde aan de stille paniek van de winter. Die dag komen de echte helden weer op straat: de keizer van Herentals, de adelaar van Toledo, de reiger van 's Heerenhoek. Mannen die ooit ook met hun broodtrommeltje onder de snelbinders naar school reden en later gevierd zouden worden als grote kampioenen.

      NRC,

      Sinds de drie "keizers van de zang", Pavarotti, Domingo en Carreras, de CD-markt zijn gaan overheersen, is dit de meest pure, meest krachtige stem die ik gehoord heb.

      NRC,

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      • superkeizer

      Als deel van een afleiding


      • keizertje

      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • bierkeizer
      • gekkenkeizer
      • pornokeizer
      • softwarekeizer