kip

A: vogel


kip A - vogel

1.0: vogel die kakelt en eieren legt


kip 1.0:
vogel met een rode kam en lellen die een tokkend of kakelend geluid maakt en die gehouden wordt om zijn vlees en eieren
Ter aanduiding van het vrouwtje, maar ook voor de gehele diersoort zonder de gedachte aan een bepaald geslacht.

Semagram

Een kip...

  • is een vogel; is een dier
  • maakt een tokkend of kakelend geluid
  • is vaak bruin, maar heeft ook andere kleuren, bijvoorbeeld zwart of wit
  • heeft een rode kam en rode lellen; heeft een zeer wendbare kop, omdat hij veertien halswervels heeft; heeft een krop waarin het voedsel geweekt wordt; heeft twee magen; heeft twee blindedarmen; heeft roze of witte oorlellen en geen oorschelp en heeft geschubde poten met drie voortenen en een achterteen en scherpe nagels
  • behoort tot de familie van de fazantachtigen
  • wordt gehouden of gefokt voor het vlees en de eieren en soms ook als gezelschapsdier gehouden
  • wordt vaak gefokt
  • legt eieren
  • wordt vaak op een boerderij gehouden en leeft dan in een hok of een ren of loopt vrij rond
  • wordt, afhankelijk van de soort, drie tot twintig jaar oud
  • is een volwassen dier
  • is meestal een vrouwtje, maar wordt ook wel in het algemeen ter aanduiding van de diersoort gezegd ongeacht het geslacht
  • loopt met schokkerige bewegingen van de kop en vliegt niet vaak
  • voedt zich vaak met graankorrels of maïskorrels die hij pikkend oppakt; leeft in grote groepen waarbinnen een bepaalde hiërarchie of rangorde bestaat; slaapt op een stok en legt ovale, witte of bruine eiren en broedt die uit
  • legt eieren
  • komt voor in een groot aantal verschillende rassen

Wetenschap
Wetenschappelijke naam: Gallus gallus domesticus
Rijk: Animalia; Dieren
Stam: Chordata; Chordadieren
Klasse: Aves; Vogels
Orde: Galliformes; Hoendervogels
Familie: Phasianidae; Fazantachtigen
Geslacht: Gallus
Soort: Gallus gallus

Combinatiemogelijkheden


 
Combinatiemogelijkheden als subject bij een werkwoord
broeden; kakelen; pikken; scharrelen; tokken
Ja een kip broedt ook op onbevruchte eieren, dus ik ga er dan vanuit dat een kip niet weet wanneer een ei is bevrucht.

- http://www.goeievraag.nl/vraag/kip-eieren-bevrucht.53836

Het is begrijpelijk dat een kip kakelt, want op het moment dat zij een ei legt is er sprake van opluchting en blijdschap. Het leggen van een ei is immers geen kleinigheid.

- http://www.wegwijslezer.nl/php/question.php?QuestionID=1237

Misschien gunt die kip jou haar eieren niet. Misschien moet je ophouden met iedere dag onder haar lijf te potelen. Waarom denk je pikt die kip zo driftig?

- Alle verhalen, Kristien Hemmerechts, 2001

Hij spoog op de grond en trapte wild naar de kippen die rond de dampende mesthoop scharrelden.

- De Hunnen. Dl. 2: Bevrijding, Jan Cremer, 1983

Een vlinder vlindert, een vogel fluit, een kip tokt, een kat miauwt en dus... blaft een hond! Elk beestje heeft zijn eigen taal en manier van communiceren.

- http://www.puppies-en-honden.com/honden-blaffen.html

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden als object bij een werkwoord
kippen houden; kippen kweken; kippen slachten; kippen voeren
Wanneer u van plan bent om kippen te gaan houden in de tuin, dan moet er goed over nagedacht worden! Heeft u een grote tuin, of eerder een kleine? Dit kan allemaal de doorslag geven voor de keuze van het ras.

- http://www.tuinadvies.be/kippen_tuin.htm

We kweekten hier zo'n driehonderd kippen en kuikentjes.

- De Standaard, 1996

Ik slachtte mijn zestien kippen en stopte ze onder de grond.

- Berthold 1200, Paul Koeck, 1979

Hij voert de kippen, raapt hun eieren.

- Een soort Engeland, Robert Anker, 2001

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden met adjectief ervoor
een bange kip; een biologische kip; een bonte kip; een broedse kip; een bruine kip; een jonge kip; een kale kip; een wilde kip; een witte kip; een zieke kip
De lafbekken, ze zouden als bange kippen uit elkaar stuiven als ik zeer hard boeh! zou roepen en een wapen op hen richtte.

- De stoelendans, Paul Koeck, 1983

Kun je je voorstellen dat boeren die willen omschakelen naar scharrelkippen of zelfs biologische kippen het nu ook niet meer weten?

- Trouw, 2003

Piet Kaatee gaf trots een toelichting over zijn voorkeur voor een bonte veestapel met blaarkoeien, bonte schapen en zelfs bonte kippen en vertelde enthousiast over de biologische bedrijfsvoering met nieuwe loopstal die perfect aansluit op de bestaande melk- en ligboxenstal.

- http://vanderzeeadvies.nl/nieuws1.html

Daarom worden de meeste eieren verzameld en in de machine of onder een pleegmoeder (b.v. een broedse kip) uitgebroed.

- http://www.artis.nl/main.php?pagina=paginas/t/dierentuin/vogels/vogelweide.html

In Lichtenvoorde worden vanaf zondag twee bruine kippen vermist, wie heeft ze gezien?

- http://www.gelre.fm/nieuwsberichten/oost-gelre/twee-bruine-kippen-vermist-in-lichtenvoorde/

Op onze bedrijven zorgen we er daarom ook voor dat de stal, voor de jonge kippen erin komen, helemaal ontsmet wordt.

- http://www.blijmeteenei.nl/

Zo plukken allerlei actors de pluimen van onze taal, totdat die eruitziet als een gepluimde of kale kip.

- De Standaard, 1996

Vervolgens kwam er een wilde kip uit de struiken gekropen.

- http://www.wereldvlinders.be/diary/diary-full.html

Ghiasa, de jager kon haar slechts bevrijden met hulp van het riviervrouwtje dat in een hutje op palen woont. Ze moet dan wel eerst een witte geit, een witte kip een witte lap en een mand met eieren hebben.

- Meppeler Courant, 1993

Zieke kippen herstelden zodra het zilvervliesslijpsel aan de hun toegediende geslepen rijst werd toegevoegd.

- http://www.xs4all.nl/~wjsn/anw5.htm

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden met adjectivisch tegenwoordig deelwoord
een broedende kip; een kakelende kip; een levende kip; een loslopende kip; een scharrelende kip
Broedende kippen moeten [...] gezond zijn, goed in de veren zitten en een beetje dik zijn. Dit is om veel warmte en levenskracht aan de eieren te kunnen geven. De nesten moeten op de natuurlijke nesten lijken. April en mei zijn de beste maanden om te broeden.

- http://93.187.218.88/natuurlijk-dierenhouden/natuurlijker-konijn-houden/natuurlijker-broeden

Daar lag ze in haar kamer en luisterde naar de kakelende kippen van meneer De Wild in de tuin beneden en naar de tram die achter hun huizenblok om het pleintje gierde.

- Liefdesmeer & andere verhalen, Chaja Polak, 2003

Bij de poelier houdt de rabbijn levende kippen bij hun poten in de lucht en draait ze rond - precies het aantal keer dat de mitswa van het kasjroet voorschrijft.

- De Oceanen, Jan Roets, 1998

Een woordvoerder van het ministerie van landbouw had eerder laten weten dat een ophokplicht nauwelijks kan worden gehandhaafd, omdat vaak niet bekend is van wie loslopende kippen zijn en niet alle dieren kunnen worden gevangen.

- Rotterdams Dagblad, 2003

Een ouderwets erf vol scharrelende kippen, het krieltje liep daartussen met zijn vooruitgestoken borstje en zijn prachtige, kleurige veren.

- Verborgen schade, Aster Berkhof, 2001

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden met adjectivisch voltooid deelwoord
een besmette kip; een gepluimde kip; een geplukte kip; een geslachte kip
De bestrijding van de vogelpest wordt bemoeilijkt door een gebrek aan machines om besmette kippen te doden.

- Algemeen Dagblad, 2003

Iedereen koopt die dag een gepluimde kip, als teken van protest tegen de hoge belastingen en het verspillen van overheidsgeld. Het staat u volledig vrij om die dag gepluimde kippen te draperen over uw hoofd en ermee door de Wetstraat te defileren.

- http://www.econoshock.be/tea-party-of-gepluimde-kip-feest

Uit de vreemde, verstarde houdingen en dikke huidplooien is soms niet op te maken of je naar het karkas van een menselijk lichaam kijkt of van een geplukte kip.

- NRC, 1995

Door die snelle omloop van broedei tot geslachte kip of van broedei via leghen naar consumptie-ei is de keten zeer van elkaar afhankelijk.

- Trouw, 2003

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden met voorzetselgroep
Voorzetsel: in
een kip in een hok; een kip in een kooi; een kip in een legbatterij; kippen in een hok; kippen in een kooi; kippen in een legbatterij
Het predikaat scharrelhok klinkt wel mooi, maar om economisch haalbaar te kunnen werken gaan daar feitelijk ook teveel kippen in één hok.

- Meppeler Courant, 1995

Het dorpje waarin de kids mekaar als kippen in een kooi pesten, is geen werelddorp.

- De Standaard, 1996

Hoe dan ook, tijdens de eindeloze dagen dat souschef in het midden van de keuken achter zijn kookeiland staat, is onze bewegingsvrijheid sowieso niet veel groter dan die van een kip in een legbatterij.

- Alle verhalen, Manon Uphoff, 2003

Voorzetsel: op
kippen op de boerderij; kippen op het erf
Klassieke Vogelpest is een dodelijke ziekte. Om verdere verspreiding van het virus te voorkomen worden de besmette dieren afgemaakt. Kan ik nog op bezoek bij familieleden met kippen op de boerderij? Ja, op dit moment is dit (nog) geen probleem. Een dergelijk bezoek is af te raden wanneer u binnen een straal van 10 kilometer van de verdachte bedrijven woont.

- http://users.pandora.be/parkiet/ziekte.htm

De Stichting Behoud Valkerij vond afgelopen zaterdag twee doodgeschoten buizerds en één sperwer langs de kant van de weg in Gooreind-Wuustwezel. "Moeilijk te zeggen wie daar achter zit," zucht voorzitter Hugo Cleerens. "Een boer met kippen op het erf? Een duivenmelker met prijsduiven? Jagers die geen concurrentie dulden? Het blijft koffiedik kijken," zegt Cleerens.

- De Standaard, 1997

Voorzetsel: uit
een kip uit de bio-industrie; een kip uit een legbatterij
Van de nieuwe vleesvervangers die onder hun verschillende merknamen worden aangeboden, kan worden gesteld dat ze opvallend neutraal van smaak zijn. Een enkeling is wat steviger gekruid en doet wat de smaak betreft enigszins denken aan de smaak van kippen uit de bio-industrie.

- http://www.hollandsepot.dordt.nl/artikelen/artikelen.htm

En wat prins Charles betreft, tja, die zijn ze waarschijnlijk als een kip uit een legbatterij aan het klonen.

- Alle families zijn psychotisch, Douglas Coupland, 2001

Voorzetsel: voor
kippen voor de eieren
Sommige produkten komen uit de eigen moestuin, en er zijn ook kippen voor de eieren en een jonge geit die binnenkort melk zal gaan geven.

- NRC, 1994


 
Combinatiemogelijkheden in voorzetselgroep
(vers) onder de kip vandaan; (vers) onder een kip vandaan
'Heb jij al eens een eitje geproefd dat vers van onder een kip vandaan is gehaald?'

- De kinderen van Arthur, Kristien Hemmerechts, 2000


 
Combinatiemogelijkheden met substantief ervoor
een toom kippen
Naast de al genoemde dieren die ter keuring aangevoerd werden, was het niet vreemd als er een toom kippen of een kloek met kuikens aangevoerd werd.

- Meppeler Courant, 1995


 
Combinatiemogelijkheden met ander, nevengeschikt substantief
kippen en duiven; kippen en eenden; kippen en eieren; kippen en ganzen; kippen en geiten; kippen en hanen; kippen en kalkoenen; kippen en koeien; kippen en konijnen; kippen en kuikens; kippen en varkens; kippen en een haan
In de tuin houdt hij wat kippen en duiven en hij is bang dat ratten zich in de winter aan zijn pluimvee zullen vergrijpen.

- Meppeler Courant, 1994

De kippen en eenden willen niet meer broeden van de knallen van de vliegtuigen.

- De eerste foto van het album, Henk Romijn Meijer, 1977

Hele gemeenschappen zijn van kippen en eieren afhankelijk.

- Trouw, 2003

Met de vele cavia's maar ook kippen en ganzen is de caviaboerderij zeker een bezoekje waard.

- http://www.a1.nl/homepages/dbalmelo/boekje_maart_2001.htm, 2001

Inmiddels is de tuin voorzien van een zelfgegraven vijver, groeit er eigen groente en lopen er kippen en geiten rond, die de buurtkinderen helpen verzorgen.

- http://www.sp.nl/nieuws/tribune/9704/kraak.stm, 1997

Kippen en hanen rennen langs en over de weg om de door benzinedampen bedwelmde en tegen de motorkap te pletter gevlogen insekten van het asfalt te pikken.

- De kus, Jan Wolkers, 1980

Ook kippen en kalkoenen zouden onvruchtbaar zijn geworden na het eten van beschimmeld voer.

- http://www.c3.nl/evv/ev-eustrogenen.htm, 1996

Beeldjes en afbeeldingen van kippen en koeien komen in veel versieringen terug, waardoor een collectie vrolijke en trendy keukenaccessoires is ontstaan.

- http://www.ori-expres.nl/forte_trends.htm, 2004

Mensen die kippen en konijnen te koop aanbieden moeten een leurderskaart hebben.

- De Standaard, 1996

Voorbij het terrein van de gemeentelijke reiniging lag de kippenboerderij. Grote schuren, loodsen en hokken van de kippenkremers. Kippenkremers en eierkremers, de boeren die eieren en pluimvee aan de Duitse kantines leverden, ook met manden vol kippen en kuikens op de markt stonden, en rondtrokken met hun handel.

- De Hunnen. Dl. 2: Bevrijding, Jan Cremer, 1983

I.D. Riva heeft voor u een aantal huizen uitgezocht, die alle individueel net zo verschillend zijn als hun eigenaren, van comfortabele landhuizen tot typische stenen huizen in oude Istrische stadjes tot kleine landbouwbedrijven met kippen en schapen, waar u en uw kinderen de gastfamilie een handje mee kunnen helpen.

- http://www.planet.nl/planet/show/id=69397/contentid=461702/sc=156008, 2004

Kippen en varkens krijgen een ruime behuizing met stro en een uitloop naar buiten, zodat zij weer kunnen fladderen en wroeten.

- http://www.e-stem.nl/, 2001

Erachter moest je koeien denken, maar je hoorde kippen en een haan.

- De vrouwenoppasser, Peter de Zwaan, 2001

↓ meer voorbeelden

kip en ei; kip of ei
Het probleem was er een van kip en ei.

- De Standaard, 1996


Vaste verbindingen
de kip of het ei
gezegd wanneer men bij twee zaken of gebeurtenissen niet weet wat er eerst kwam of wanneer men oorzaak en gevolg niet goed kan onderscheiden
De rechtelijnenwereld. De mens bedacht de rechte lijn. De herverkaveling bracht het soort orde waar hij zich in thuisvoelt. Of misschien gebeurde dat wel andersom. De kip of het ei.

- Enkele reis moeder, Bram Vermeulen, 2001

Ik weet niet wat er eerder was... de kip of het ei... ik bedoel ik weet niet of de depressie door de overgang komt of dat de depressie... eh... zelfstandig opereert...' Een grapje, dacht Agnes, dat gaat er altijd in.

- Niet doen Agnes, Peter van Straaten, 2000

met de kippen op stok gaan
vroeg naar bed gaan; vroeg gaan slapen
Zijn kollega valt hem bij: De eerste dag van de vroege shift ga ik met de kippen op stok.

- De Standaard, 1996

Piet is zesenzeventig en hij gaat meestal met de kippen op stok.

- Naakte zielen, Luc Deflo, 1999

Bij Pelle gingen we met de kippen op stok want de boer spaarde licht.

- De Hunnen. Dl. 2: Bevrijding, Jan Cremer, 1983

(van) een kale kip kun je niet plukken
bij iemand die niets heeft, valt niets te halen; van iemand niet niets bezit, valt niets te verkrijgen
Gisteravond voerden ongeveer 80 studenten bij het NS-station in Eindhoven luidruchtig actie tegen minister Ritzen van onderwijs. De actie in Eindhoven werd gevoerd onder het motto "Een kale kip kan niet meer worden geplukt, alleen nog maar geslacht".

- NRC, 1994

"Met de advertentie laten we iedereen die met de gedachte speelt om een kwekerij te beginnen weten dat ze zich op gevaarlijk terrein begeven", aldus Van Ling. Schade aan de woningen zal volgens De Huismeesters ook na een ontruiming altijd worden verhaald op de kwekers. "Natuurlijk kun je van een kale kip niet plukken, maar in Groningen bestaat het zogenaamde 'tweede kans' beleid. Ook kwekers krijgen als ze in de stad willen blijven dus opnieuw een woning aangeboden. Dan zullen we de schade alsnog verhalen."

- Dagblad van het Noorden, 2003

Onder het motto van een kale kip kun je niet plukken heeft het bestuur een schikking voorgesteld.

- http://www.radio0162.nl/

zich als een haan tussen de kippen voelen
zich ergens de sterkste of de machtigste voelen; zich ergens niet op zijn plaats voelen
Hij voelt zich als een haan tussen zijn kippen. Of is hij gewoon een speelbal in de handen van enkele charmante meisjes? Met Margot kan hij urenlange gesprekken voeren en voor Solène gaat de liefde de meer fysieke kant op.

- De Standaard, 1996

blinde kip
(informeel)
slechtziend persoon; blind persoon; bijziend persoon
Gt-Turbo in de prak gereden door een blinde kip? Dan koop je gewoon een nieuwe en maak je van je "wrak" en de nieuwe weer één goede.

- http://members.chello.nl/j.kok59/GTT/Gt.htm

Hond nagekeken niks, kat nagekeken ook niks gelukkig, wat een stelletje blinde kippen heb ik hier lopen zeg, ze kijken hier niet, nee gaan gewoon gelijk in de aanval.

- http://www.fransebulldog-forum.nl/phpBB/viewtopic.php?t=933&sid=177e913c856e0e4075265a40a76c2c7d

je moet een broedende kip niet storen
je moet iemand die ergens mee bezig is of ergens middenin zit, hierin of hierbij niet storen
Een onderzoeksbureau zou onder meer antwoord moeten geven op de vraag of de Breestraat onderdeel van zo'n ring kan zijn. De projectgroep, waarin bewoners, belangenorganisaties en ondernemers zitten, moet in oktober een nieuw plan voor de Aalmarkt presenteren. CDA'er De Haan vroeg wethouder R. Hillebrand (PvdA/ruimtelijke ordening) om opheldering. "Je moet een broedende kip niet storen, zeggen ze altijd, tenzij ze een ei legt. Daar lijkt het nu op. Een verkeersstudie voor de Aalmarkt, behoort dat tot de taken van supervisor Patijn of van de projectgroep?"

- Leidsch Dagblad, 2002

als een kip zonder kop
Vormvariant: als een kip zonder kop rennen; als een kip zonder kop rondlopen
zonder na te denken; zonder doel voor ogen
Eén miljoen Nederlanders hebben als kippen zonder kop achter een stomme radiopresentator aangelopen in de veronderstelling dat men daarmee goed deed.

- NRC, 1993

Je zou er goed aan doen nu even te rusten en je te oriënteren op je omgeving in plaats van als een kip zonder kop verder te rennen door deze hete woestijn.

- De vision quest, Peter Paulsen jr., 2002

Romero zag hem als een kip zonder kop rondlopen en dacht dat de spanning van het geheel hem nu teveel was geworden.

- Ritueel des doods, Willem Zebregs, 2001

geen kip
niemand
Vooral gebruikt in de verbinding er is geen kip.
Synoniem: geen hond ((vooral) in Nederland)
Synoniem: geen kat
Geen kip wil meer poelier worden. Nog maar vijf poeliers in Amsterdam weten het hoofd boven water te houden. In 2005 waren dat er nog elf.

- http://www.at5.nl/artikelen/60362/geen-kip-wil-meer-poelier-worden

Nieuw-Zeelandse stranden: geen kip te bekennen! Anita en Ronald Wopereis belandden tijdens hun vakantie op Uretiti Beach in Nieuw-Zeeland (Noordereiland). 'Hier heb je de luxe van kilometers strand helemaal voor jezelf.'

- http://www.nfn.nl/vakantie/de_reis_van/nieuw_zeelandse_stranden_geen_kip_te_bekennen_artikel_212

ergens als de kippen bij zijn
ergens snel bij zijn; iets snel in de gaten hebben, vooral om iets te bemachtigen of om ergens voordeel van te behalen
Synoniem: pink
Dat men vroeger ook vaak bijzonderheden naar Meppel haalde moge blijken uit het feit dat in de jaren zestig een walvis van 24 meter aanspoelde aan onze kust. Deze was geprepareerd en op een grote trailer werd deze reus vervoerd. Meppel, in de vorm van het DMD-bestuur, was er als de kippen bij deze vis naar onze stad te halen.

- Meppeler Courant, 1995

kip met gouden eieren
iets wat of iemand die veel voordeel of winst oplevert
Blijkbaar is voor heel wat bouwpromotoren de kust een kip met gouden eieren.

- http://www.gentenaar.be/Nieuws/Detail.aspx?ArticleID=GH099UJT=REG, 2004

De criminele organisatie nam ruimschoots de tijd voor haar voorbereidingshandelingen. Deze bestonden eruit dat de bankmedewerker in de waan moest worden gebracht dat hij de bank "de kip met de gouden eieren" had bezorgd.

- http://www.xs4all.nl/~respub/traa/b10_2_7.htm

de kip met de gouden eieren slachten
iets wat groot voordeel of grote winst oplevert tenietdoen of daar geen gebruik meer van maken, vaak omdat een andere optie korte tijd voordeliger of winstgevender lijkt
Scott Adams is in Dilbert nog veel sceptischer over consultants [...]. Hun enige doel is om zo lang mogelijk aan het werk te blijven. Ze zullen dus nooit een echte oplossing voor een bedrijfsprobleem opperen, want dan is hun klus ten einde en de kip met de gouden eieren geslacht.

- http://www.nextmagazine.nl/mpraktijkentekst1.html, 1999


Spreekwoorden
Als de vos de passie preekt, boer, pas op je ganzen; Als de vos de passie preekt, boer, pas op je kippen; Als de vos de passie preekt, boer, pas op uw ganzen; Als de vos de passie preekt, boer, pas op uw kippen
Vormvariant: Als de vos de passie zingt, boer, pas op je ganzen; Als de vos de passie zingt, boer, pas op je kippen; Als de vos de passie zingt, boer, pas op uw ganzen; Als de vos de passie zingt, boer, pas op uw kippen ((vooral) in België)
een huichelaar moet je niet vertrouwen; pas op voor schijnheilige praatjes
Zie hiervoor ook de verbinding een vos die de passie preekt.
Er leek dus eindelijk iets moois te bloeien tussen Vlaanderen en zijn hoofdstad. Maar als de vos de passie preekt, boer, let op uw ganzen. Want de realiteit van het partnership tussen Vlaanderen en onze hoofdstad is lichtjes anders dan uit de verklaringen blijkt.

- http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=1Q3L4O79, 20 januari 2012

Hoe was dat spreekwoord ook alweer... Als de vos de passie preekt boer let op uw kippen? Je kunt alleen maar hopen dat ze doen wat ze beloven, kijkend naar de Nederlandse en Europese politici doet het ergste vrezen, velen doen het tegenovergestelde van datgene dat ze zeggen.

- http://www.artikel7.nu/zz1/pro-israelische-arabische-partij-bij-de-verkiezingen.html, 31 oktober 2012

Nu lijkt het alsof de rollen zijn omgedraaid en schrijft het blad over 'bangelijk Nederland'. En: 'De minister heeft er kennelijk alles voor over om de Nederlandse vrijheden in te perken.' Het verschil is dat toen de gezeten burgerij op de korrel werd genomen, en nu de moslim. In het eerste geval dient het gezag op te treden, in het tweede geval is de vloer voor de onruststokers. Als de vos de passie preekt, boer let op uw kippen.

- http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/920511/2008/05/31/Waar-zijn-de-humor-en-de-vrijheid.dhtml, 31 mei 2008

Want klimaatverandering is nu juist een duidelijk voorbeeld van falen van de markt. De oproep om de markt de vrijheid te geven in de strijd tegen klimaatverandering doet denken aan het oudhollandse gezegde 'Wanneer de vos de passie zingt, geldt: boer let op je kippen'.

- http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/archief/article/detail/1648213/2007/01/18/Klimaatbeleid-is-geen-zaak-voor-bedrijfsleven.dhtml, 18 januari 2007

Als de vos de passie preekt, boer pas op je kippen. Wat de marter preekt weet ik niet, maar de boerin was mooi te laat! Op 30 mei vind ik op klaarlichte dag 3 dode kippen en de 4e is zoek. Waarschijnlijk de vos want die neemt z’n maal als de rest van ons ook aan tafel schuift. Lekker rustig in de basse cour. Mijn kreupele grijze kip ontsnapt in eerste instantie. Tot de dag erna, dan heeft ook zij er aan moeten geloven.

- http://www.maubranche.com/nieuws/Nieuwsbrief_2010_06.pdf, juni 2010

Maar wie had het weer over een eendrachtig België na Rolland Garros? Dezelfde Di Rupo die nu met veel plezier een paritaire Senaat gaat ontwerpen, verklaart "enkel in België royalist te zijn" en vrolijk verder defederaliseert. Als de vos de passie preekt, boer let op uw ganzen!

- http://www.belgischeunie.be/nederlands/indexnl.htm, 2003

Dat er simpelen van geest zijn die de positie van de Nederlandse taal in de Europese Unie van bijkomstig belang achten nemen wij erbij, een aloude Vlaamse spreuk indachtig: "Wanneer de vos de passie preekt, boer let op uw ganzen".

- De Standaard, 1997

De risées zijn zij die morele verklaringen afleggen in een tijd, dat de overheidsborden langs de snelweg (Zzzzz, slaapt U al?) een onverdroten cynisme uitstralen. 'Als de vos de passie preekt, boer pas op je kippen', luidt terecht de volkswijsheid.

- Meppeler Courant, 1993

↓ meer voorbeelden


Woordfamilie
Als deel van een afleiding: kipje; kippengate; kippetje
Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen: adoptiekip; anconakip; araucanakip; batterijenkip; batterijkip; biokip; boerderijkip; boerenkip; boskip; braadkip; buitenloopkip; burgerkip; chloorkip; combikip; combinatiekip; concubinekip; diepvrieskip; dioxinekip; dumpkip; eikip; eurokip; fabriekskip; genkip; graankip; graskip; hobbykip; hoevekip; kakelkip; krielkip; legbatterijkip; legkip; maïskip; mestkip; moederkip; plofkip; scharrelkip; scharrelvleeskip; sierkip; slachtkip; soepkip; stadskip; verklikkerkip; verklikkip; vleeskip; volièrekip; vrije-uitloopkip; vrijlandkip; waterkip; weeskip; zeekip
Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen: kipafval; kipetend; kipfilet; kipfris; kipgeluiden; kiphok; kipkarkas; kiplekker; kippenbarak; kippenbedrijf; kippenbeen; kippenbil; kippenbloed; kippenboer; kippenboerderij; kippenborst; kippenbot; kippenbout; kippenbrein; kippenbroederij; kippenbroedkast; kippenbroeierij; kippenbruggetje; kippendarm; kippendief; kippendraad; kippendrift; kippenei; kippeneiwit; kippenembryo; kippenfarm; kippenfokker; kippenfokkerij; kippengaas; kippengriep; kippengriepvirus; kippenhals; kippenhoeder; kippenhok; kippenhouder; kippenhouderij; kippenhuid; kippeninfluenza; kippenjacht; kippenkak; kippenkarkas; kippenkont; kippenkooi; kippenkop; kippenkracht; kippenkuiken; kippenkweek; kippenkweker; kippenkwekerij; kippenladder; kippenleed; kippenlegbatterij; kippenlever; kippenlichaam; kippenliefhebber; kippenlijf; kippenlijk; kippenlijn; kippenloop; kippenluis; kippenmaag; kippenmand; kippenmarkt; kippenmest; kippennek; kippennest; kippenoog; kippenopvangplaats; kippenpak; kippenpest; kippenplat; kippenpoep; kippenpoot; kippenragout; kippenras; kippenredder; kippenren; kippenrestaurant; kippenresten; kippenrover; kippenruzie; kippenschuur; kippenslachter; kippenslachterij; kippenslachting; kippensoep; kippensoort; kippenstal; kippenstapel; kippenstront; kippentaal; kippenteen; kippenuitwerpselen; kippenveer; kippenvel; kippenverblijf; kippenvet; kippenvirus; kippenvlees; kippenvleugel; kippenvoeder; kippenvoer; kippenvrij; kippenvrouw; kippenwit; kippenworst; kippenzuster; kipprijs; kipproduct; kipproductie; kipstand; kipverwerkend; kipverwerker; kipvriendelijk; kipwaardig; kipwagen

2.0: kippenvlees als gerecht


kip 2.0:
vlees van de kip als gerecht klaargemaakt; kippenvlees als gerecht

Betekenisbetrekking
Algemeen: metonymie
Betrokken betekenissen: 1.0 : 2.0

Algemene voorbeelden
Een van de stuurmannen haalde wat afval van kip uit de keuken en lokte daarmee een hele zwerm fregatvogels tot vlak boven de boot.

- http://www.wereldvlinders.be/diary/diary-full.html

Combinatiemogelijkheden


 
Combinatiemogelijkheden als object bij een werkwoord
kip eten
We gingen steeds dichter bij elkaar zitten en we aten steeds minder kip.

- Fantoompijn, Arnon Grunberg, 2001

We konden wel kip eten, dacht ik in de supermarkt, er was een aanbieding van kip.

- Het binnenste ei, Hannes Meinkema, 1981


 
Combinatiemogelijkheden met adjectief ervoor
biologische kip; rauwe kip; verse kip
Vervolgens werd biologisch kalkoen, biologisch kip, biologisch lamsvlees, biologisch varkens- en rundvlees, Nederlands Limousine vlees, scharrel konijnen en scharrel parelhoen in het assortiment opgenomen.

- http://www.kalkoen.nl/hiermetdieveer/arc9-2001.shtml, 2001

Mes en plank die met rauwe kip in aanraking komen moeten eerst schoon gemaakt worden voor ze te gebruiken voor de bereide kip.

- http://www.xquis.com/_scripts/search_products.pl?query=17

Wat een avonturen, zover van ons koude landje. Geweldig om jullie verhalen te lezen en alles mee te maken wat daarginds gebeurt. Dromedarissen berijden, verse kip eten en wat al dies meer zij.

- http://esthervanderleeuw.waarbenjij.nu/?lite&intPage=2&module=site&page=reactions&intMessageId=3245406


 
Combinatiemogelijkheden met adjectivisch voltooid deelwoord
diepgevroren kip; gebraden kip; gegrilde kip; gevulde kip
Dankzij coulante invoertarieven importeren kipverwerkende bedrijven diepgevroren kip uit goedkope productielanden van buiten de EU.

- de Volkskrant, 2002

Ze eten gebraden kip van plastic borden, met aardappelsalade, vette aardappelsalade.

- De asielzoeker, Arnon Grunberg, 2003

Het dorp ruikt naar dennenaalden, gegrilde kip en perziken.

- De Limburger, 2001

We hebben vandaag wederom veel zon. Het is een heerlijke dag en we gaan gevulde kip eten met rijst en salade.

- http://genttravel.blogspot.com/2012/01/een-gevulde-kip-en-een-gebezemde-kat.html

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden in voorzetselgroep
broodjes met kip; een broodje met kip; rijst met kip; waterzooi met kip; een bord met kip; een ovenschotel met kip; een salade met kip; een schaal met kip; een stoofschotel met kip
Chicken McNuggets (McDonalds) en Chicken Dips (Quick) zijn gepaneerd en slorpen daardoor meer vet op. Toch blijven deze snacks calorie-armer dan de broodjes met kip.

- http://www.diabetes-vdv.be/Diabetes-Info-Magazine/Diabetes-Info-Magazine-2002/Jan-Feb-2002/Voeding-anno-2002.htm, 2002

Aan een tafeltje in de bus zit een vrouw afwezig met een vork in haar rijst met kip te pikken.

- Het Parool, 2000

Wie de 1.600 frank voor een zakenlunch te veel vindt, kan enkele tientallen meter verder terecht in Wingtips, het panoramische restaurant waar een waterzooi met kip 395 frank moet kosten.

- De Standaard, 1996

Het bord met kip en satee ziet er onsmakelijk uit. Een offer dat te lang gestaan heeft. Waar alle kracht aan onttrokken is.

- De kus, Jan Wolkers, 1980

We kunnen ons daar nog eens volledig overgeven aan onze eigen culinaire fantasieën: gevulde courgettes met munt, ovenschotel met kip en feta, krab-cognactaart (met verse krab die hier wel betaalbaar is, al kost het veel tijd om het krabvlees eruit te halen), kaastaart, vers rozijnenbrood.

- http://www.wereldvlinders.be/diary/diary-full.html

Haar vader beloofde haar nog een salade met kip.

- Het verkeerde keelgat, Diane Broeckhoven, 1998

Haar moeder had een schaal met kip uit de keuken gehaald, en ook een grote pan met linzensoep.

- Eten met Emma, Herman Koch, 2000

Ook in stoofschotels met kip, kalkoen, kalfsvlees en vis doen deze bieren het uitstekend door het smaakpalet te versterken.

- http://www.biercuisine.nl/

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden met voorzetselgroep
Voorzetsel: met
kip met appelmoes; kip met friet; kip met frites
Op 2 juni wordt van de fietsende deelnemers verwacht dat ze bij aankomst in een van de deelnemende gemeenten een inschrijvingskaart kopen die 70 frank kost. In ruil krijgen ze twee consumptiebonnen, en wie de kaart bij zes controleposten laat afstempelen, krijgt er nog een derde consumptiebon bovenop. In Beringen is dat kip met appelmoes en brood, in Ham een Hamse ijscoupe [...] en in Tessenderlo braadworst met brood en drank.

- De Standaard, 1996

Je vraagt je af wie op het zalige idee komt in de haven van Kayes (Mali) kip met friet te gaan eten.

- De Standaard, 1997

Mijn vader gaf met zijn vlakke hand een harde klap op het stenen tafelblad. 'Kip met frites!' riep hij uit. 'Die is goed!' Hij barstte uit in een daverend lachsalvo. 'Nee echt, kip met frites! Die is lachen!' Emma staarde nog altijd licht verbouwereerd naar de menukaart. 'Wat vindt je vader zo grappig?' wilde Ramon weten. Ik haalde mijn schouders op. 'Dat er alleen maar kip met frites is,' zei ik.

- Eten met Emma, Herman Koch, 2000


 
Combinatiemogelijkheden met substantief ervoor
een stuk kip; een stukje kip; reepjes kip
Ze glimlacht en schuift een stuk kip naar de rand van haar bord.

- Het tijgerspoor, Julia Leigh, 2002

Ze voorzagen ons van een drankje en een stukje kip bedolven onder een onduidelijke saus.

- Crisis four, Andy McNab, 2000

Verhit twee eetlepels olie in een wok en roerbak de reepjes kip in circa zes minuten bruin en gaar; bestrooi ze met zout en peper.

- NRC, 1995


 
Combinatiemogelijkheden met ander, nevengeschikt substantief
kip en appelmoes; kip en friet; kip en kalkoen; kip en patat; kip en varkensvlees; kip en vis; kip of appelmoes; kip of friet; kip of kalkoen; kip of patat; kip of varkensvlees; kip of vis
Kip en kalkoen dienen altijd gaar te worden geserveerd!

- http://www.ronvanhal.nl/

Ook Dirk van den Broek moet meer kip en varkensvlees inslaan dan normaal, aldus een woordvoerder.

- NRC, 2001

Zij die nog kip of vis eten zijn geen echte vegetariërs, aangezien een vegetariër door de band gedefinieerd wordt als iemand die noch vlees noch vis eet.

- http://www.veto.student.kuleuven.ac.be/jg22/veto2221/veget2.html


Woordfamilie
Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen: braadkip; dioxinekip; fabriekskip; fastfoodkip; halalkip; kerriekip; maïskip; paprikakip; piripirikip; soepkip; sojakip; waterkip
Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen: kipblokje; kipbroodje; kipburger; kipcorn; kipcurry; kipfilet; kipfrik; kipfrikadel; kipgerecht; kipgrillworst; kipgyros; kipkotelet; kipkroket; kipkruiden; kipmaaltijd; kipnugget; kippenborst; kippenbouillon; kippenbout; kippenbrochette; kippenlever; kippenpastei; kippenpoot; kippenragout; kippensoep; kippoeder; kipproduct; kipreepje; kiprollade; kiprolletje; kipsalade; kipsandwich; kipsaté; kipschnitzel; kipschotel; kipshoarma; kipsla; kipvleugel

2.1: voor consumptie klaargemaakt gedeelte van een kip,...


kip 2.1:
voor consumptie klaargemaakt gedeelte van een kip, bijvoorbeeld een poot of een borststuk, of een hele of halve kip

Betekenisbetrekking
Algemeen: metonymie
Betrokken betekenissen: 2.0 : 2.1

Algemene voorbeelden
Een goede hygiëne in de keuken is immers ook in dit verband van groot belang. Als de kip op een normale wijze (goed verhit) wordt bereid, loopt niemand risico.

- http://www.veevleesei.nl/

Als u in een zaak met bediening bent, bespreek dan eerst met de kelner dat u vegetariër bent en dat hij bijvoorbeeld geen kip op uw schotel legt, maar in de plaats daarvan een extra portie aardappelen of groenten serveert.

- http://users.pandora.be/myprojects/gezondevoeding/menu/tips.html

Combinatiemogelijkheden


 
Combinatiemogelijkheden als object bij een werkwoord
een kip eten; een kip vullen
Tussen haakjes: het beste restaurant van Ankara heet Washington. Wij hebben daar eens een kip gegeten.

- Boze brieven van Bijkaart, W.F. Hermans, 1977

Je kunt een kip vullen met kaas maar kaas niet met kip.

- NRC, 1995


 
Combinatiemogelijkheden met adjectief ervoor
een gare kip; een halve kip; een hele kip; een koude kip; een verse kip
Doe de gare kip op een dienschaal, dek af met aluminiumfolie en houd warm in een lauwe oven.

- NRC, 1995

Bij de Bezorgbeer kun je de lekkerste halve kip bestellen en thuis of op het werk laten bezorgen. Bestel een heerlijke halve kip, zó uit de oven. Hierbij zitten twee sausjes. Onze halve kip wordt altijd bezorgd met frites, Berenfrites, gepofte aardappel of een maiskolf met roomboter.

- http://www.bezorgbeer.nl/bestellen-thuisbezorgd-halve-kip.php

Hele kippen zijn meestal voordeliger in prijs dan versneden kippen.

- http://www.xquis.com/_scripts/search_products.pl?query=17

Ik legde mijn bundeltje voor hem neer, maakte het open en haalde de koude kip eruit. "Wil je ook een stukje?'' vroeg ik. "Nou, dat sla ik niet af," zei hij gulzig en samen aten we het stuk kip. Het smaakte ons heel goed.

- De verpletterende werkelijkheid en andere verhalen, J.M.A. Biesheuvel, 1981

Rotterdamse kippen zijn gevaarlijk. Dat ondervond een huisvrouw aldaar toen ze een verse kip middendoor hakte en die ontplofte.

- De Standaard, 1996

↓ meer voorbeelden


 
Combinatiemogelijkheden met adjectivisch voltooid deelwoord
een gebraden kip; een gegrilde kip; een gevulde kip
Een oeuf mayonnaise, dagsoep of saucisse à l'aile voor 8 francs, een gebraden kip met frites voor 32 francs, een dessert voor 9 francs en een kwart liter wijn voor 9 francs, dat kan bij Chartier.

- NRC, 1994

Rettich in romige mosterdsaus. Een eenvoudig groentegerecht dat goed past bij een gegrilde kip of een lamsbout.

- NRC, 1994

Vandaag een gevulde kip die past bij deze tijd van het jaar: de herfst! Denk aan ingrediënten als paddenstoelen, walnoten, spek en knolselderij.

- http://jolandekookt.wordpress.com/2011/10/28/gevulde-scharrelkip/


 
Combinatiemogelijkheden met voorzetselgroep
Voorzetsel: aan
een kip aan het spit
De gouden regel bij barbecue: draaien en blijven draaien, zoals een kip aan het spit.

- http://www.intersight.be/scripts/pubreadtxt20.pl?ID=press=press-nl=0_index=1==077HFZtlnl

Voorzetsel: in
een kip in de pan
Mensen houden en/of doden dieren altijd met een en hetzelfde doel, of het nou gaat om een kanarie in een kooi, een vis aan een hengel, een kip in de pan, een hond aan de lijn, een leeuw in het circus of een nerts in een jas.

- NRC, 1995

Voorzetsel: met
een kip met groenten
Hoewel de Lonely Planet hoog oploopt met de kwaliteit van de keuken van hotel Dhaulagiri vinden wij onze steak en de kip met groenten niet echt denderend.

- http://www.uia.ac.be/u/lakiere/nepal-nl.html


Woordfamilie
Als deel van een afleiding: kipje; kippetje
Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen: braadkip; dioxinekip; fabriekskip; fastfoodkip; halalkip; kerriekip; maïskip; paprikakip; soepkip; sojakip; waterkip

B: turnbeweging


kip B - turnbeweging

1.0: turnbeweging


kip 1.0:
beweging in de turnsport waarbij de turner vanuit een hangende positie in een steunpositie komt

Semagram

Een kip...

  • is een beweging; is een handeling
  • wordt gedaan om in een steunpositie te komen
  • begint vanuit een hangende positie
  • eindigt in een steunpositie
  • wordt uitgevoerd op een turntoestel, bijvoorbeeld op de brug
  • wordt uitgevoerd door turners

Algemene voorbeelden
Maar bij brug herstelde ze zich en draaide een perfecte, dynamische oefening. Wat een prachtige kippen, wat een vaart! Ciska's oefening zag er ook heel mooi uit, net alsof het geen greintje kracht kostte.

- http://huizen.dds.nl/~olympia/frame/clubblad/phoenix.htm

Zelf was ik ook niet ontevreden, want mijn kip lukte (!), iets wat ik een week ervoor toch niet voor mogelijk had gehouden. Dat ik mijn salto-af haast tussen de leggers draaide (echt stom!) deed er voor mij niet meer zo toe.

- http://huizen.dds.nl/~olympia/frame/clubblad/phoenix.htm

De kip. Een goed resultaat laat vele uren van mislukken vergeten. Op veel toestellen is de kip het 'ei van Columbus' om van hang naar steun te komen.

- http://www.snelenlenig.nl/nederlands/gymnastiek-/-turnen/technieken/kip


(einde artikel)

sluit Door gebruik te maken van het ANW gaat u akkoord met de Eindgebruikersovereenkomst.