leeuw/Leeuw


leeuw 1.0

afbeelding

Bron: Tim Muttoo
(CC BY-SA 2.0)

groot, bruin, katachtig roofdier uit Afrika en India, waarvan het mannetje imposante manen heeft

Semagram


Een leeuw…

is een zoogdier; is een dier

  • [Afmeting] heeft een schofthoogte van 1 tot 1,28 m en is 1,4 tot 2,5 m lang
  • [Geluid] brult, gromt; maakt een brullend en grommend geluid
  • [Kleur] is beigebruin
  • [Bouw] heeft een krachtige en atletische lichaamsbouw; is gewerveld; heeft vier poten
  • [Deel] heeft als mannetje manen; heeft een brede kop, een korte snuit en relatief kleine, ronde oren
  • [Voortplanting] brengt de jongen levend ter wereld
  • [Plaats] leeft in gevangenschap in dierentuinen en circussen
  • [Woongebied] leeft in steppegebieden in Afrika en komt ook voor in het Gir Forest National Park in India
  • [Leeftijd] wordt 15 tot 24 jaar oud; wordt als jong welp genoemd
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft een sterk ontwikkeld jachtinstinct
  • [Gedrag] is een vleeseter; is sociaal en leeft in een groep of troep; jaagt alleen, in paren of in een groep
  • [Waardering] wordt beschouwd als een gevaarlijk dier
  • [Voorstellingswijze] wordt beschouwd als de koning der dieren; is een symbool van macht en moed en wordt daarom gebruikt in wapens van verschillende landen, steden en streken

Wetenschappelijke naam: Panthera leo

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseMammalia; Zoogdieren
OrdeCarnivora; Roofdieren
FamilieFelidae; Katachtigen
GeslachtPanthera
SoortPanthera leo

Algemene voorbeelden


Meestal gaan leeuwen op jacht als het al een beetje donker wordt. Overdag rusten en slapen ze. Ze kunnen enorm goed zien, zelfs in de duisternis! Gewoonlijk jagen de leeuwinnen. De mannelijke leeuw helpt bijna nooit bij de jacht en toch mag hij steeds eerst eten van de buit! Hij sleept de prooi naar de schaduw en eet ervan tot zijn buikje rond is. Dan mogen de leeuwinnen en de jongen de rest opeten.

http://www.kinderenwebhotel.be/dierentuin/images/Leeuw/leeuw.htm,

Elke groep heeft zijn eigen territorium. Dat is een plaats waarover zij de 'baas' zijn. Als er dan toch een vreemd mannetje probeert binnen te dringen, dan gaat de mannelijke leeuw van de groep erop af. Als er vrouwelijke indringers zijn, dan gaan de vrouwtjes van de groep erop af.

http://www.kinderenwebhotel.be/dierentuin/images/Leeuw/leeuw.htm,

Alle hokken moeten steeds weer worden schoongemaakt, want anders wordt het een beestenbende. Verder moeten alle dieren natuurlijk te eten krijgen. En dat is niet altijd een ongevaarlijk karweitje. Want de leeuwen eten niet bepaald uit je hand.

NRC,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • een hongerige leeuw

Nu is de kans dat wij tegenwoordig oog in oog komen te staan met een hongerige leeuw niet meer zo groot.

http://people.a2000.nl/bsiffels/documenten/hyperventilatie.htm

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • een brullende leeuw

Ik doe het geluid van een brullende leeuw na terwijl ik zacht in haar nek bijt.

Alle vogels van de wereld, Daphne Buter,

met substantief ervoor


  • een groep leeuwen
  • een troep leeuwen

Een groep leeuwen in het Zuid-Afrikaanse Kruger Park doet zich tegoed aan mensen die te voet uit Mozambique vluchten.

De Standaard,

Een troep leeuwen bestaat meestal uit ongeveer twaalf à vijftien volwassen vrouwtjes, hun jongen en maximaal zes mannetjes. De vrouwtjes in de troep zijn altijd familie, zussen, moeders, dochters, tantes etc. Ieder vrouwtje heeft dan ook dezelfde macht.

http://leeuwen.weebly.com/de-troep.html

met ander, nevengeschikt substantief


  • leeuwen en tijgers

Dus, ja, haaien verzorgen een broodnodige dienst. Aasetende vogels evenzo. Wellicht zullen leeuwen en tijgers en andere grote katten een gelijksoortige "karkas verwerkingsdienst" voor ons verzorgen op het vaste land.

http://www.e-watchman.be/postzakken/2003_25_29_juni_5_juli.html,

Vaste verbindingen


als een leeuw in een kooi


  1. (Gezegd van personen)
    gevangen in zijn ellende, moegetergd en rusteloos heen en weer lopend
    Zie ook : gekooide leeuw

    Als een leeuw in een kooi, moegetergd, ijsberend van muur tot muur. Tegen zichzelf pratend want niemand luistert naar hem. Vrouw is er van door met kind, rekening geplunderd en de buren weten van niets.

    http://www.medium4you.be/Als-een-leeuw-in-een-kooi.html

Amerikaanse leeuw


  1. afbeelding

    Bron: Bas Lammers
    (CC BY 2.0)

    middelgrote katachtige met een geelbruine tot roodbruine vacht, die voorkomt in Midden-Amerika, Zuid-Amerika en het westen van Noord-Amerika; poema (Puma concolor)

    Synoniem: bergleeuw; cougar; panter; poema; zilverleeuw

    Semagram


    Een Amerikaanse leeuw…

    is een katachtige

        Hoofdsemagram: poema


        De poema, die voorkomt van Zuid-Californië tot in Zuid-Amerika, staat ook bekend als cougar, panter en Amerikaanse leeuw.

        http://members.ziggo.nl/ekievit/1e-subnavigatie/levende_wildekatten.html

      brullen als een leeuw


      1. heel hard brullen
        Zie ook : tandeloze leeuw

        Eerder al balde hij de vuist in de lucht en brulde als een leeuw bij gewonnen matchen.

        De Standaard,

      brullen als een tandeloze leeuw


      1. met woorden dreigen, heel hard brullen, maar geen echt gevaar vormen

        VN brult als tandeloze leeuw tegen Kim [...]. Terwijl de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een gepaste straf voor de kernproef van maandag bedenkt, laat de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Il zien dat hij zich van internationale veroordelingen niets aantrekt.

        http://www.ad.nl/ad/nl/1013/Buitenland/article/detail/1996667/2009/05/26/VN-brult-als-tandeloze-leeuw-tegen-Kim.dhtml?redirected

      gekooide leeuw


      1. leeuw die in gevangenschap in een kooi leeft

        Een dierenverzorger is dinsdag in een Zuid-Afrikaans wildpark met huid en haar verslonden door zes gekooide leeuwen.

        http://ikke.waarmaarraar.nl/pages/tags/GO/135/eeuw.html

      2. iemand die zich gevangen en rusteloos voelt
        Zie ook : als een leeuw in een kooi

        Het beeld van ons moeder na haar hersenbloeding doemt steeds op. Van binnen levenskrachtig, van buiten neergesabeld. Een gekooide leeuw.

        http://www.meningitis-stichting.nl/index2.htm

      iemand voor de leeuwen gooien; iemand voor de leeuwen werpen


      1. straf uit de Romeinse tijd waarbij christenen en andere gevangenen in een arena met hongerige leeuwen of andere wilde dieren werden gebracht om verscheurd te worden

        Als christen werd Androcles voor de leeuwen geworpen. Maar de leeuw die hem moest doden herkende zijn weldoener en spaarde hem.

        http://www.dierenbescherming.nl/organisatie/bse.htm

      2. iemand blootstellen aan een kritisch publiek of aan een situatie die hij mogelijk niet aankan

        Een achttal repetities van een paar uurtjes en dan word je voor de leeuwen gegooid.

        http://www.musicalfan.be/artdet.cfm?rubrieknr=2

        De zeven jaar jongere en zestien centimeter kortere tweede spelverdeler werd in één keer voor de leeuwen geworpen.

        NRC,

      leeuwen en beren op de weg zien; leeuwen en beren zien


      1. hindernissen verwachten bij het nastreven van een doel; bang zijn voor ingebeelde gevaren of problemen; ingebeelde gevaren of problemen gebruiken als excuus om af te zien van een bepaalde onderneming
        Naar de Bijbel, 1 Kon. 13:24.

        Synoniem: beren op de weg zien

        Ach, man, je ziet overal leeuwen en beren, je laat je door elk wissewasje uit je evenwicht brengen.

        Het woeden der gehele wereld, Maarten 't Hart,

        Vijf jaar geleden sneuvelde een voorstel van voormalig PvdA-bewindsman Ritzen, omdat de Registratiekamer leeuwen en beren op de weg zag.

        Reformatorisch Dagblad,

      tandeloze leeuw


      1. iemand die, iets dat erg bedreigend en gevaarlijk overkomt, maar in feite geen gevaar vormt als het erop aankomt
        Naar een verhaal waarin de Romeinse keizer Nero tijdens een feestmaal een aantal leeuwen op zijn gasten losliet. Hij vermaakte zich kostelijk toen hij zag hoe de gasten in paniek raakten. Toen bekende Nero dat de dieren geen tanden of klauwen hadden en de gasten schaamden zich omdat ze zich zo op stang hadden laten jagen.
        Zie ook : brullen als een tandeloze leeuw

        In onzekere tijden (1980, 2010) piekt de goudprijs alsof het om het WK beleggingshoogtepunten gaat. Maar in voorspoedige periodes zakt de koers vaak als een baksteen. Zitten we nu in een hype? Dat weet u altijd pas nadat een zeepbel knapt. En dan vraagt u zich verbijsterd af waarom u zich zo hebt laten opjutten door een tandeloze leeuw.

        http://www.nrcnext.nl/geld-en-werk/2010/06/26/erica-verdegaal-tandeloze-leeuw/

      vechten als een leeuw; zich verdedigen als een leeuw


      1. moedig en onverschrokken vechten; zich moedig en onverschrokken verdedigen

        Je vader vocht als een leeuw, maar ja, hij was klein, het lukte maar zelden, want hij was maar een klein mannetje.

        Een weekend in Oostende, Willem Brakman,

        Na de veldwisseling stokte het en kwam Tjoba sterk terug. De Wiechers-heren verdedigden zich echter als leeuwen.

        Meppeler Courant,

      zich wagen in het hol van de leeuw; zich bevinden in het hol van de leeuw


      1. zelf het gevaar opzoeken; zich willens en wetens blootstellen aan het gevaar

        De revolutionaire onrust smeulde nog; geen bestuurder waagde zich in het hol van de leeuw.

        NRC,

        We daalden af langs een roestige ijzeren trap, de klank galmde door de pijp. Ik bevond me in het hol van de leeuw. Hier gebeurde het. Ik wist dat ik op dat ogenblik radon-222 inademde.

        Berthold 1200, Paul Koeck,

      zo dapper als een leeuw; dapper als een leeuw


      1. zeer dapper

        Ik was sterk als een beer, dapper als een leeuw en smerig als een rat.

        http://www.fanfiction.net/s/3560358/1/How_the_Sparrow_flew

      zo moedig als een leeuw; moedig als een leeuw


      1. zeer moedig

        Kortom, bestuursleden moeten zo wijs zijn als Salomo, zo geduldig als Job, zo sluw als een vos, zo moedig als een leeuw, zo dikhuidig als een olifant, buigzaam als riet, krachtig als een eik en gevoelig als een kruidje-roer-me-niet.

        http://www.stedelijke-harmonie.nl/JUNI-2004.pdf,

      zo sterk als een leeuw; sterk als een leeuw


      1. zeer sterk

        Moeiteloos wist hij tijdens charges te ontkomen aan de klappen van de gummiknuppel. En hij was sterk als een leeuw. Het verlaten kinderfietsje dat hij tijdens zijn vlucht tegenkwam, veranderde hij in luttele seconden in een pakketje schroot.

        http://utopia.knoware.nl/users/propriac/archief/010225.html,

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • leeuwaap
      • leeuwenaandeel
      • leeuwenbek
      • leeuwendaalder
      • leeuwendans
      • leeuwendeel
      • leeuwengebrul
      • leeuwengeluid
      • leeuwengroep
      • leeuwenhart
      • leeuwenhok
      • leeuwenhol
      • leeuwenjacht
      • leeuwenkamp
      • leeuwenkeutel
      • leeuwenklauw
      • leeuwenkoning
      • leeuwenkooi
      • leeuwenkop
      • leeuwenkot
      • leeuwenkracht
      • leeuwenkuil
      • leeuwenlichaam
      • leeuwenmanen
      • leeuwenmasker
      • leeuwenmoed
      • leeuwenmuil
      • leeuwennummer
      • leeuwenoog
      • leeuwenpaar
      • leeuwenpak
      • leeuwenpark
      • leeuwenpoot
      • leeuwenpopulatie
      • leeuwenspoor
      • leeuwenstaart
      • leeuwentand
      • leeuwentemmer
      • leeuwentemster
      • leeuwentroep
      • leeuwenvacht
      • leeuwenvel
      • leeuwenvlees
      • leeuwenvoer
      • leeuwenwelp
      • leeuwhond
      • leeuwhondje
      • leeuwvis

      leeuw 2.0

      heldhaftig, moedig of sterk persoon; iemand die de beste is in zijn soort en boven anderen uitsteekt

      Betekenisbetrekking


      metafoor
      Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

      Semagram


      Een leeuw…

      is een persoon

          Algemene voorbeelden


          De Vlaamse vrijheidsstrijders, die wij zo als leeuwen hebben vereerd, stormden ineens aan mijn geestesoog voorbij als de pioniers-schenders van de oorlogswetten.

          De Standaard,

          Vaste verbindingen


          de leeuw van Juda; de leeuw uit Juda; de leeuw uit de stam van Juda


          1. Jezus Christus
            Naar het Bijbelboek 'De Openbaring van Johannes', 5:5.

            Maar toen zei een van de Oudsten tegen mij: niet wenen. De leeuw uit de stam van Juda, de afstammeling van David, hij heeft het middel gevonden om het boek met de zeven zegels te openen (Apk 5, 1-5). Een goed deel van onze depressiviteit komt voort uit het feit dat wij onbekwaam zijn om dat boek te lezen. Wij zien alleen de buitenkant van de geschiedenis. Alleen de leeuw uit Juda kan ook de binnenzijde lezen: de verborgen zin van de geschiedenis.

            http://www.nouwen.org/nl/index.htm,

          2. een van de vele titels van de Ethiopische keizer Haile Selassie (1892-1975), die door de rastafari, een Jamaicaanse beweging, beschouwd werd als de reïncarnatie van Jezus

            Die persoon werd Keizer Haile Selassie I, ook wel Ras Tafari. Dat betekent leeuwenkop. Dit komt weer van de leeuw van Judah, die een zeer belangrijke positie inneemt in reggae. Ze zagen hem dus als een levende god. Haile Selassie betekent drie-eenheid, wat weer terugslaat op die drie lagen die een persoon kan hebben.

            http://users.pandora.be/ganja/rastafari.htm

          de Leeuw van Vlaanderen


          1. Robrecht van Béthune, ook wel Robrecht van Dampierre, bijgenaamd De Leeuw van Vlaanderen was graaf van Vlaanderen van 1305 tot 1322 en graaf van Nevers van 1273 tot 1322
          2. titel van de roman van Hendrik Conscience, met Robrecht van Béthune als hoofdpersonage
          3. bijnaam van de Belgische wielrenner Johan Museeuw

            Museeuw demonstreerde zijn macht door in de slotkilometer nog te demarreren. "Johan was van ongekende klasse", complimenteerde Lefevere hem. Als hij niet vijfmaal door een lekke band wordt getroffen, demarreert hij waar en wanneer hij wil. Echter zolang de zege in de familie blijft, is het voor mij goed. "De Leeuw van Vlaanderen had nauwelijks moeite met de vaak ondankbare tweede stek."

            De Telegraaf,

          Woordfamilie


          Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


          • klavierleeuw
          • pianoleeuw

          leeuw 3.0

          beeld of afbeelding van een leeuw

          Betekenisbetrekking


          metonymie
          Betrokken betekenissen1.0 : 3.0

          Semagram


          Een leeuw…

          is een voorstelling

              Algemene voorbeelden


              Ik kijk naar de onooglijke zuil, hoog boven het massief stenen voetstuk [...]. In mijn geschiedenisboek staat er een afbeelding van. Alleen heb ik me die zuil veel groter voorgesteld, majestueus, door grimmige leeuwen geschraagd.

              De reis, Rose Gronon,

              De leeuw is ons lokale embleem en we hebben overal leeuwen: in de fonteinen op onze pleinen, waar ze water in de bassins spuwen, voor onze bankgebouwen, in onze parken.

              De jongste pop, Rosario Ferré,

              Combinatiemogelijkheden


              met adjectief ervoor


              • een bronzen leeuw
              • een marmeren leeuw
              • een stenen leeuw

              Na ons huwelijk – we reden in een taxi naar het stadhuis en aten 's middags een ijsje tussen de bronzen leeuwen in het Lezamapark, de enige festiviteit waaraan we ons bezondigden – betrokken we een tweekamerflat in een buitenwijk, niet ver van de Rïo de la Plata.

              Voel maar, Jan Brokken,

              Het is geen groot gebouw met zuilen en staatsietrappen. Er liggen geen marmeren leeuwen bij de ingang en aan de zijwanden hangen geen ijzeren brandladders.

              De Standaard,

              Wat hij verwacht had, was een statig buiten, op zijn minst met een paar stenen leeuwen naast de ingang van een oprijlaan. Maar er was geeneens een oprijlaan.

              Het feest, Herman Pieter de Boer,

              Vaste verbindingen


              de Gouden Leeuw


              1. afbeelding

                Bron: Sailko
                (CC BY-SA 3.0)

                gouden beeldje van een gevleugelde leeuw dat als filmprijs uitgereikt wordt op het filmfestival van Venetië

                Bij de start van het filmfestival van Venetië zijn vier acteurs bedacht met een Gouden Leeuw voor hun carrière: Dustin Hoffman, Robert Altman, Michele Morgan en Vittorio Gassman.

                De Standaard,

              de Zilveren Leeuw


              1. zilveren beeldje van een gevleugelde leeuw dat soms als tweede filmprijs uitgereikt wordt op het filmfestival van Venetië

                Het jaar nadien ontstond er een door de RAI rechtstreeks uitgezonden rel toen Jane Campion voor haar An angel at my table slechts de zilveren en niet de Gouden Leeuw kreeg op het festival van Venetië. De Zilveren Leeuw was slechts één van de acht prijzen die ze toen wegkaapte.

                De Standaard,

              de Leeuw van Waterloo


              1. afbeelding

                Bron: Johan's-brother-in-law
                (CC BY-SA 3.0)

                herdenkingsmonument voor de Slag bij Waterloo (1815) dat op bevel van koning Willem I van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden opgericht werd ter ere van zijn zoon, de prins van Oranje

                Even zag het er slecht uit voor De Leeuw van Waterloo, het imposante monument dat koning Willem I der Nederlanden na de beslissende veldslag tegen Napoleon liet oprichten op de plek waar zijn zoon gewond raakte.

                NRC,

              Woordfamilie


              Als deel van een afleiding


              • leeuwtje

              Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              • ING-leeuw

              Leeuw 3.1

              de Leeuw van Waterloo, het herdenkingsmonument voor de Slag bij Waterloo (1815) dat op bevel van koning Willem I van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden opgericht werd ter ere van zijn zoon, de prins van Oranje

              Algemene voorbeelden


              Het Franstalige Brusselse secundair onderwijs lag gisteren zo goed als lam. In de voormiddag stapten ook enkele honderden betogers op in Waterloo. Een dertigtal studenten beklom de heuvel waarop de Leeuw staat.

              De Standaard,

              Leeuw 3.2

              de Gouden Leeuw, het gouden beeldje van een gevleugelde leeuw dat als filmprijs uitgereikt wordt op het filmfestival van Venetië

              Algemene voorbeelden


              Hoffman krijgt zijn leeuw vanavond al in handen, wanneer zijn film Sleepers de Mostra opent.

              De Standaard,

              leeuw 4.0

              afbeelding van een leeuw als symbool in de wapenkunde, bijvoorbeeld een klimmende, klauwende of liggende leeuw in een wapenteken of vlag; heraldische leeuw

              Betekenisbetrekking


              metonymie
              Betrokken betekenissen1.0 : 4.0

              Semagram


              Een leeuw…

              is een voorstelling

                  Algemene voorbeelden


                  En dan is er het onbegrijpelijke logo van Vlaanderen 2002. Lemahieu vindt een leeuw nochtans een ideaal symbool. "Maar nu komt hij vaak agressief over, met rode tong en nagels."

                  De Standaard,

                  De socialistische afgevaardigden in het Bulgaarse parlement hebben donderdag met een vertraging van vijf jaar ingestemd met het nieuwe nationale wapen: een leeuw tegen een rode achtergrond.

                  De Standaard,

                  De aanhangers van de Vlaamse graaf werden de Liebaarts genoemd. Op het schild van de graaf staat een klauwende 'liebaart' (dat is een oud woord voor een soort luipaard). Later werd het beest een leeuw genoemd.

                  http://www.bop.vgc.be/tijdschriften/kits/020601/achtergrond.html

                  De leeuw verscheen als heraldisch meubel in de loop van de 13e eeuw in Europa het eerst op een metalen grafzerk van Godfried Plantagenet, graaf van Anjou, van omstreeks 1151.

                  http://users.skynet.be/egmp/artikels/Muntkl24A.pdf.,

                  Stilaan werd de adelaar het embleem van de Duitse keizer en de leeuw het dier van zijn tegenstanders.

                  http://users.skynet.be/egmp/artikels/Muntkl24A.pdf.,

                  Combinatiemogelijkheden


                  met adjectief ervoor


                  • een heraldische leeuw

                  De tweede oudste heraldische Europese leeuw is die van de graaf van Vlaanderen Philips van den Elzas op zijn zegel van 1162.

                  http://users.skynet.be/egmp/artikels/Muntkl24A.pdf.,

                  Het Gille-kostuum bevat enkele expliciete verwijzingen die geen twijfel over de historische en geografische oorsprong laten bestaan: de rood-zwarte leeuwen die op het hemd en de broek zijn genaaid, zijn de heraldische leeuwen uit het wapenschild van de provincie Henegouwen.

                  http://www.laetare.be/nl/Perso_Gil3_nl.htm

                  met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


                  • een klauwende leeuw
                  • een klimmende leeuw

                  Terwijl de patriciërs zich aansloten bij de Franse koning (wat hen de naam Leliaarts opleverde, naar de Franse Koningslelie), verenigden de anderen zich rond de Graaf (en noemden zich Klauwaarts naar de klauwende leeuw in het blazoen van het Graafschap Vlaanderen).

                  http://user.online.be/~oll05141/vl/geschiedenis.html

                  Het verhaal begint eigenlijk in 1814, toen onder een hoop papieren op een vergeten plek in het Gentse stadhuis een merkwaardig vijftiende-eeuws stedelijk krijgsvaandel opdook. Het draagt het wapen van de stad: de maagd van Gent, een klimmende leeuw en de letter G.

                  De Standaard,

                  met adjectivisch voltooid deelwoord


                  • een gekroonde leeuw

                  Een gekroonde leeuw kwam voor in het wapenschild van het vroegere koninkrijk Bulgarije.

                  De Standaard,

                  Vaste verbindingen


                  de Belgische Leeuw


                  1. afbeelding

                    Bron: Sodacan
                    (CC BY-SA 3.0)

                    rijkswapen van België dat bestaat uit een zwart schild met daarop een goudkleurige, klimmende leeuw met rode tong en klauwen en daaronder de spreuk 'eendracht maakt macht' of 'l'union fait la force'
                    Er zijn eentalige en tweetalige versies van het wapen. Het schild wordt vastgehouden door twee leeuwen die ook een Belgische vlag vasthouden.

                    Art. 193. De Belgische Natie kiest als kleuren rood, geel en zwart, en als rijkswapen de Belgische Leeuw met de kenspreuk 'Eendracht maakt macht'.

                    http://www.in.be,

                  de Hollandse Leeuw


                  1. afbeelding

                    Bron: unknown
                    (Publiek domein)

                    wapenteken van de graven van Holland, een rode klimmende leeuw met blauwe tong en klauwen op een goudkleurig schild

                    De Hollandse Leeuw is rood (keel) met blauwe (azuur) tong op een gouden veld. Hij komt voor in de wapens van Zuid- en Noord-Holland, Utrecht, Overijssel, Limburg en Zeeland.

                    http://www.vergadering.nu/kerkgeschiedenis/leeuw-der-lage-landen.htm

                  2. Vormvariant: Hollandse leeuw

                    klimmende leeuw als nationaal symbool van Nederland, vaak een zwarte leeuw op een oranje achtergrond; Nederlandse Leeuw
                    De Hollandse of Nederlandse leeuw is ook alomtegenwoordig op kleding en gadgets van supporters bij internationale voetbalwedstrijden.

                    Synoniem: Nederlandse leeuw

                    Op dit oranje herenshirt staat de Hollandse leeuw, zoals we die kennen uit het Nederlands wapen, maar dan mét een voetbal.

                    http://oranje-oranje.spreadshirt.nl/hollandse-leeuw-met-voetbal-oranje-herenshirt-A12632936

                    Zo zagen we in een demonstratie een paar maanden geleden nog witte illegalen massaal getooid met oranje hoofdbandjes en Hollandse leeuw.

                    http://eurodusnie.nl/2003/08/545.shtml,

                    Een neutrale klomp, in fel oranje met daarop de trotse Hollandse leeuw.

                    Meppeler Courant,

                  de Nederlandse Leeuw


                  1. afbeelding

                    Bron: Aitsinger/Hogenberg
                    (Publiek domein)

                    landkaart uit de 16de tot begin 19de eeuw, waarin de Nederlanden als een geheel werden afgebeeld in de vorm van een brullende, zich oprichtende leeuw, om de moed en kracht van het land te symboliseren; Leo Belgicus; leeuwenkaart

                    Synoniem: leeuwenkaart; Leo Belgicus

                    Een Nederlandse Leeuw of een "Leo Belgicus" is veel ouder dan de in het wapen gevoerde leeuw die immers pas in 1815 uit bestaande elementen is samengesteld.

                    http://nl.wikipedia.org/wiki/Rijkswapen#Het_rijkswapen_en_de_.22Nederlandse_Leeuw.22

                  2. afbeelding

                    Bron: Johannes Evert van Leeuwen
                    (Publiek domein)

                    rijkswapen van Nederland dat bestaat uit een blauw schild met gouden blokjes en daarop een goudkleurige, klimmende leeuw die rechts een zwaard vasthoudt en links een pijlenbundel met zeven pijlen, en daaronder de spreuk 'je maintiendrai'
                    Het wapen kan omlijst zijn met een kroon en twee leeuwen die het schild vasthouden.

                    De Nederlandse Leeuw houdt in de rechtervoorklauw een zwaard van zilver met 'gevest' van goud en in de linkervoorklauw een bundel van zeven pijlen van zilver met punten van goud.

                    http://www.ovkoudekerk.nl/maximama.html

                  3. Vormvariant: de Nederlandse leeuw

                    klimmende leeuw als nationaal symbool van Nederland, vaak een zwarte leeuw op een oranje achtergrond; Hollandse leeuw

                    Synoniem: Hollandse leeuw

                    Wim Zevenbergen met Oranjeklompen voorzien van de Nederlandse leeuw.

                    Meppeler Courant,

                  de Nederlandse Leeuw krijgen


                  1. het onderscheidingsteken van de Orde van de Nederlandse Leeuw krijgen, omdat men zich onderscheiden heeft op het gebied van vaderlandsliefde, het volbrengen van de burgerplichten of bekwaamheid in wetenschap en kunsten

                    Toen hij zestig was, verzocht hij zijn vriend Jany Roland Holst ervoor te zorgen dat hij de Nederlandse Leeuw kreeg, waarop die slagvaardige Jany antwoordde: 'Jan, jij die in Afrika woont, waar leeuwen genoeg zijn, wil jij een leeuw uit Nederland hebben?'

                    Wie ik tegen kwam, C.J. Kelk,

                  de Orde van de Belgische Leeuw


                  1. de Orde van de Nederlandse Leeuw die in de Franstalige versie van de wet van 1815 "Ordre du Lion Belgique" genoemd werd, wat dan vertaald werd als "Orde van de Belgische Leeuw".
                    Zie ook : de Orde van de Nederlandse Leeuw

                    Synoniem: de Orde van de Nederlandse Leeuw

                    Toen de orde werd ingesteld was het Koninkrijk der Nederlanden tweetalig. In de Franse versie van de wet heet de Orde de "Ordre du Lion Belgique" oftewel "Orde van de Belgische Leeuw". Deze Franstalige aanduiding verviel later want na 1830 was het koninkrijk niet langer tweetalig. De Franse aanduiding heeft in de literatuur over faleristiek tot misvattingen geleid.

                    http://www.hethuisvanoranje.nl/23%20Het%20Koninklijke%20Huis/OrdeNederlandseLeeuw.html

                  de Orde van de Nederlandse Leeuw


                  1. ridderorde die op 29 september 1815 door Koning Willem I is ingesteld ter verering van Nederlanders die zich onderscheiden op het gebied van vaderlandsliefde, het volbrengen van de burgerplichten of bekwaamheid in wetenschap en kunsten

                    Synoniem: de Orde van de Belgische Leeuw

                    De hoogste orde van verdiensten in Nederland is de Orde van de Nederlandse Leeuw. Deze kent drie ridderlijke graden.

                    http://www.emmen.nl/

                    De Orde van de Nederlandse Leeuw is in 1815 ingesteld. Er zijn drie graden: Ridder Grootkruis; Commandeur; Ridder.

                    http://www.hethuisvanoranje.nl/23%20Het%20Koninklijke%20Huis/OrdeNederlandseLeeuw.html

                  de Vlaamse Leeuw


                  1. afbeelding

                    Bron: Lemmens, Tom
                    (Publiek domein)

                    wapenteken en vlag van Vlaanderen, een gele achtergrond met daarop een zwarte leeuw met rode klauwen en tong
                    In de niet-officiële strijdvlag van de Vlaamse Beweging zijn ook de tong en klauwen zwart.

                    Synoniem: leeuwenvlag

                  2. volkslied van de Vlaamse Gemeenschap

                    De Vlaamse Leeuw werd als slotlied aangeheven, maar van de bezongen "fierheid" was weinig te merken.

                    De Standaard,

                  Woordfamilie


                  Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • Oranjeleeuw

                  Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • leeuwenkaart
                  • leeuwenschild
                  • leeuwenspeld
                  • leeuwenvlag

                  leeuw 4.1

                  persoon die, volk of land dat een leeuw als symbool of wapen voert

                  Betekenisbetrekking


                  metonymie
                  Betrokken betekenissen4.0 : 4.1

                  Vaste verbindingen


                  de Nederlandse leeuw


                  1. Nederland, de Nederlander of de Nederlanders

                    Nederland zou, zonder koloniën, nog maar een onbeduidende rol kunnen spelen op het wereldtoneel en zijn status van 'kleine grote mogendheid' zou definitief teloor gaan. Of dat voor de gemiddelde Nederlander wel zo nadelig was, was niet aan de orde. Men zou er ten opzichte van andere landen op achteruit gaan en daarmee zou de Nederlandse leeuw een gevoelige knauw krijgen.

                    NRC,

                    In alle beschaafde landen duren academische studies zo'n vier, hooguit vijf jaar. Alleen de Nederlandse Leeuw doet er veel langer over - behalve als iemand toevallig haast heeft.

                    Ik draag geen helm met vederbos, W.F. Hermans,

                    De Nederlandse leeuw is erin geslaagd verreweg de ingewikkeldste postcode te verzinnen, waar het universum ooit van gehoord heeft.

                    Ik draag geen helm met vederbos, W.F. Hermans,

                  Hup Holland Hup, laat de leeuw niet in z'n hempie staan


                  1. eerste regels van een populair Nederlands voetballied

                    Hup Holland hup, Laat de leeuw niet in z'n hempie staan; Hup Holland hup, Trek het beestje geen pantoffels aan; Hup Holland hup, Laat je uit 't veld niet slaan; Want de leeuw op voetbalschoenen, Durft de hele wereld aan.

                    http://nl.wikipedia.org/wiki/Hup_Holland_Hup

                  een leeuw in z'n hempie


                  1. supporter van de Nederlandse nationale voetbalploeg; Oranjesupporter

                    Om nog maar te zwijgen over al die vrouwen die dezer weken zo'n schorgebrulde leeuw in z'n hempje met alcoholkegel in hun slaapkamer krijgen.

                    Haarlems Dagblad,

                  leeuw 5.0

                  knuffeldier of speelgoeddier in de vorm van een leeuw; knuffelleeuw; speelgoedleeuw

                  Betekenisbetrekking


                  metonymie
                  Betrokken betekenissen1.0 : 5.0

                  Semagram


                  Een leeuw…

                  is een voorwerp

                      Algemene voorbeelden


                      Knuffeldieren en pluche. Leeuw zittend 45 cm. Knuffel.

                      http://www.miniatuur-speelgoed.nl/knuffeldieren-en-poppen/leeuw-zittend-45-cm-knuffel.html

                      Combinatiemogelijkheden


                      met adjectief ervoor


                      (In het voorbeeld in toepassing op de Boekenleeuw, een jaarlijkse Vlaamse literatuurprijs voor het beste Nederlandstalige jeugdboek van een Vlaamse jeugdauteur.)
                      • een pluchen leeuw

                      Om de inspiratie te bevorderen zit er voortaan ook een indrukwekkende pluchen leeuw op het bed of op het bureau van deze auteur, die net als Bart Moeyaert ook nog genomineerd is voor De Gouden Uil waarvan de uitslag op 15 maart bekend wordt gemaakt.

                      De Standaard,

                      Woordfamilie


                      Als deel van een afleiding


                      • leeuwtje

                      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                      • knuffelleeuw
                      • mascotteleeuw
                      • Oranjeleeuw
                      • plucheleeuw
                      • speelgoedleeuw

                      Leeuw 6.0

                      (astronomie)

                      sterrenbeeld aan de noorderhemel, waarin men het figuur van een liggende leeuw kan zien als men de sterren die er deel van uitmaken met lijnen verbindt; vijfde teken van de dierenriem

                      Betekenisbetrekking


                      metafoor
                      Betrokken betekenissen1.0 : 6.0

                      Semagram


                      Leeuw…

                      is een sterrenbeeld

                      • [Vorm] heeft min of meer de vorm van een liggende leeuw
                      • [Geheel] maakt deel uit van de dierenriem
                      • [Plaats] staat aan de noorderhemel, tussen de Maagd en de Kreeft
                      • [Rang of hierarchische positie] is het vijfde teken van de dierenriem

                      Algemene voorbeelden


                      De lentesterrenhemel: zaterdag 13 april, 20 u.-23 u., een verkenning van de sterrenbeelden Leeuw en Grote Beer met hun verschillende heldere en zwakke galaxieën.

                      http://www.urania.be/php-txt/upload/jaar2002.pdf,

                      Laag in het zuidoosten steekt de Schorpioen eventjes haar kop boven de horizon, terwijl de Leeuw naar de westelijke horizon duikt.

                      De Standaard,

                      Leeuw 7.0

                      (astrologie)

                      iemand die geboren is in het tijdvak waarin de zon zich bevindt in het teken Leeuw (van 23 juli tot en met 23 aug); iemand met de Leeuw als sterrenbeeld

                      Semagram


                      Een Leeuw…

                      is een persoon

                      • [Tijd] is geboren tussen 23 juli en 23 augustus
                      • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] wordt geassocieerd met eigenschappen als vuur, hartstocht, autoriteit, karakter, uitstraling

                        Algemene voorbeelden


                        De leeuw voelt zich gekwetst wanneer zijn kennis, zijn wijsheden en zijn grootmoedigheid niet naar behoren gewaardeerd worden.

                        http://www.spiritueelmagazineonline.com/astrologie/astrologie.htm

                        "Hij is een juli-mens, een leeuw - leeuwen passen heel goed bij mij," zei Felicia vergenoegd.

                        Morgenster, Jaap Scholten,