papegaai


papegaai 1.0

veelal tropische, mooi gekleurde vogel met een korte, kromme snavel en klauwen waarmee hij goed kan grijpen en klimmen, die krijst, maar ook de menselijke taal kan nabootsen en daarom vaak in een kooi als huisdier wordt gehouden; pratende vogel met kromsnavel

Semagram


Een papegaai…

is een vogel; is een dier

  • [Afmeting] is, afhankelijk van de soort, 10 tot 100 cm lang
  • [Geluid] praat, klappert, snatert, krauwt of krijst; maakt een pratend, klapperend, snaterend, krauwend en krijsend geluid
  • [Kleur] is meestal felgekleurd
  • [Bouw] is gewerveld; heeft twee poten
  • [Deel] heeft een korte, kromme, sterke snavel en klauwen met vier tenen, twee tenen voorwaarts en twee achterwaarts
  • [Voortplanting] legt eieren
  • [Woongebied] leeft vooral in tropische, subtropische en gematigde gebieden
  • [Leeftijd] kan in sommige soorten wel 100 jaar oud worden, maar wordt gemiddeld, afhankelijk van de soort en de manier van leven, ongeveer 10 tot 50 jaar oud
  • [Beweging] kan goed klimmen
  • [Gedrag] is meestal een planteneter en soms een alleseter
  • [Waardering] wordt in sommige soorten gehouden en gewaardeerd als huisdier en gezelschapsdier in een volière
  • [Onderscheid of tegenstelling] heeft in tegenstelling tot de kaketoe geen kuif
  • [Verscheidenheid] komt voor in ongeveer 400 soorten; is een papegaai van de Oude Wereld, bijvoorbeeld de lori of de grasparkiet of een papegaai van Afrika en de Nieuwe Wereld, bijvoorbeeld de ara of de grijze roodstaart

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseAves; Vogels
OrdePsittaciformes; Papegaaiachtigen
FamiliePsittacidae / Psittaculidae

Algemene voorbeelden


Er bestaan ongeveer 330 soorten papegaaien die overwegend in tropische gebieden leven, hoewel er verschillende in subtropische, gematigde en zelfs subantarctische klimaten te vinden zijn.

http://www.euro-parrot.com/diversesoorten.htm,

De afdeling niet-tropische papegaaien van de Internationale Ornithologische Unie (IOU) organiseert [...] een wereldwijde papegaai telling [...]. Het gaat hierbij vooral om papegaaien die door de mens zijn ingevoerd, geen inheemse soorten dus. Sinds 1960 zijn er verschillende soorten papegaaien die stabiele broedpopulaties hebben gevestigd, vooral in het Noordelijk halfrond. Ook in tropische landen en het Zuidelijk halfrond zijn niet-inheemse papegaaien gaan broeden. Wij willen graag weten hoeveel soorten er zijn en of deze populaties het behouden waard zijn.

http://science.leidenuniv.nl/index.php/faculteit/media/roelant_jonker_in_radio_uitzending_vroege_vogels_9_januari/,

In de jaren veertig en vijftig probeerde de psycholoog Mowrer in Harvard om papegaaien de namen van voorwerpen te leren. Wat mislukte. Zijn opvolgers dachten dat hij misschien te laat begonnen was, en zetten papegaaien vanaf hun geboorte in kooien waar ze voortdurend bandopnamen van menselijke stemmen hoorden. De vogels kwamen niet verder dan het nazeggen van de bandjes, inbegrepen de klik van het aan- en uitzetten. Toen vonden de psychologen het wel goed, zeker omdat de neurobiologen hen vertelden dat vogels geen noemenswaardige hersenschors hebben.

De Standaard,

Op markten, in tuincentra en in dierenwinkels worden de meest uiteenlopende diersoorten te koop aangeboden: van papegaaien, zangvogels, cavia's, konijnen, hamsters, honden, katten, reptielen en ratten tot goudvissen, fretten, eekhoorntjes, eenden, hangbuikzwijntjes.

http://www.biteback.be/action/class_action.php?act=3

Wanneer men naar het aanbod kijkt van gekweekte jonge papegaaien is het zinloos om nog papegaaiachtigen, gevangen in de natuur, te importeren.

http://www.hareco.nl/import.htm

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • bonte papegaai
  • groene papegaai

Onder het afdak, dat de hele binnenkoer omzoomt, staat een kooi met een grote, bonte papegaai uit de wouden van Chiapas.

Werk, Josse De Pauw,

Er is een voorstelling van het dierencircus in de turnzaal [...]. De dompteur vraagt of iemand uit het jeugdig publiek hem wil assisteren bij zijn act met de papegaai. Ik! Ik! Ik! Ik! Ik! Ik! Kandidaten genoeg, blijkbaar. Kom, jij daar! Het jongetje dat wordt uitverkoren komt in de ring waar hem door de dompteur een grote, groene papegaai op de schouder wordt gezet.

De dieven zijn al gaan slapen, Leo Pleysier,

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • krijsende papegaai
  • sprekende papegaai

In het klassieke kinderboek Schatteneiland probeert een dronken groep zeerovers en hun kapitein-met-houten-been een schat af te nemen van een kleine jongen. Meer dan honderd jaar zijn voorbij sinds Robert Louis Stevenson zijn hoofdfiguur Long John Silver en zijn krijsende papegaai kreëerde.

De Standaard,

"Ik voel me alsof ik toeschouwer ben geweest bij een circus', schrijft Jeremy tegen het einde van zijn verhaal; "en nu is de voorstelling afgelopen. Er was een sprekende papegaai die hoorde bij een vrouw met een baard (-) Het was een groteske show met sterke geuren, oogverblinde.nde kleuren en veel lawaai.

NRC,

Vaste verbindingen


iemand als een papegaai napraten; elkaar als papegaaien napraten


  1. letterlijk of onnadenkend en kritiekloos herhalen wat een ander of anderen zeggen; napraten

    'Nu we het erover hebben, de emrikir heeft een forse be…' Hij snoerde zichzelf een fractie van een seconde te laat de mond, toen hij besefte dat hij zijn mond voorbij gepraat had. Hij deed net alsof hij ineens vreselijk moest hoesten [...]. 'Een forse be…' zei ze, hem als een papagaai napratend. 'Wilde je net beloning gaan zeggen, soms?'

    http://www.epubbud.com/read.php?g=QH5XJ8VF,

    Alle partijen kwamen met dezelfde oplossingen. Dat was eigenlijk de hele avond het geval, elkaar als papegaaien napraten hoe goed het het laatste jaar is geweest en hoe goed de zittende mensen het weer gaan doen de komende vier jaar!

    http://www.3dpartij.nl/index.cfm?pageid=28&newsid=41,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • papegaaiachtige
  • papegaaien
  • papegaaitje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • dwergpapegaai
  • fokpapegaai
  • honingpapegaai
  • rietpapegaai
  • roodstaartpapegaai
  • senegalpapegaai

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • papegaaiamadine
  • papegaaiduiker
  • papegaaienbek
  • papegaaienei
  • papegaaienhouder
  • papegaaienkenner
  • papegaaienkooi
  • papegaaienkop
  • papegaaienschommel
  • papegaaiensnavel
  • papegaaiensoep
  • papegaaiensoort
  • papegaaienvolière
  • papegaaienziekte
  • papegaaikruid
  • papegaaisoort
  • papegaaivis

papegaai 1.1

(beledigend)

iemand die onnadenkend of klakkeloos herhaalt wat een ander zegt; naprater

Betekenisbetrekking


metafoor
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Een papegaai…

is een persoon

      Algemene voorbeelden


      Ik zeg alleen dat hij zich heeft laten provoceren door die kale. En al die papegaaien die die kale napraatten alsof ze het allemaal zelf bedacht hadden.

      http://www.elsevier.nl/web/10122849/Nieuws/Nederland/Mohammed-Bouyeri-weigert-eed-af-te-leggen.htm?forum=122779&showall=true,

      Woordfamilie


      Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • papegaaiencircuit
      • papegaaienpraat