patat


patat 1.0

afbeelding

Bron: NateGray
(CC BY-NC-SA 2.0)

((vooral) in Nederland)

gerecht dat bestaat uit in staafjes gesneden aardappelen die men bakt in gesmolten vet of olie; gefrituurde aardappelstaafjes; friet; frieten; frites; patates frites

Semagram


Patat…

is een gerecht; is voedsel

      Hoofdsemagram: friet


      Algemene voorbeelden


      Wat ze in de vijf maanden in Zuid-Afrika het meest gemist hebben, is koffie. En na even denken volgen een gehaktbal, frikandel speciaal en patat. 'Met mayonaise. Daar doen ze allemaal ketchup op de patat. En zout en azijn.' De patat was er bovendien niet altijd je van het. Slappe was.

      Meppeler Courant,

      Chocola, (slagroom)taartjes, koekjes en patat vallen dankzij hun hoge vetgehalte bij veel mensen dan ook goed in de smaak.

      http://www.opdieet.nl/dieeten.htm

      Combinatiemogelijkheden


      als object bij een werkwoord


      • patat bakken
      • patat eten

      Verder geeft de plaatselijke slager vlees voor in de soep en de kapper komt hier als we 's avonds aan het werk zijn patat en zo bakken.

      Meppeler Courant,

      Soms aten we gewoon patat en wat je nog meer kunt kopen in de koffieshops bij ons in de buurt.

      Annie Berber en het verdriet van een tedere crimineel, Yvonne Keuls,

      met adjectivisch voltooid deelwoord


      • diepgevroren patat
      • voorgebakken patat

      Waar sprake is van fritesindustrie, gaat het om de producenten van voorgebakken of diepgevroren patat: bij elkaar zestien bedrijven, die samen per jaar circa 1,6 miljoen ton aardappelen verwerken en zich hoofdzakelijk richten op de export.

      NRC,

      met voorzetselgroep


      • patat met frikadel
      • patat met frikandel
      • patat met kip
      • patat met kroket
      • patat met mayonaise
      • patat met mayo

      Patat met frikadel! Lekker!

      http://www.voetbal-clubs.nl/voetbal/svdenhoorn/5_detail.asp?id=17441,

      Dartvereniging Rakegooier uit Urk houdt op zaterdag 6 oktober vanaf 13 uur een open jeugdtoernooi. Voor de deelnemers is er gratis patat met frikandel.

      http://www.denoordoostpolder.nl/sport/19735/patat-met-frikandel-voor-jonge-darters/

      Patat met mayo is lekker. Patat met kip is ook lekker.

      NRC,

      Ook voor de kinderen hebben we wel iets anders in petto dan de geijkte patat met kroket.

      Meppeler Courant,

      Zij zien hun kind, dat een jaar geleden nog met een sonde over straat ging, voor het eerst patat met mayonaise verorberen.

      NRC,

      in voorzetselgroep


      • met patat

      Hij had cordon bleu met patat.

      Enkele reis moeder, Bram Vermeulen,

      met substantief ervoor


      • een bakje patat
      • een zakje patat
      • een portie patat

      Twee fraaie blonde dames gehuld in strakke zwarte jurken, lopen met een bakje patat voorbij.

      Meppeler Courant,

      Een dubbele portie patat plus kroket, een spekpannekoek van zestig cent en, ter afsluiting, een plombière met fruit en een cola.

      NRC,

      Op de natte keien stond hij met een zakje patat in de hand tussen de dronkenlappen.

      Je moet niet denken dat ik altijd bij je blijf, Hans Münstermann,

      met ander, nevengeschikt substantief


      • patat en frikadellen
      • patat en frikandellen

      Meneer Meijer, had de man gezegd, als u vanavond uw bed verlaat en patat en frikadellen wilt gaan eten aan de overkant, dan moet u dat weten.

      NRC,

      Ik droom van patat en frikandellen.

      http://loesthijssen.waarbenjij.nu/reisverslag/3392846/ik-droom-van-patat-en-frikandellen

      Vaste verbindingen


      iedere Jan Patat


        Zie: iedere Jan Patat

      patat met


        Zie: patat met

      Woordfamilie


      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • bio-patat
      • Raspatat

      Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      patat 2.0

      portie friet
      Vaker als verkleinwoord.
      Zie ook : frietje patatje

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

      Semagram


      Een patat…

      is een portie; is een hoeveelheid

          Combinatiemogelijkheden


          met substantief erachter


          ((vooral) in Nederland)
          • een patat curry
          • een patat mayo

          • een patat stoofvlees

          Doe maar 2 patat met mayo, een patatje oorlog, een patat speciaal en een patat curry.

          http://www.quizlet.nl/chapters/810591/hoofdstuk-6/kies%20een%20hoofdstuk...

          Bestel eens een patat mayo, weet zeker dat je frietsaus krijgt en geen mayo. Volgens de tv strafbaar.

          http://forum.fok.nl/topic/1974397

          Patat specialiteiten [...]. Patat stoofvlees. Patat bedekt met stoofvlees.

          http://www.snackbarbarneveld.nl/Patat.php

          met telwoord ervoor


          • een patat
          • twee patat

          In een wegrestaurant loopt een klein mannetje een bar binnen en bestelt een patat en een bier.

          http://www.sjevesjuttel.nl/modules.php?name=Verhalen&op=verhaal&story=244&stname=Moppen&catname=Clubblad%202011%20nummer%204&catimage=

          Mag ik twee patat?

          http://www.wvbarrhopoort.nl/DHR/DHR-pagina's/Afbeelding12.html

          Vaste verbindingen


          patat flip


            Zie: patat flip

          patat joppie


            Zie: patat joppie

          patat met


            Zie: patat met

          patat oorlog


            Zie: patat oorlog

          patat pinda


            Zie: patat pinda

          patat speciaal


            Zie: patat speciaal

          Woordfamilie


          Als deel van een afleiding


          patat 3.0

          ((vooral) in België, informeel, (vooral) gesproken taal)

          eetbare knol van de aardappelplant, die gekookt, gebakken, gefrituurd of gepureerd wordt en gebruikt wordt als basisvoedingsmiddel in combinatie met andere groenten en vlees of vis; aardappel

          Semagram


          Een patat…

          is een knol; is een groente; is voedsel

              Algemene voorbeelden


              Er lag inderdaad een plasje bloed op de vloer. Maar dat verontrustte mij toen nog niet zo. De kelder lag vol met patatten, en ik dacht zoiets stoms als: 'Misschien verveelde hij zich en heeft hij patatten geschild en zich gesneden.'

              Polyneikes, Piet Arfeuille & Yolande Bertsch,

              "Dit is Sterke Peer, de Wezelse krachtpatser, die ooit tot ver buiten het dorp bekend was om zijn spierkracht. Nadat de paarden gefaald hadden, trok hij ooit helemaal alleen een kar met patatten, bieten of keien - ik weet het niet juist - door een modderig karrespoor."

              De Standaard,

              Papa koopt een ligstoel voor mama die ze beneden in de woonkamer plaatst zodat ze even kan rusten terwijl de patatten op het vuur staan of wij in de keuken de afwas doen.

              Alle verhalen, Kristien Hemmerechts,

              Gauw met een fikse zwaai de handdoek eruit en de pot terug op het vuur om de aardappelen op te bloemen. Het deksel terug op de pot maar zo dat de damp kan ontsnappen, anders slaat die tegen de aardappelen en maakt ze vochtig. 'Kinderen, ligt er een onderleggertje op tafel voor de patatten?' En hop, de pot staat op de tafel in de woonkamer.

              Alle verhalen, Kristien Hemmerechts,

              Combinatiemogelijkheden


              als object bij een werkwoord


              ((vooral) in België)
              • patatten jassen
              • patatten rooien
              • patatten schillen
              • patatten steken
              • de patatten afgieten
              • de patatten opzetten

              En we zijn van de klas en we drinken bier met emmertjes, terwijl die arme schachten aan 't patatten jassen zijn...!'

              Een lichtgevoelige jongen, Walter van den Broeck,

              Het leven, dat is nog wat anders dan appelen plukken en patatten rooien.

              Vliegen in een spinnenweb, Fernand Auwera,

              Gelukkig had ik in mijn jeugd bij mijn grootmoeder nog "patatten gestoken" en het zelfs met vreugde gedaan. Wij namen dus de twee beschikbare rieken en als broeders naast mekaar zetten Michel en ik zich aan het werk [...]. Ellen en Yolande kwamen de aardappelen rapen maar we beschikten slechts over enkele balen zodat het gros van de opbrengst voorzichtig, los uit emmers, in het karretje werd gegoten.

              De ark en de ratten, Erik Van Ruysbeek,

              Er lag inderdaad een plasje bloed op de vloer. Maar dat verontrustte mij toen nog niet zo. De kelder lag vol met patatten, en ik dacht zoiets stoms als: 'Misschien verveelde hij zich en heeft hij patatten geschild en zich gesneden.'

              Polyneikes, Piet Arfeuille & Yolande Bertsch,

              "Mama, kom naar beneden. Waarom kom je toch niet?" "Ik moet mijn patatten afgieten; ik kan toch mijn eten niet laten aanbranden!"

              http://www.dezwerfkat.be/vo12.htm

              Opeens hoorde ik een raar en toch vertrouwd dubbelgeluid. De sirene van Tnieffabriek en de stoomfluit van Toudfabriek die tegelijkertijd het einde van de vroege ochtend en het begin van de late middagshift uitgilden. Blazen, noemden we dat in de Cité. Het blaast twee uur! Heeft het al geblazen? Ik moet mijn patatten gaan opzetten want het gaat blazen!

              Een lichtgevoelige jongen, Walter van den Broeck,

              met adjectivisch voltooid deelwoord


              • geschilde patatten

              De geschilde patatten worden opnieuw gewogen. Wie het meest overhoudt, is de zuinigste schiller.

              http://www.molenmes.be/pers/nlrr01.htm,

              met substantief ervoor


              • een zak patatten

              Ik heb ooit nog een schilderij gekocht van De Saedeleer van mensen die dat gewisseld hadden voor een zak patatten.

              http://www.veto.student.kuleuven.ac.be/veto2226/josep.html

              Vaste verbindingen


              ga patatten planten!


                Zie: ga patatten planten!

              het zout op zijn patatten niet verdienen


                Zie: het zout op zijn patatten niet verdienen

              het zout op zijn patatten niet waard zijn


                Zie: het zout op zijn patatten niet waard zijn

              hete patat


                Zie: hete patat

              als een hete patat


                Zie: als een hete patat

              met een hete patat in de mond


                Zie: met een hete patat in de mond

              in de patatten zitten


                Zie: in de patatten zitten

              patatten in de pel


                Zie: patatten in de pel

              tussen de soep en de patatten


                Zie: tussen de soep en de patatten

              zijn patatten afgieten


                Zie: zijn patatten afgieten

              zo zat als een patat


                Zie: zo zat als een patat

              zoete patat


                Zie: zoete patat

              Woordfamilie


              Als deel van een afleiding


              Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              • patatmes
              • patatneus
              • patattenboer
              • patattenemmer
              • patattenkelder
              • patattenland
              • patattenmes
              • patattenmesje
              • patattenpot
              • patattenveld
              • patattenvoorraad
              • patattenzak

              patat 4.0

              ((vooral) in België, informeel, (vooral) gesproken taal)

              pats!; klets!; boem!
              Als aanduiding van een doffe klap, maar ook om aan te geven dat iets plotseling gebeurt.

              Algemene voorbeelden


              Karin krijgt nóg een paar meppen en laat zich languit op de grond vallen. "Au!" schreeuwt Karel. "Hou jij je maar kalm!" gilt Gerda. En de kleine: "Waarom?" Patat. Een klop op zijn reeds gebogen hoofd.

              Gras, Clem Schouwenaars,

              Vaste verbindingen


              boem patat


                Zie: boem patat

              patat 5.0

              ((vooral) in België, informeel, (vooral) gesproken taal)

              mep; klap; slag; oorveeg

              Semagram


              Een patat…

              is een klap

                  Algemene voorbeelden


                  MIEKE: Geeft hem maar ne goeie stamp! (PATRICK komt efkes aan haar. Krijgt hij daar nu toch een patat. Af). MIEKE: Goed!

                  Sierens & Co, Arne Sierens,

                  Vaste verbindingen


                  ergens een patat op geven


                    Zie: ergens een patat op geven

                  patat 6.0

                  ((vooral) in België, informeel, (vooral) gesproken taal)

                  zware klap in figuurlijke zin; moeilijk te verwerken ervaring of tegenslag

                  Betekenisbetrekking


                  metafoor
                  Betrokken betekenissen6.0 : 7.0

                  Combinatiemogelijkheden


                  met adjectief ervoor


                  • serieuze patatten krijgen

                  Mensen met variabele leningen zullen serieuze patatten krijgen en de bouw zal zo goed als stilvallen.

                  http://forum.politics.be/showthread.php?p=5819932

                  Het is logisch dat ik als adjunct veel dichter bij de spelers stond dan Van Himst. Als hoofdcoach zal ook ik wellicht iets meer afstand moeten nemen, maar de relatie met de spelers lijkt me geen probleem. Paul heeft serieuze patatten gekregen in al die disputen met spelers, maar zulke toestanden verdwijnen automatisch als de resultaten meevallen.

                  De Standaard,