poon


poon 1.0

zoutwatervis met een grote kop die bij gevaar met behulp van zijn blaas een knorrend geluid kan maken; knorhaan; zeehaan

Semagram


Een poon…

is een vis; is een dier

  • [Afmeting] kan, afhankelijk van de soort, wel 1 m lang worden
  • [Geluid] knort; maakt een knorrend geluid door de zwemblaas te laten trillen
  • [Bouw] is gewerveld
  • [Deel] heeft een grote kop; heeft buikvinnen waarmee hij kan lopen en die dienen als tastorganen bij het zoeken naar voedsel
  • [Voortplanting] legt eieren
  • [Plaats] leeft in zout water, op zanderige of weke grond
  • [Woongebied] komt voor in zeeën verspreid over de wereld
  • [Gedrag] is een vleeseter

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseActinopterygii; Straalvinnigen
OrdeScorpaeniformes; Schorpioenvisachtigen
FamilieTriglidae

Algemene voorbeelden


Vissen maken geluiden door hun blaas, die is gevuld met gas, te laten trillen. 'Alle vissen kunnen het horen, maar ze kunnen niet allemaal het geluid maken', zegt onderzoeker Shahriman Ghazali. Ghazali zette de vissen in een tank in een laboratorium. Onderwatermicrofoons registreerden de geluiden. Uit het experiment blijkt dat een poon de meest praatgrage vis is.

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2690/Opmerkelijk/article/detail/1009147/2010/07/07/Wetenschappers-vissen-kunnen-praten.dhtml,

Een van de bijnamen van poon is knorhaan, dit vanwege het geluid dat ze kunnen maken. Dit geluid dient om belagers af te schrikken en als herkenning voor soortgenoten.

http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

Canada heeft de EU opgeroepen zich te houden aan het NAFO-besluit, opdat de heilbot niet hetzelfde fatale lot treft als de Amerikaanse schol, de schar, poon en kabeljauw op de visbanken onder de Canadese kust. Dat belooft dus weer een nieuwe visserijoorlog.

NRC,

Vaste verbindingen


Engelse poon


  1. Semagram


    Een Engelse poon…

    is een vis

    • [Afmeting] wordt tot 50 cm lang
    • [Plaats] leeft in zout water
    • [Woongebied] komt vooral voor langs de Engelse en Ierse kusten
    • [Leeftijd] kan 21 jaar oud worden

    Hoofdsemagram: poon


    Wetenschappelijke naam: Aspitrigla cuculus

    RijkAnimalia; Dieren
    StamChordata; Chordadieren
    KlasseActinopterygii; Straalvinnigen
    OrdeScorpaeniformes; Schorpioenvisachtigen
    FamilieTriglidae; Ponen
    GeslachtAspitrigla
    SoortAspitrigla cuculus

    Er zijn drie soorten ponen te onderscheiden: de grauwe poon, de rode poon en de Engelse poon.

    http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

    Rode ponen hebben een gladde zijlijn. Bij Engelse en grauwe ponen is deze lijn duidelijk voelbaar. Bij de Engelse poon is de lijn meer gekarteld dan bij de grauwe poon.

    http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

grauwe poon


  1. Semagram


    Een grauwe poon…

    is een vis

    • [Afmeting] wordt 30 tot soms wel 60 cm lang
    • [Kleur] heeft een donkerbruine of roodachtige kleur
    • [Plaats] leeft in zout water en brak water
    • [Woongebied] komt voor langs de Atlantische kusten van West-Europa en Noord-Afrika en in de Noordzee, Oostzee, Middellandse Zee en Zwarte Zee
    • [Leeftijd] kan als mannetje 5 jaar oud worden en als vrouwtje 8 jaar oud

    Hoofdsemagram: poon


    Wetenschappelijke naam: Eutrigla gurnardus

    RijkAnimalia; Dieren
    StamChordata; Chordadieren
    KlasseActinopterygii; Straalvinnigen
    OrdeScorpaeniformes; Schorpioenvisachtigen
    FamilieTriglidae; Ponen
    GeslachtEutrigla
    SoortEutrigla gurnardus

    Er zijn drie soorten ponen te onderscheiden: de grauwe poon, de rode poon en de Engelse poon. Zoals de namen al doen vermoeden, is de ene poon rood, de ander grauwbruin. De grauwe poon kan echter ook rood zijn. Het onderscheid is te voelen aan de zijlijn.

    http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

    Rode ponen hebben een gladde zijlijn. Bij Engelse en grauwe ponen is deze lijn duidelijk voelbaar. Bij de Engelse poon is de lijn meer gekarteld dan bij de grauwe poon.

    http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

rode poon


  1. Semagram


    Een rode poon…

    is een vis

    • [Afmeting] is 30 tot soms wel 75 cm lang
    • [Kleur] heeft een lichtrode rug en bovenzijde en een oranje of witte onderzijde
    • [Woongebied] komt voor in de Atlantische Oceaan en in de Middellandse Zee
    • [Leeftijd] kan 15 jaar oud worden

    Hoofdsemagram: poon


    Wetenschappelijke naam: Chelidonichthys lucerna

    RijkAnimalia; Dieren
    StamChordata; Chordadieren
    KlasseActinopterygii; Straalvinnigen
    OrdeScorpaeniformes; Schorpioenvisachtigen
    FamilieTriglidae; Ponen
    GeslachtChelidonichthys
    SoortChelidonichthys lucerna

    Raf zag diverse malen hoe die rode ponen van het wateroppervlak geplukt werden door grote vissen.

    http://users.skynet.be/scangling/rosendal.htm

    Tijdens het vissen werd de ondermaatse rode poon (zelfs exemplaren van + 20 Cm) terug gegooid.

    http://users.skynet.be/scangling/rosendal.htm

poon 1.1

consumptievis met zeer vast visvlees en een zoetige, garnaalachtige smaak; poon als voedsel; rode poon

Betekenisbetrekking


metonymie
Specifiek1.0 : 1.1

Semagram


Poon…

is een consumptievis

  • [Smaak] heeft na bereiding een zoetige smaak die enigszins lijkt op die van garnaal
  • [Structuur] heeft zeer vast visvlees
  • [Functie] dient als voedsel
  • [Bereiding] wordt op verschillende manieren bereid
  • [Behandeling of bewerking] wordt als filet of in zijn geheel te koop aangeboden
  • [Gebruikswijze] wordt gegeten als vis bij de hoofdmaaltijd

Algemene voorbeelden


Ze reden met lijn 9 naar Scheveningen en liepen langs de boulevard naar het visrestaurant aan de Buitenhaven. Nicolien heilbot, hijzelf poon, met een Gewürztraminer. De vis was voortreffelijk.

Het Bureau. Dl. 6: Afgang, J.J. Voskuil,

Kom op 17, 18 en 19 september poon eten in de haven van Scheveningen. De deelnemende restaurants laten u kennismaken en genieten van deze gezonde en betaalbare vis.

http://www.carlton.nl/beach/areaInfo-nl.html

Uitgerust met een kop als een bulldozer is de poon een opmerkelijke verschijning in ons visassortiment. Vooral de fel rode kleur springt eruit in de visvitrine. Gestoofd, gebakken zelfs gerookt smaakt poon prima. De grauwe of zwarte poon daarentegen doet het vooral goed als basisvis in allerhande vissoepen, zoals de bouillabaisse of in een maaltijdsoep met vis. Ingesmeerd met olie, bestrooid met zout en peper wordt poon in 7 à 8 minuten op de grill gegaard. Stoven in de oven kan uiteraard ook.

http://www.culinair.net/index.php?action=item&table=recipes&m=y&id=8035

'En voor mij de rode poon in zachte mosterdsaus. En een karafje witte wijn graag.'

De passievrucht, Karel Glastra van Loon,

Woordfamilie


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • poonfilet

poon 2.0

afbeelding

(Publiek domein)

afbeelding

(Publiek domein)

zeilend vaartuig dat van de dertiende tot de twintigste eeuw op binnenwateren werd gebruikt om vrachtgoederen te vervoeren

Semagram


Een poon…

is een vaartuig; is een vervoermiddel; is een voorwerp

  • [Uiterlijk] heeft één mast, een hoog, steil voorsteven die bovenaan iets achterover buigt en een oplopend achterschip met verhoogd paviljoendek
  • [Materiaal] is gemaakt van hout en soms van ijzer
  • [Functie] werd gebruikt om vrachtgoederen te vervoeren en diende tevens als veerschip
  • [Plaats] werd gebruikt op de binnenwateren
  • [Tijd] werd gebouwd en gebruikt van de dertiende tot de twintigste eeuw
  • [Gelijkenis] lijkt op een tjalk
  • [Onderscheid of tegenstelling] is korter, breder en hoekiger in de kimmen dan de tjalk

Algemene voorbeelden


Binnenvaartschepen waren kagen, tjalken, damlopers, pleiten, otters, ponen en diverse andere.

http://www.bataviawerf.nl/valreep.htm

De eerste gravure toont het vastlopen van de Woestduyn op de Noorderrassen [...]. De derde prent maakt de hopeloze situatie in de vroege uren van de nacht duidelijk. De vlag verdwijnt in de golven. Tientallen mensen klampen zich aan wrakstukken vast. De vierde prent toont de redding. Linksvoor is de poon van de Naerebouts afgebeeld. Andere scheepjes komen dichterbij.

http://www.zeeuwsgenootschap.nl/naerebout/05.htm

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • Zeeuwse poon

Otter. Belgisch tjalkachtig schip met als oorsprong de oude zeepleit gelijkend op de Zeeuwse poon, maar met een fijner gevormd achterschip. Ook hier loopt het berghout door naar de stevens kenmerkend voor zuidelijk schepen. Toch is de otter meer afgeleid van de Brabants/Zeeuwse gaffelaar.

http://www.vaartips.nl/binnenvaart.htm

Woordfamilie


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • paviljoenpoon
  • statiepoon