rog


rog 1.0

platte, schijfvormige vis met brede borstvinnen en ogen aan de bovenkant en een bek aan de onderkant van zijn kop die leeft op de bodem van de zee

Semagram


Een rog…

is een vis; is een dier

  • [Afmeting] is, afhankelijk van de soort, 85 cm (stekelrog) tot 900 cm (reuzenmanta) lang
  • [Vorm] is plat; heeft, afgezien van de staart, een afgeplat ruitvormig of schijfvormig lichaam, afhankelijk van de soort waartoe hij behoort
  • [Bouw] is gewerveld
  • [Deel] heeft brede, sterk ontwikkelde borstvinnen (vleugels), heeft ogen aan de bovenzijde van zijn kop, een bek aan de onderzijde, vijf kieuwspleten aan de buikzijde, een staart, doorgaans twee rugvinnen op de staart en korte, botte tanden; heeft een skelet dat bestaat uit kraakbeen
  • [Voortplanting] legt eieren; is eierlevendbarend of kan zich mogelijk ook ongeslachtelijk voortplanten
  • [Plaats] leeft doorgaans in zout water op de bodem van de zee, soms in brak water en soms in zoet water, afhankelijk van de soort waartoe hij behoort
  • [Leeftijd] kan, afhankelijk van de soort, mogelijk wel tientallen jaren oud worden, maar wordt gemiddeld 20 tot 30 jaar oud
  • [Gedrag] is een vleeseter
  • [Verscheidenheid] komt voor in meer dan 450 verschillende soorten

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseChondrichthyes; Kraakbeenvissen

Algemene voorbeelden


Op de Nieuwpoortse visveiling wordt vooral vis aangevoerd afkomstig van de kustvisserij. De voornaamste soorten die aangevoerd worden zijn tong, rog, schol, schar, bot, tongschar, schartong, griet, tarbot en garnaal.

http://home.tiscali.be/visveiling.nieuwpoort/informatie.htm

Tussen de vissen heb je verschillen. Er zijn namelijk kraakbeen- en beenvissen. Beenvissen zijn vissen met echte botten. Roggen en haaien behoren tot de kraakbeenvissen. Deze hebben geen botten maar kraakbeen als skelet. Kraakbeen is veel zachter dan bot.

http://www.dolfinarium.nl/wie/default.htm

Roggen eten allerlei soorten dieren die op de zeebodem voorkomen, zoals krabben, garnalen, wormen, slakken, kleine visjes en inktvisjes en schelpdieren. Om de schalen van de schelpdieren te kunnen kraken, heeft een rog hele korte en botte tanden.

http://www.dolfinarium.nl/wie/default.htm

In een verzonken open bassin, waar ze van bovenaf in konden kijken, kriebelden ze luie roggen over hun buik. 'Gelieve alleen de roggen en de zeesterren te aaien,' waarschuwde een bord aan de muur. 'Alle andere dieren, ook de haaien, beschadigen bij aanraking.'

Zonder genade, Renate Dorrestein,

Roggen zijn plat, hebben een lange staart en gebruiken hun borstvinnen om mee te zwemmen. Deze borstvinnen zien eruit als een soort vleugels. De bek van een rog zit aan de onderkant, de ogen zitten bovenop.

http://www.dolfinarium.nl/wie/default.htm

Vanuit het midden spatte een wolk sardientjes uiteen, met poon, karper, snoek en een puriteinse kabeljauw eromheen, terwijl er van onderen een monster van een rog op zwarte vleugels aan kwam zeilen.

Gouden bergen, Herman Stevens,

Roggen zijn overigens geen platvissen, maar platte vissen (platvissen worden geboren als rondvis, na een aantal weken verandert de lichaamsvorm en neemt een platte vorm aan). Eetbaar zijn de "vleugels" en kleine delen van de staart.

http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • de blonde rog
  • de gevlekte rog

In totaal kun je vijf soorten roggen en twee soorten haaien tegen komen in het Roggenrif: de stekelrog, de kleinoogrog, de golfrog, de blonde rog, de gevlekte rog, de hondshaai en de gevlekte gladde haai.

http://www.dolfinarium.nl/wie/default.htm

met substantief ervoor


  • aantal soorten roggen
  • diverse soorten roggen

Rog (Raja clavata). Er zijn een aantal soorten roggen, waarvan de stekel- of doornrog in Nederland het meeste wordt aangevoerd.

http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

Haaien en verwante soorten, zoals diverse soorten roggen, (vissen van de taxon Elasmobranchii of kraakbeenvissen) zijn wegens de kenmerken van hun levenscyclus zeer kwetsbaar voor exploitatie.

http://www.europarl.eu.int/meetdocs/committees/pech/20021105/449000nl.pdf,

In totaal kun je vijf soorten roggen en twee soorten haaien tegen komen in het Roggenrif: de stekelrog, de kleinoogrog, de golfrog, de blonde rog, de gevlekte rog, de hondshaai en de gevlekte gladde haai.

http://www.dolfinarium.nl/wie/default.htm

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • roggetje
  • rogje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • adelaarsrog
  • diepzeerog
  • doodskistrog
  • doornrog
  • duivelsrog
  • golfrog
  • kegrog
  • kleinoogrog
  • koeneusrog
  • langstaartrog
  • mantarog
  • panrog
  • pijlstaartrog
  • pootrog
  • reuzenrog
  • saffraanrog
  • sidderrog
  • sluimerrog
  • stekelrog
  • stekelstaartrog
  • sterrog
  • stroomrog
  • vioolrog
  • vleermuisrog
  • vlinderrog
  • waaierrog
  • zaagrog
  • zeerog
  • zoetwaterrog

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • rogaanvoer
  • roggenei
  • roggenrif
  • roggensoort
  • roggentand
  • roggenvleugel
  • rogvis
  • rogvleugel

rog 1.1

consumptievis met wit visvlees, een stevige structuur en typerende groeven waarvan vooral de vleugels en de staart worden geconsumeerd; rog als voedsel

Betekenisbetrekking


metonymie
Specifiek1.0 : 1.1

Semagram


Een rog…

is een consumptievis

  • [Smaak] heeft een enigszins zoete smaak
  • [Uiterlijk] heeft roze visvlees dat wit wordt tijdens de bereiding ervan
  • [Structuur] heeft een stevige structuur en typerende groeven, die zichtbaar zijn zodra vel en kraakbeen zijn verwijderd
  • [Functie] dient om te eten
  • [Bereiding] kan op verschillende manieren worden bereid, zoals bakken, pocheren of grillen
  • [Stoffelijke eigenschap algemeen] heeft een laag vetgehalte
  • [Behandeling of bewerking] wordt vers als filet te koop aangeboden
  • [Gebruikswijze] wordt gegeten als vis bij de hoofdmaaltijd

Algemene voorbeelden


De rog wordt opgediend. De vleugels liggen machteloos in een viskeuze gele plas. Zoon hoopt dat ze recht smakelijk zullen eten.

Het meesterstuk, Anna Enquist,

Geen wonder dat de parkeerplaatsen van Leclerc, Mammouth, Monoprix en Cora, gigantische supermarkten waar je nachtkastjes maar ook verse rog en kant en klare paella kunt kopen, vol staan met nostalgisch oude opgelapte autootjes.

NRC,

Langzamerhand dringt ook de breedgevleugelde rog door tot de vitrines van de visboer. Terecht: het is een smakelijke vis die makkelijk te eten is, omdat het vlees zich soepel van de graat laat schuiven.

NRC,

Een heerlijke combinatie van in de pan gebakken rog met een romig sausje waaraan grijze garnaaltjes, tomatenblokjes, basilicum en kappertjes zijn toegevoegd.

http://www.smulweb.nl/1127962/koken/recept/Rog-met-een-heerlijk-sausje-en-garnaaltjes,

Woordfamilie


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • rogfilet
  • roggenvleugel
  • rogvleugel