stier/Stier


stier 1.0

volwassen mannelijk rund

Semagram


Een stier…

is een rund; is een zoogdier; is een dier

  • [Uiterlijk] heeft vaak een groot, zwaar, log en vlezig lichaam; heeft vaak een brede, gespierde nek; heeft grote, scherpe, vervaarlijke horens
  • [Attribuut] draagt soms een ring in de neus waarmee hij in bedwang gehouden kan worden
  • [Functie] wordt meestal gehouden voor het vlees of om koeien te dekken
  • [Leeftijd] is volwassen
  • [Geslacht] is van het mannelijke geslacht; is een mannetje
  • [Behandeling of bewerking] wordt soms bereden in rodeo's; wordt bekampt en gedood in stierengevechten, vooral in Spanje
  • [Gedrag] kan zich agressief gedragen; valt soms mensen aan en neemt ze op de horens

Algemene voorbeelden


Door de opkomst van kunstmatige inseminatie hoeft de melkveehouder geen stieren op zijn bedrijf meer aan te houden.

http://www.navobi.nl/html/Menu.html

Het paard heeft alleen een gewatteerde deken als bescherming tegen de scherpe horens van de stier.

http://www.bulls.be/Stierenvechten.htm

De ruiter gaat vanaf het paard met zijn volle gewicht op de lans hangen, en draait deze rond in de stierennek, om zoveel mogelijk spierweefsel te beschadigen. Even later komen de 'banderilleros', mannen die versierde stokken met vlijmscherpe stalen weerhaken in zijn rug steken. De stier lijdt bij dit alles vreselijke pijn, en verliest veel bloed. Pas dan doet de stierenvechter, de torero, zijn intrede.

http://www.bulls.be/Stierenvechten.htm

Het vlees van jonge stieren, die vooral in Wallonië worden afgemest, is veiliger, want op jonge leeftijd helpen geen hormonen.

De Standaard,

De dood van een torero is ongeveer even zeldzaam als het overleven van een stier.

NRC,

Een man in blauwe kiel en groene rubberlaarzen grijpt een onrustig geworden stier bij de neusring vast en geeft er een stevige snok aan.

Volgend jaar in Berchem, Leo Pleysier,

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • door zijn neus blazen
  • iemand op de horens spietsen
  • loeien

Een stier spietste daar zaterdag een Madrileen op zijn hoorns.

De Standaard,

Potsierlijk vond ze het nu, nu ze probeerden hun dochter te beschermen tegen het 'groene' — weer die vingers — gevaar — hij blies hier door zijn neus, als een stier die op toeren kwam — dat twee handen, armen en benen had, dat nooit zo goed wist wat het moest zeggen, maar het goed bedoelde.

De langverwachte, Abdelkader Benali,

Verboden wordt bovendien het uitbeelden van hinnikkende paarden, loeiende stieren, bruisende rivieren, de klotsende zee en de donder.

http://www.eur.nl/fw/cfk/uitgaves/fk1/fk1b.shtml

als object bij een werkwoord


  • stieren houden
  • stieren kweken
  • stieren slachten

Van de eigen veestapel moeten er veertig jonge stieren worden geslacht omdat ze tot de in aanmerking komende leeftijdscategorie voor de grote schoonmaakoperatie vallen.

De Standaard,

Uitsluitend de rijke boeren kweken stieren om er prijzen en brevetten mee te winnen die ingelijst te pronken hangen in de "beste kamers".

De lange geboorte, Lut Ureel,

Voor stieren, die gehouden worden voor de vleesproductie, zijn er zogenaamde open-frontstallen met uitzicht op de omgeving.

http://www.scharrelvlees.net/

met adjectief ervoor


  • een bronstige stier
  • een dolle stier
  • een gevaarlijke stier
  • een kwade stier
  • een razende stier
  • een struise stier
  • een transgene stier
  • een weerspannige stier
  • een zware stier

Zware stier dondert in aalput in Rijkevorsel. De brandweerlui van Rijkevorsel hadden zondag alle inventiviteit nodig om een stier van achthonderd kilo te redden in een aalput.

http://www.agripress.be/start/artikel/1658/nl,

Het waren geen gevaarlijke stieren, natuurlijk niet, niet een van die gevaarten die boer Iwein-de-koe had besprongen met beestachtige wellust en waarvoor de arme man tot het uur van zijn dood werd uitgelachen, maar de horens en de bloeddoorlopen ogen kwamen toch te dichtbij.

Het verdriet van België, Hugo Claus,

In de weiden besprongen de bronstige stieren de lome koeien en de haan prikte de kippen zodat veren en zand verstoven.

De lange geboorte, Lut Ureel,

Vader en zoon werden door een dolle stier op de horens genomen en hielden daar wat pijnlijke verwondingen aan over.

Meppeler Courant,

Een 79-jarige tweeling uit Nieuw-Zeeland overleefde de aanval van een razende stier door zich aan het horens van het beest vast te klampen.

De Standaard,

Al vijfendertig jaar werkt ze als 'action photographer': wanneer het hekje opengaat legt ze vast hoe iemand wanhopig probeert zijn evenwicht te bewaren op een bokkig paard of een weerspannige stier.

NRC,

Uiteindelijk werd de aalput onder de rooster voor een deel leeggezogen en gooiden de brandweerlui en allerlei helpers stro en takken naar beneden zodat de struise stier wat hoger kwam te staan.

http://www.agripress.be/start/artikel/1658/nl,

Het Leidse biotechnologiebedrijf Gene Pharming Europe, bekend van de transgene stier Herman, heeft van het Amerikaanse bedrijf Biogen een octrooi verworven op een sleutelproces voor de produktie van biomedische eiwitten in melk.

NRC,

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • een aanstormende stier
  • een chargerende stier

Oakes imiteert een chargerende stier, Anderson kalmeert en lacht: "Natuurlijk wist ik dat er reactie zou komen."

De Standaard,

Hij trok zijn jas uit, stapte in de weide, greep de aanstormende stier bij de horens en gooide hem op de rug.

De Standaard,

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • een gecastreerde stier
  • een genetisch gemanipuleerde stier
  • een genetisch gemodificeerde stier
  • een op hol geslagen stier

Inmiddels heeft de gecastreerde stier Herman verhuisplannen naar het natuurhistorisch museum Naturalis in Leiden.

http://www.nki.nl/actueel.htm,

De eerste genetisch gemodificeerde stier.

http://www.c3.nl/evv/c3-evbiotechnologie.pdf,

Ruivenkamp, tegenwoordig verbonden aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen, stoort zich aan de manier waarop Nederland over het thema discussieert: "De aandacht richt zich steeds op in het oog springende gevallen als de genetisch gemanipuleerde stier Herman, of de introductie van genetisch veranderde soja."

http://www.sp.nl/nieuws/tribune/9709/biotech.stm,

Black night - Deep Purple. Wat valt hier meer over te zeggen dan dat het een dijk van een nummer is, stampend als een hol geslagen stier.

http://www.aliceinwonderbra.nl/

voorafgegaan door als


  • als een dolle stier
  • als dolle stieren

Gert-Jan Verbeek rent als een dolle stier over de Groningse speelhelft.

NRC,

Maar het liep meteen uit de hand omdat de ME daar als dolle stieren op af kwam.

http://www.iisg.nl/~staatsarchief/boek/Stadfrm.htm,

En wat te denken van een invaller als Harvey Esajas die enkele minuten voor tijd als een dolle stier het veld opstormde?

NRC,

Vaste verbindingen


de stier bij de horens vatten


    Zie: de stier bij de horens vatten

dolle stier


    Zie: dolle stier

werken als een rode lap op een stier


    Zie: werken als een rode lap op een stier

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • ex-stier

Als deel van een afleiding


  • stiertje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • Black Angusstier
  • calderstier
  • charolaisstier
  • CRI-stier
  • dekstier
  • dikbilstier
  • donorstier
  • enterstier
  • fokstier
  • HG-stier
  • killerstier
  • ki-stier
  • langhoornstier
  • melkstier
  • meppelstier
  • meststier
  • MRIJ-stier
  • osbornestier
  • prijsstier
  • proefstier
  • reclamestier
  • rodeostier
  • roodveestier
  • stamboekstier
  • topstier
  • vechtstier
  • vleesrasstier
  • vleesstier

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • stierenbal
  • stierenbloed
  • stierenets
  • stierenfeest
  • stierenfokker
  • stierengeld
  • stierengevecht
  • stierengod
  • stierenhart
  • stierenhoorn
  • stierenhouderij
  • stierenjacht
  • stierenkloot
  • stierenkop
  • stierenland
  • stierenlap
  • stierenlichaam
  • stierenloop
  • stierenmester
  • stierenmesterij
  • stierenminnaar
  • stierennek
  • stierenopfokbedrijf
  • stierenpoep
  • stierenschedel
  • stierenschijt
  • stierenschoft
  • stierensperma
  • stierentemmer
  • stierenvechten
  • stierenvechter
  • stierenvereniging
  • stierhoorn
  • stierkalf
  • stierkikker
  • stierrodeo
  • stierslang
  • stierteelt
  • stierzitten

stier 1.1

voorstelling van een stier in de vorm van een afbeelding, een beeld, een poppetje e.d.

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Een stier…

is een voorstelling

      Algemene voorbeelden


      De andere kant is versierd met een aanvallende stier en een vis.

      De Standaard,

      Opwinding en sensatie proef je bij het zien van een wandschildering die in Cnossos, op Kreta, werd gevonden en die dateert uit circa 2400 voor Christus. Ze stelt een reusachtige, voortrennende stier voor en een in een lendedoekje gehulde zwarte acrobaat, die gevaarlijke sprongen maakt op of over de rug van het woeste dier.

      http://www.ruscircus.nl/geschiedenis1.html

      Speelgoed vulde dit plaatje aan: we kregen onder andere een doos vol plastic stieren met speertjes in hun rug, stierenvechters met capes in diverse kleuren en paarden die ingezet worden door de "picadores".

      http://www.animalfreedom.org/paginas/column/titusrivaspersoonlijk.html

      Ze droegen, verplicht, een hemelsblauw t-shirt met daarop een stier in actie en de naam van de camping: El toro bravo.

      De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden,

      De vier gewelfsvlakken in het priesterkoor geven de vier Evangelisten aan met hun traditionele symbolen: Mattheus als mens, Marcus als leeuw, Lucas als stier en Johannes als adelaar.

      http://www.redemptoristen.nl/Wittem/geschiedenis/historie.htm

      Vaste verbindingen


      de stier van Potter


        Zie: de stier van Potter

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      • stiertje

      stier 1.2

      toestel dat min of meer de vorm en de grootte van een stier heeft en dat door mechanische of elektrische aandrijving zodanig beweegt dat men er een rit op een stier bij een rodeo mee kan simuleren; rodeostier

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

      Semagram


      Een stier…

      is een toestel

          Algemene voorbeelden


          De televisiebeelden die eerder in het jaar tientallen keren werden getoond: Bosnische slachtingen, de opgejaagde Willy Claes, de "performance" van lady Di, Jean-Luc Dehaene op de stier, Jean-Luc Dehaene die de zeeleeuw zoent, de schaterlach van Bill Clinton, het zwijmelen van Boris Jeltsin, Yasser Arafat und kein Ende.

          De Standaard,

          Stierrodeo. Tem de stier! Een lid van het team neemt plaats op de stier. De stier komt in beweging door de pure spierkracht van de tegenstanders. Wie weet zolang mogelijk op de stier te blijven zitten en zo de stier te bedwingen. Een eventuele zachte landing op het grote luchtkussen voorkomt een harde smak.

          http://www.drielandenpunt.nl/index_2.html

          Combinatiemogelijkheden


          met adjectief ervoor


          • een elektrische stier
          • een mechanische stier

          De collega's konden op de renbaan van Bosvoorde onder meer op een elektrische stier, meedoen aan een elastiekwedstrijd of meezingen in de karaoke.

          De Standaard,

          Ook starten de voorrondes van het open Vollenhoofs kampioenschap stierzitten, op de mechanische stier Bertinus.

          Meppeler Courant,

          stier 2.0

          volwassen mannetje bij meerdere zoogdieren, meestal grotere evenhoevigen zoals het rund, de yak, de oryx, de grotere hertensoorten, het nijlpaard, maar ook bijvoorbeeld bij de olifanten

          Betekenisbetrekking


          generalisering
          Betrokken betekenissen1.0: 2.0

          Semagram


          Een stier…

          is een zoogdier; is een dier

          • [Leeftijd] is volwassen
          • [Geslacht] is van het mannelijke geslacht; is een mannetje
          • [Betrekking of relatie] behoort meestal tot enkele grotere soorten evenhoevigen zoals de runderen, de yaks, grote herten als de elanden, de oryxen of de nijlpaarden; kan ook een olifant zijn

            Algemene voorbeelden


            Een mannetjesnijlpaard wordt de stier genoemd, de vrouw is de koe, en het jong is het kalf.

            http://www.pretparken.be/nl/info/zoo/dieren/zeeleeuw.asp

            Zowel Antwerpen als Planckendael nemen deel aan het kweekprogramma voor Arabische oryxen. De eerste dieren werden in 1988 ingevoerd vanuit de zoo van San Diego en de zoo van Berlijn [...]. Op dit ogenblik bestaat de kudde in Planckendael uit een stier en vier vrouwtjes.

            http://www.savethebonobos.org/helpen/oryx/,

            Er was eens een Tibetaanse herder die een yak stier ("lang" in het Tibetaans) wou slachten voor een of ander festival. Die stier kwam dat te weten en sloeg samen met een vrouwelijke yak ("nak" in het Tibetaans) op de vlucht.

            http://www.wereldvlinders.be/diary/diary-full.html

            De wolven waren zelfs op hun best nog steeds niet opgewassen tegen de elanden die langzaam terugkeerden naar de hoger gelegen zonnige hellingen en ravijnen. Zelfs nu de stieren hun gewei hadden afgeworpen, bekeken ze deze twee roofdier-beginnelingen met vorstelijke minachting.

            De wolvenlus, Nicholas Evans,

            In het Noorder Dierenpark wordt de oude manenschapenrots gesloopt om plaats te maken voor een ondergrondse stal voor de olifantstier. Om de stal heen en ook er bovenop krijgt de stier z'n eigen buitenterrein. Met deze maatregelen zal de soms wat nukkige stier beter en vooral ook veiliger gehouden kunnen worden.

            Meppeler Courant,

            Woordfamilie


            Als deel van een afleiding


            • oerstier
            • stiertje

            Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


            • elandstier
            • mammoetstier
            • olifantstier

            Stier 3.0

            (astronomie)

            sterrenbeeld dat net ten noorden van de hemelevenaar gelegen is en dat de Plejaden en de Hyaden bevat

            Betekenisbetrekking


            metafoor
            Betrokken betekenissen1.0 : 3.0

            Semagram


            De Stier…

            is een sterrenbeeld

            • [Leden] bevat onder andere de twee sterrenhopen de Plejaden en de Hyaden
            • [Geheel] maakt deel uit van de dierenriem
            • [Plaats] bevindt zich net ten noorden van de hemelevenaar

              Algemene voorbeelden


              Aan het uitspansel stond een sterrenhemel die hem geleidelijk vertrouwd begon te raken. Stier, Tweelingen en Kreeft moesten ergens voor hem liggen. Achter hem lagen Vissen en Waterman, maar verder was er niets opziendbarends dat op de komst van een nieuw tijdperk wees.

              De achterkant van de aarde, Karel Osstyn,

              Op 26 graden Stier staat namelijk vaste ster Algol, "de opeenstapeling van lijken", zoals de Chinezen het zo fijnzinnig uitdrukten.

              http://www.bag-astrologie.nl/artikelen/Electie%20BAG%202002.htm

              Er stond een halve maan, die de melkweg eronder hield, tussen Ram en Stier, zodat ik zonder zevengesternte stond met open mond. Plejaden dichters zijn mij voor geweest in het verbeelden van juist dat gevoel, maar allemaal bevat ik ze in mijn geest: gevoel en gedachte hebben één doel, een doel dat alle krachten aan zich bindt, zodat jij alles binnen in mij vindt. Deze tombe van de Italiaanse dichter Leopardi (1798-1837) is een van de meer eenvoudiger sonnetten uit de bundel.

              NRC,

              Rechts boven Sirius staat Orion en nog wat verder, bijna in het westen, de Stier.

              De Standaard,

              Stier 4.0

              tweede teken van de dierenriem, het teken van mensen die geboren zijn tussen circa 20 april en circa 20 mei

              Betekenisbetrekking


              metonymie
              Betrokken betekenissen3.0 : 4.0

              Semagram


              De Stier…

              is een dierenriemteken

              • [Rang of hierarchische positie] is het tweede teken van de dierenriem
              • [Betrokkene] is het teken voor mensen die geboren zijn tussen circa 20 april en circa 20 mei
              • [Betrekking of relatie] wordt in verband gebracht met het element aarde

                Algemene voorbeelden


                De Schorpioen zou harmoniëren met de volgende tekens: Kreeft, Vissen, Steenbok en het teken Maagd. Minder goed zouden gaan met de tekens Stier, Leeuw en Waterman.

                http://www.spiritueelmagazineonline.com/astrologie/astrologie.htm

                Iemand met Venus in Stier kan misschien wat traag zijn, maar het is ook mogelijk dat zo iemand een levensgenieter is, die de goede dingen van het leven weet te waarderen (een andere uitingsvorm van Venus in Stier).

                http://www.dirah.demon.nl/westast.htm

                De tekens, zoals Ram, Stier, Tweelingen etc. zijn partjes van de hemel.

                http://www.dirah.demon.nl/westast.htm

                Woordfamilie


                Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                • Stierascendant
                • Stierenteken
                • Stierkind
                • Stierman
                • Stiertype
                • Stiervrouw

                Stier 4.1

                iemand die geboren is onder het teken van de Stier

                Betekenisbetrekking


                metonymie
                Betrokken betekenissen4.0 : 4.1

                Semagram


                Een Stier…

                is een persoon

                • [Tijd] is geboren onder het teken van de Stier, tussen circa 20 april en 20 mei

                  Algemene voorbeelden


                  Hij bewoonde een scheepje dat de Intra Muros heette en dat aan de Loosduinsekade lag ter hoogte van de Valkenboskade. Aldus de voorlichting van de gespierde Frederiek, die aardig genoeg was geweest mijn brief te beantwoorden en me zelfs schreef dat Dudok geen boogschutter was, maar een stier; een niet al te gunstig sterrenbeeld.

                  De biograaf, Willem Brakman,

                  Ook is de Stier een beetje eigenwijs en bekritiseert hij graag.

                  http://www.spiritueelmagazineonline.com/astrologie/astrologie.htm

                  Woordfamilie


                  Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • stieradvies
                  • stierkind
                  • stierman
                  • stiertype
                  • stiervrouw

                  Stier 4.2

                  tijdperk dat beheerst wordt door het teken Stier

                  Betekenisbetrekking


                  metonymie
                  Betrokken betekenissen4.0 : 4.2

                  Semagram


                  De Stier…

                  is een tijdperk

                  • [Duur] duurde ongeveer 2000 jaar
                  • [Tijd] deed zich voor ongeveer tussen 4000 en 2000 vóór onze tijdrekening
                  • [Toepassingsgebied of bereik] geldt in de astrologie

                    Algemene voorbeelden


                    Met het tijdperk Tweelingen begint het verhaal van de ontwikkeling van verwantschap, dus ongeveer 7.000 jaar voor Christus. Tijdens Stier en Ram worden het expansionisme en het materialisme steeds dominanter en "emancipeert" het mannelijk geslacht zich meer en meer.

                    http://www.ouroboros.nl/astro/artikel/index.htm,

                    stier 5.0

                    man die ontzag inboezemt door zijn grote, zware, soms ook logge en kracht uitstralende uiterlijk, soms ook door zijn wilde, niets ontziende manier van handelen of door het brute geweld waarmee hij te keer gaat

                    Betekenisbetrekking


                    metafoor
                    Betrokken betekenissen1.0 : 5.0

                    Semagram


                    Een stier…

                    is een man; is een persoon

                    • [Uiterlijk] is doorgaans groot, zwaar en sterk, mogelijk wat log; ziet er vervaarlijk uit; boezemt ontzag in
                    • [Gedrag] gedraagt zich soms wild en onbehouwen; gaat soms met bruut geweld tekeer bij wat hij doet; is soms iemand die niets of niemand ontziet bij wat hij doet en die niet let op de schade die hij aanricht
                    • [Waardering] wordt door zijn tegenstanders gevreesd, maar vaak ook beschouwd als iemand die alleen maar lichaamskracht heeft en geen hersens

                      Algemene voorbeelden


                      Al die trainende en trekkende stieren met speknekken, geschoren oksels, monsterlijke bicepsen, dikke borstpartijen en wasbordbuikjes klaagden over een gebrek aan zelfvertrouwen voor ze eraan begonnen.

                      http://www.nrc.nl/W2/Nieuws/2001/03/02/Rtv/01.html,

                      Gonzalez reed op die 14de juli 1951 pas zijn tweede race voor de Italiaanse renstal. Hij leek in niets op de huidige generatie Formule 1-coureurs. Zijn bijnaam was treffend: de stier van de pampa's. Een papzak, met armen zo dik als boomstammen. Een mollig gezicht als dat van een schrokop met flink overgewicht.

                      De Limburger,

                      Een waar huzarenstukje volbracht Wijnand toen de spits van de gasten, een snuivende stier met een zakdoek om het voorhoofd gebonden, een zoevend schot loste dat vlak voor de doellijn op de grond stuiterde en door een aardkluit van richting veranderd werd.

                      De hangende man, Koos van Zomeren,

                      Woordfamilie


                      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                      • zangstier