trema


trema 1.0

(spelling, spelling)

twee puntjes die men in sommige gevallen op een klinker zet om aan te geven dat met die klinker een nieuwe lettergreep begint, bv. in poëzie en in onderzeeër; deelteken

Semagram


Een trema…

is een diakritisch teken; is een teken; is een zaak

  • [Uiterlijk] bestaat uit twee puntjes
  • [Functie] geeft aan dat een klinker apart van een voorafgaande klinker moet worden uitgesproken
  • [Plaats] plaatst men op de eerste klinker van de nieuwe lettergreep
  • [Onderscheid of tegenstelling] verschilt in functie van het umlautsteken dat aangeeft dat een klinker anders moet worden uitgesproken, bv. ä wordt uitgesproken als e
  • [Omstandigheid] wordt gebruikt om klinkerbotsing te vermijden in ongelede woorden en afleidingen, bv. poëzie en onderzeeër. Om klinkerbotsing te vermijden in samenstellingen, wordt het koppelteken gebruikt, bv. zee-egel.

Algemene voorbeelden


Wanneer je de woorden zee en eend aan elkaar plakt, heb je een probleem: zeeeend klinkt alleen in een stripboek. Het punt waar de zee ophield en de eend begon, werd voorheen aangegeven met een trema: zeeëend. De nieuwe spelling gebruikt een streepje om de grens tussen zee en eend aan te geven: zee-eend. Zo spellen we ook: mee-eten, na-apen en zo-even.

http://www.ppintaal.nl/e_cursus_Nieuwe_spelling/De_Nieuwe_Spelling.pdf

Let op de uitzonderingen in de trema-regels: – woorden die eindigen op -achtig krijgen geen trema: zebra-achtig; – hoewel het geen zelfstandige woorden zijn, krijgen bio-, micro-, macro-, mini-, multi- en neo- geen trema maar een streepje: bio-industrie; – Latijnse en Franse uitgangen krijgen geen trema: petroleum; – woorden met drie klinkers waaronder een i krijgen niet altijd een trema: begroeiing; – woorden die afgebroken worden, verliezen hun trema: co-ordinatie.

http://www.ppintaal.nl/e_cursus_Nieuwe_spelling/De_Nieuwe_Spelling.pdf

Je kent de smeuïge verhaaltjes dat wij een uitzonderingsregel over het trema in getallen (drieëntwintig in plaats van drie-entwintig) aan een boekhoudkundige minister te danken hebben, of dat paddestoel geen tussen-n meer kon krijgen omdat het al in een ministerieel stuk had gestaan zonder -n. Over inhoudelijke aspecten van de spelling kunnen ministers niet oordelen.

De Standaard,

Aangezien de scrabbleletterverzameling niets voorziet voor uitspraaktekens als accent, trema, umlaut, cedille, tilde en ook niets voor spellingtekens als samentrekkings-, koppel- of weglatingsteken (apostrof), worden zij verwaarloosd.

http://users.pandora.be/FransNijs/Webpagina's/Taalreglement.htm