wijn


wijn 1.0

afbeelding

Bron: Matsuoka Kohei
(CC BY 2.0)

alcoholhoudende drank, verkregen door gisting van het sap van druiven of van andere vruchten, met een middelmatig alcoholgehalte van doorgaans ongeveer 12 procent; alcoholhoudende drank van gegist druivensap

Semagram


Wijn…

is drank; is vloeistof; is stof

  • [Geur] heeft, naar gelang van het ontwikkelde geurbouquet, bijvoorbeeld de geur van aarde, rood fruit, witte bloemen, bosgeuren enz.
  • [Kleur] is vooral rood, roze, transparant kleurloos of gelig
  • [Smaak] is gematigd zuur in het geval van rode of droge witte wijn maar is afhankelijk van de gebruikte druivensoort en gisting ook halfzoet of halfdroog, of zoet
  • [Transparantie] is meestal helder
  • [Ingrediënt] is een brouwsel op basis van gegist sap van fruit, vooral van druiven, en bevat alcohol, zuren, niet vergiste restsuiker en tannine
  • [Functie] dient om gastronomisch te genieten, al dan niet bij de maaltijd, of wordt gedronken voor de gezelligheid
  • [Bereiding] wordt bereid door vruchten te persen en het sap te laten gisten
  • [Grondstof] wordt gemaakt van het sap van druiven of van andere vruchten
  • [Plaats van herkomst] wordt wereldwijd geproduceerd in streken met voldoende zonneschijn voor het rijpen van druiven of ander fruit
  • [Container] zit in een fles, karaf, kruik of pak, of wordt getapt van het vat
  • [Leeftijd] kan jong zijn of ook oud, indien geschikt als bewaarwijn
  • [Temperatuur] wordt, afhankelijk van de soort, koud, koel, op kamertemperatuur of warm gedronken
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft meestal een middelmatig alcoholpercentage, vaak rond 12 procent
  • [Gebruikswijze] wordt gedronken uit een kelkvormig glas of beker
  • [Werking of functionering] kan iemand vrolijk, roezig of dronken maken
  • [Omstandigheid] wordt gedronken bij maaltijden en tijdens bijeenkomsten met een zekere sfeer zoals feesten, plechtigheden, een viering, gezellig samenzijn enz.

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • gisten, rijpen

Vul het vat aan [...] maar zeker niet meer met een suikeroplossing daar de wijn anders weer aan het gisten gaat of te zoet zal worden.

http://home.hetnet.nl/~grvwijk/index.html

De wijn rijpt gedurende drie jaar in roestvrijstalen vaten alvorens ze gebotteld kan worden.

http://www.zuidwest-nederland.nl/200109/r07.shtml,

  • naar de kurk smaken

Met Europese steun is een procédé ontwikkeld waardoor wijn niet meer naar kurk kan smaken.

Hand.Neo.2000.rest1.txt,

als object bij een werkwoord


  • wijn bestellen
  • wijn bewaren
  • wijn bottelen
  • wijn decanteren
  • wijn degusteren
  • wijn distilleren
  • wijn drinken
  • wijn filteren
  • wijn hevelen
  • wijn kiezen
  • wijn klaren
  • wijn maken
  • wijn plengen
  • wijn proeven
  • wijn schenken
  • wijn serveren
  • wijn tappen
  • wijn walsen

Er bestaan pompjes die lucht uit de fles pompen en zo eventueel de wijn voor een langere tijd kunnen bewaren.

http://www.winesinbelgium.com/ld/wine.nsf/PV/0102NL?OpenDocument

Hij heeft nu tien hectare in een vruchtbare vallei waar hij druiven teelt en zijn eigen wijn bottelt, die hij in Nederland verkoopt.

De Standaard,

Cognac dankt zijn ontstaan voor een deel aan de gestegen vrachtkosten van de wijn. Om het volume van de lading wijn te verkleinen koos men voor distillatie. Hierdoor werd niet alleen het volume teruggebracht, maar ook de te betalen belasting, die naar volume werd geheven. Men ging tevens de wijn distilleren omdat deze te kwetsbaar was om te worden vervoerd over de hele wereld.

http://www.jeltedeboer.nl/?page_id=699,

Van het verblijf tot elke maaltijd, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat: alles wordt tot in detail besproken. Wat lust het staatshoofd of de regeringsleider absoluut niet [...]. Chirac, de Franse president, drinkt bijvoorbeeld vrijwel geen wijn. Na de officiële toast met de wijn pakt hij direct weer zijn biertje.

(onbekend) ,

Door de wijn vroeger te hevelen (en dus sneller van de gist te halen) zal je een zoetere wijn kunnen maken.

http://www.bibere.com/Hevelen_85.html

In deze tijd werd ook voor het eerst zwavel gebruikt om de wijn te steriliseren en eiwit om hem te klaren.

http://www.wijninfo.nl/site/?db,

Zij zullen voor Yahweh geen wijn plengen en hun offers zullen Hem niet aangenaam zijn.

http://muscleboykanan.com/blog/geschriften/hos/9-2/,

Glas in kleine kringen onder de neus draaien, nippen, wijn zorgvuldig in de mondholte proeven, slikken, nasmaak taxeren, glas bedachtzaam neerzetten. Dat doet ze allemaal voortreffelijk.

Opwaaiende zomerjurken, O. de Jong,

Hij walste de wijn in het glas, snoof het vrijgekomen aroma op, zoog wat lucht mee bij de eerste slok en liet alle smaken in zijn mond evolueren voor hij het kostbare gulpje doorslikte.

Uit: L, Pandora, 2003.,

met adjectief ervoor


  • goedkope wijn
  • koele wijn
  • koude wijn
  • uitgelezen wijn

Ik lig niet wakker van wijnfinesses, maar de verleiding om beide flessen te openen was te groot. Zo kon ik eens achterhalen of ook goedkope wijn van liggen beter wordt.

De Standaard,

We zaten nu onder een palmbladparasol van een hotelterras midden in de drukte van het toeristisch seizoen, dronken koele wijn, maar niettegenstaande al dit andere waren onze problemen onveranderd gebleven.

Een burgerlijke vakantie in het zuiden, Piet Sterckx,

Als ik na een grote inspanning, of zomaar op een zomerdag, erge dorst heb, geniet ik met volle teugen van een glas koude wijn.

Het nietigste, Marie Kessels,

De pastoor, zeker als hij van goeden huize was, gedroeg zich als een "heer" die in een statige pastorie woonde, gediend werd door een meid (over wie wel eens grapjes werden gemaakt), niet zelden met invloedrijke vrienden aan rijke tafelen zat en uitgelezen wijn dronk.

De Standaard,

  • Californische wijn
  • Duitse wijn
  • Franse wijn
  • Hagelandse wijn
  • Italiaanse wijn
  • Oostenrijkse wijn

Een volgende fles Californische wijn, cognac daarna omdat ik me zo braaf had gedragen.

In liefdesnaam, Adriaan van der Veen,

Het komt niet zo vaak voor dat er iets mis gaat door produktvernieuwing. Wel zijn er diverse kwesties rond levensmiddelen geweest [...]: Oostenrijkse wijn (diethyleenglycol, in de media abusievelijk "antivries" genoemd) en Spaanse olijfolie (geknoei met koolzaadolie).

NRC,

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • gerijpte wijn
  • verschaalde wijn

Elke slok wijn die ik in de film nam bestond uit de meest uiteenlopende nepvochten. Qua kleur kwamen ze dichtbij goede jonge dan wel gerijpte wijn. Maar verder was het smerig, smakeloos, alcoholvrij bocht.

http://www.pasteuning.nl/downloads/column/column_jeroen_willems.pdf,

's Anderendaags was hun kamer doortrokken van de geur van zware sigaren en verschaalde wijn.

Het blauwe meisje en de andere kleuren van de verschrikking, Greta Seghers,

met substantief ervoor


  • een beker wijn
  • een fles wijn
  • een glas wijn
  • een karaf wijn
  • een kist wijn
  • een krat wijn
  • een kruik wijn
  • een pak wijn
  • een vat wijn

Harry stond op, bekeek me vernietigend en ging voor zichzelf nog een beker wijn halen.

De bondgenoot, Marcella Baete,

We nemen gewoon maar een kleine karaf wijn want het eten is er uitstekend maar in de wijn daar heb ik niet zoveel vertrouwen.

Vliegen in een spinnenweb, Fernand Auwera,

Als de wijn beviel, schreef de knecht met krijt Est! op de muur. Letterlijk betekent dat 'het is', maar je zou het kunnen vertalen als 'dit is 'm!'. De kroeg van Montefiascone schonk zo'n heerlijke witte wijn, dat de knecht met grote letters Est! Est!! Est!!! op de muur schreef. De bisschop kwam nooit in Rome aan. Hij bleef in Montefiascone wonen en dronk zichzelf letterlijk dood. Nog steeds wordt er ieder jaar een vat wijn over zijn graf geleegd.

http://www.gall.nl/wijn/landen-en-streken/italie/latium

Vaste verbindingen


aromatische wijn


    Zie: aromatische wijn

complexe wijn


    Zie: complexe wijn

droge wijn


    Zie: droge wijn

dunne wijn


    Zie: dunne wijn

elegante wijn


    Zie: elegante wijn

evenwichtige wijn


    Zie: evenwichtige wijn

fijne wijn


    Zie: fijne wijn

filmende wijn


    Zie: filmende wijn

frisse wijn


    Zie: frisse wijn

fruitige wijn


    Zie: fruitige wijn

halfdroge wijn


    Zie: halfdroge wijn

harde wijn


    Zie: harde wijn

jonge wijn


    Zie: jonge wijn

krachtige wijn


    Zie: krachtige wijn

kruidige wijn


    Zie: kruidige wijn

lichte wijn


    Zie: lichte wijn

mousserende wijn


    Zie: mousserende wijn

nieuwe wijn


    Zie: nieuwe wijn

oude wijn


    Zie: oude wijn

rijke wijn


    Zie: rijke wijn

rijpe wijn


    Zie: rijpe wijn

robuuste wijn


    Zie: robuuste wijn

rode wijn


    Zie: rode wijn

ronde wijn


    Zie: ronde wijn

ruwe wijn


    Zie: ruwe wijn

scherpe wijn


    Zie: scherpe wijn

schrale wijn


    Zie: schrale wijn

soepele wijn


    Zie: soepele wijn

sprankelende wijn


    Zie: sprankelende wijn

stevige wijn


    Zie: stevige wijn

stille wijn


    Zie: stille wijn

strakke wijn


    Zie: strakke wijn

stugge wijn


    Zie: stugge wijn

versneden wijn


    Zie: versneden wijn

versterkte wijn


    Zie: versterkte wijn

vlakke wijn


    Zie: vlakke wijn

volle wijn


    Zie: volle wijn

warme wijn


    Zie: warme wijn

witte wijn


    Zie: witte wijn

zachte wijn


    Zie: zachte wijn

zoete wijn


    Zie: zoete wijn

zure wijn


    Zie: zure wijn

zware wijn


    Zie: zware wijn

brood en wijn


    Zie: brood en wijn

klare wijn schenken


    Zie: klare wijn schenken

nieuwe wijn in oude zakken


    Zie: nieuwe wijn in oude zakken

oude wijn in nieuwe zakken


    Zie: oude wijn in nieuwe zakken

water bij de wijn doen


    Zie: water bij de wijn doen

wijn versnijden


    Zie: wijn versnijden

Spreekwoorden


als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan


    Zie: als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan

goede wijn behoeft geen krans


    Zie: goede wijn behoeft geen krans

bier na wijn geeft venijn, wijn na bier geeft plezier


    Zie: bier na wijn geeft venijn, wijn na bier geeft plezier

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • wijnen

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als deel van een samenstellende afleiding


wijn 1.1

wijnsoort of wijnmerk

Betekenisbetrekking


metonymie
Specifiekstof : soort stof
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Een wijn…

is een drank; is een vloeistof; is een stof

      Algemene voorbeelden


      Men kan een wijn droog noemen als deze geen zoete smaak heeft. (Dus bijna geen suiker bevat). De aanduiding wordt het meest gebruikt bij witte en roséwijnen, omdat het geven van onderscheid daar het meest zinvol is. Er bestaan immers heel wat zoete en half-zoete witte en roséwijnen. Het grootste deel van de rode wijnen is echter altijd droog.

      http://www.wijnspecialist.be/site/wijnvragen/wat_is_droge_wijn.htm,

      De wijnen van het domein zijn in hoofdzaak wit, en reiken van beendroog tot likeurig.

      http://vereniging.leuven.be/aossl/_private/Degustatie/deg_2003_Gaillac.htm,

      Combinatiemogelijkheden


      als object bij een werkwoord


      • een wijn bestellen
      • een wijn bewaren
      • een wijn bottelen
      • een wijn decanteren
      • een wijn filteren
      • een wijn kiezen
      • een wijn klaren
      • een wijn schenken
      • een wijn serveren
      • wijnen bestellen
      • wijnen bewaren
      • wijnen bottelen
      • wijnen decanteren
      • wijnen filteren
      • wijnen kiezen
      • wijnen klaren
      • wijnen schenken
      • wijnen serveren

      De eerste stap is een wijn bestellen. Bestel wat je lekker lijkt, bij voorkeur iets dat met het eten samengaat.

      http://www.europeseunie.org/wijndatabase/content.php?s=6&p=informatie&i=Basiskennis,

      Belangrijke vragen [...]. 1. Welke wijnen bewaren? 2. Waarom wijnen bewaren? 3. Waar wijnen bewaren? 4. Hoe wijnen bewaren? 5. Wanneer op dronk?

      http://www.wine-affairs.com/netherlands/articles/60703.php,

      Heerlijke bourgognes van kleine wijnboertjes die hun eigen wijnen bottelen.

      http://wijngekken.blogspot.nl/2011/08/dat-hebben-wij-weer.html,

      Is het de bedoeling om een wijn van zijn bezinksel te scheiden, te decanteren, dan is het handig om de capsule in zijn geheel van de flessenhals te verwijderen.

      (onbekend) ,

      Voor tere oudere wijnen daarentegen: alleen decanteren als het vanwege te veel bezinksel echt moet en dan direct serveren.

      http://www.wijninfo.nl/site/?db,

      Je mag een wijn pas filteren als hij uitgegist en geklaard is. Pas als hij helemaal helder is kun je filteren anders raken de filters verstopt.

      forum.bibere.com/viewtopic.php?t=503,

      Als je een nogal rijk gerecht hebt, dan moet je wel een wijn kiezen die daar bovenuit komt.

      http://www.wineaustralia.com/netherlands/default.aspx?tabid=1610

      Basiscompetenties. De cursist kan de noodzakelijke grondstoffen kiezen. De hoeveelheden van de nodige grondstoffen uitrekenen. De voorbehandelingen voor de gistpropagatie uitvoeren. Het verloop van de gistpropagatie opvolgen [...]. Een wijn klaren.

      http://www.vlor.be/sites/www.vlor.be/files/rlll-rlll-adv-004bijl02.pdf,

      Een lage temperatuur accentueert tannines. Vandaar de aanbeveling om wijnen met veel tannine betrekkelijk warm te serveren.

      http://www.wijninfo.nl/site/?db,

      Natuurlijk is het zo dat bepaalde gerechten traditioneel geserveerd worden met een bepaalde wijn (denk aan asperges met een lekkere pinot gris of pinot blanc) maar je moet nooit tegen je zin in een wijn schenken die je eigenlijk niet zo ligt alleen maar omdat dat zo "hoort".

      http://www.kostanieuws.com/index.php?PID=wijnkenner&COL=1,

      met adjectief ervoor


      • een dure wijn
      • een goedkope wijn
      • een heerlijke wijn
      • een lekkere wijn
      • een uitgelezen wijn
      • dure wijnen
      • goedkope wijnen
      • heerlijke wijnen
      • lekkere wijnen
      • uitgelezen wijnen

      Zo ging ik regelmatig naar een café waar op de donderdagavond een deftig clubje bijeen was. De leden hadden allemaal iets te maken met de handel in dure wijnen.

      Een treurige afdronk, Levi Weemoedt,

      Goedkope wijnen, waaronder de meeste Muscats, zijn minder zoet dan de op kostbare wijze geproduceerde 'edele-rot-wijnen' zoals sauternes en de geconcentreerde wijnen zoals Eiswein of Trockenbeerenauslese, die zo zoet zijn dat men er alleen maar aan kan nippen.

      http://users.skynet.be/eddy.keuninckx/riesling.htm

      In de periode van het Sint-Niklaasfeest worden sinaasappelen en mandarijntjes overvloedig aangeboden. Soms zijn er leveranciers die hun zuiderse vruchten niet tijdig kunnen afzetten. Dat is voor ons, wijnmakers, een gelegenheid om van deze vruchten een heerlijke wijn of een speciale aperitief te maken.

      http://users.pandora.be/jean.cnapen/recepten/00december.htm,

      Verder stelt deze druif geen hoge eisen aan de standplaats en de winterhardheid is zeer hoog. Er is een lekkere wijn van te maken met een lichte muskaatsmaak.

      http://www.wijnbouw.nl/

      Wat een fantastische figuur was het altijd. Liep in jassen met bontkragen, gaf atelierpartijen met kreeft en uitgelezen wijnen, echt een grand seigneur. Hij vond het ook vervelend dat hij Manus Fluit heette.

      Het feest, Herman Pieter de Boer,

      • een Australische wijn
      • een Californische wijn
      • een Duitse wijn
      • een Franse wijn
      • een Hagelandse wijn
      • een Italiaanse wijn
      • een Portugese wijn
      • Australische wijnen
      • Californische wijnen
      • Duitse wijnen
      • Franse wijnen
      • Hagelandse wijnen
      • Italiaanse wijnen
      • Portugese wijnen

      Van de 7000 verschillende wijnen die door vinologen in blindproeverijen beoordeeld werden waren het vooral de Australische wijnen die in de prijzen vielen.

      NRC,

      Het was zo warm dat we 's avonds op een van de terrasjes aan de Fisherman's Wharf konden eten, scampi en een droge Californische wijn, type Chablis.

      In liefdesnaam, Adriaan van der Veen,

      Ook bij gegrilde vis of gebraden gevogelte kan je gerust een Hagelandse wijn schenken.

      issuu.com/absoluut/docs/hageland_wijnbrochure,

      Voor Portugal was door de Portugese ambassade een prijs beschikbaar gesteld voor de beste presentatie van het menu en de daarbij behorende Portugese wijnen.

      Meppeler Courant,

      met adjectivisch voltooid deelwoord


      • een gerijpte wijn
      • gerijpte wijnen

      Tegelijkertijd gaan de duizenden (!) elementen die bijdragen aan de geur en de smaak van de wijn zowel onderlinge reacties aan als reacties met de fenolen. Hierdoor ontstaan steeds complexere samenstellingen, zo complex dat de term 'bouquet' voor het aroma van een gerijpte wijn inderdaad op z'n plaats is.

      http://www.wijninfo.nl/site/?db,

      Geniet van gerijpte wijnen, maar bewaar met mate!

      http://www.eleveldsteenwijk.nl/index.php?menu_id=95,

      Vaste verbindingen


      een aromatische wijn


        Zie: een aromatische wijn

      een complexe wijn


        Zie: een complexe wijn

      een droge wijn


        Zie: een droge wijn

      een dunne wijn


        Zie: een dunne wijn

      een elegante wijn


        Zie: een elegante wijn

      een evenwichtige wijn


        Zie: een evenwichtige wijn

      een ferme wijn


        Zie: een ferme wijn

      een fijne wijn


        Zie: een fijne wijn

      een filmende wijn


        Zie: een filmende wijn

      een fluwelige wijn


        Zie: een fluwelige wijn

      een frisse wijn


        Zie: een frisse wijn

      een fruitige wijn


        Zie: een fruitige wijn

      een halfdroge wijn


        Zie: een halfdroge wijn

      een harde wijn


        Zie: een harde wijn

      een jonge wijn


        Zie: een jonge wijn

      een krachtige wijn


        Zie: een krachtige wijn

      een kruidige wijn


        Zie: een kruidige wijn

      een lichte wijn


        Zie: een lichte wijn

      een logge wijn


        Zie: een logge wijn

      een mousserende wijn


        Zie: een mousserende wijn

      een nieuwe wijn


        Zie: een nieuwe wijn

      een oude wijn


        Zie: een oude wijn

      een rijke wijn


        Zie: een rijke wijn

      een rijpe wijn


        Zie: een rijpe wijn

      een robuuste wijn


        Zie: een robuuste wijn

      een rode wijn


        Zie: een rode wijn

      een ronde wijn


        Zie: een ronde wijn

      een ruwe wijn


        Zie: een ruwe wijn

      een scherpe wijn


        Zie: een scherpe wijn

      een schrale wijn


        Zie: een schrale wijn

      een soepele wijn


        Zie: een soepele wijn

      een sprankelende wijn


        Zie: een sprankelende wijn

      een stevige wijn


        Zie: een stevige wijn

      een stille wijn


        Zie: een stille wijn

      een stugge wijn


        Zie: een stugge wijn

      een strakke wijn


        Zie: een strakke wijn

      een vermoeide wijn


        Zie: een vermoeide wijn

      een versneden wijn


        Zie: een versneden wijn

      een versterkte wijn


        Zie: een versterkte wijn

      een vette wijn


        Zie: een vette wijn

      een vlakke wijn


        Zie: een vlakke wijn

      een volle wijn


        Zie: een volle wijn

      een witte wijn


        Zie: een witte wijn

      een zachte wijn


        Zie: een zachte wijn

      een zoete wijn


        Zie: een zoete wijn

      een zure wijn


        Zie: een zure wijn

      een zware wijn


        Zie: een zware wijn

      een wijn versnijden


        Zie: een wijn versnijden

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      • wijntje

      wijn 1.2

      druiven gekweekt als gewas voor de wijnproductie; wijndruiven als gewas

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

      Combinatiemogelijkheden


      als object bij een werkwoord


      • wijn oogsten
      • wijn verbouwen

      Door de koude is het aan de Saar betrekkelijk eenvoudig om Eiswein te produceren. De normaal geoogste wijnen hebben behalve een markante zuurgraad ook een sterk mineralige component van de leisteenbodem.

      http://www.wijninfo.nl/site/?db,

      In 1965 werd er in ons land nergens nog wijn verbouwd. Tegenwoordig is de wijnteelt terug van 450 jaar weggeweest.

      http://users.telenet.be/michel.vanhalme/nonfic83.htm

      Woordfamilie


      Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • wijnaanplant
      • wijnplant

      wijn 1.3

      fles wijn

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Specifiekstof : portie stof
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.3

      Combinatiemogelijkheden


      als object bij een werkwoord


      • de wijn ontkurken

      Ik ging de wijn ontkurken.

      De passievrucht, Karel Glastra van Loon,

      Hij maakte een marinade voor de vis, spoelde de rijst schoon en liet die in een pan water staan, waste zijn handen grondig, ontkurkte daarna de wijn en schonk die in twee niet bij elkaar passende glazen.

      Bezeten van mij, Nicci French,

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      • wijntje

      wijn 1.4

      portie of hoeveelheid wijn; glas wijn

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Specifiekstof : portie stof
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.4

      Algemene voorbeelden


      Natuurlijk had Agnes meteen gretig ja moeten zeggen. Maar ze liet een aarzelende stilte vallen. Zes witte wijn hadden inmiddels hun fatale werk verricht.

      Niet doen Agnes, Peter van Straaten,

      'Doe mij nog maar een rode wijn, gastvrouw, en schenk je zus ook nog es in.'

      Hokwerda's kind, Oek de Jong,

      U heeft zes dubbel wijn met sodawater gehad.

      Hongarije, Lieve de Boeck (ed.),

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      • wijntje