bode

1.0: iemand die een, meestal belangrijke, boodschap ove...

bode 1.0
iemand die een, meestal belangrijke, boodschap overbrengt, vaak iemand die een bijzondere of goddelijke gave heeft; boodschapper
Woordsoort
Type: substantief
Naamtype: soortnaam
Geslacht: mannelijk
Lidwoord: de
Betekenisklasse: persoonsnaam
Spelling en flexie
Vormen
Enkelvoud: bode (bo.de)
Meervoud: boden (bo.den)
Meervoud: bodes (bo.des)
Uitspraak
Aantal lettergrepen: 2
Plaats hoofdklemtoon: 1ste lettergreep
Woordrelaties
Synoniem: aankondiger; boodschapper; berichtgever; verkondiger
Semagram

Een bode...

is een persoon

Algemene Voorbeelden
Hoogeerwaarde padre, er is een bode uit Zaragoza met belangrijke berichten.

- Duisternis bedekt de aarde, Andrzejewski, Jerzy, 2001

Ze lieten me alleen opstappen, als de bode die eerst het goede nieuws moest melden, en kwamen zelf pas een uur later thuis.

- De baan van gaan en gissen, Bartels, Bruno, 1983

Weldra, ik ben er de bode (profeet) van, zal er een grote brand (vuurhaard) zijn.

- Het verdriet van België, Claus, Hugo, 1983

Combinatiemogelijkheden

 
Combinatiemogelijkheden met adjectief ervoor
een hemelse bode
Voorbeeld
"Over het krakende ei dwaalt een hemelse bode op zoek naar zijn antipode en dat zijt gij" (Lucebert) zijn schitterende, poëtische regels.

- Ik draag geen helm met vederbos, Hermans, W. F., 1979

 
Combinatiemogelijkheden met voorzetselgroep
een bode van goed nieuws; een bode van slecht nieuws
Voorbeeld
Sommigen acteren serieus een belangrijke rol, zoals de bode van slecht nieuws die met zijn rechterhand aan het bovenste knoopsgat van zijn linkerrever en met papieren tegen zijn linkerheup geroutineerd zorgelijk niet om zich heen kijkt terwijl hij van de ene coulisse doelbewust in een zeker tempo op de andere afbeent.

- Rupert: een bekentenis, Pfeijffer, Ilja Leonard, 2002

Woordfamilie
Samenstellingen met trefwoord als rechterlid: lentebode; nieuwsbode; ongeluksbode; onheilsbode

1.1: medium dat berichten overbrengt

bode 1.1
iets, medium dat berichten overbrengt, meestal een krant of een tijdschrift
Woordsoort
Type: substantief
Naamtype: soortnaam
Geslacht: mannelijk
Lidwoord: de
Betekenisklasse: zaaknaam
Spelling en flexie
Vormen
Enkelvoud: bode (bo.de)
Meervoud: boden (bo.den)
Meervoud: bodes (bo.des)
Uitspraak
Aantal lettergrepen: 2
Plaats hoofdklemtoon: 1ste lettergreep
Woordrelaties
Hyperoniem: medium; voorwerp
Synoniem: gids
Betekenisbetrekking
Algemeen: metafoor
Betrokken betekenissen: 1.0 : 1.1
Semagram

Een bode...

is een medium; is een zaak

Algemene Voorbeelden
Ja ja jullie hebben het vast wel gelezen in de bode, ondertussen SBS6 aan de deur gehad.

- http://dv-degroenebrug.hyves.nl/

Woordfamilie
Samenstellingen met trefwoord als rechterlid: nieuwsbode; radiobode

2.0: iemand die berichten en pakjes overbrengt

bode 2.0
iemand die zich voor zijn beroep bezighoudt met het overbrengen van berichten en het brengen van pakjes en vaak ook met andere praktische zaken, meestal in dienst van een overheidsinstelling, bv. een stadhuis of een ministerie
Woordsoort
Type: substantief
Naamtype: soortnaam
Geslacht: mannelijk
Lidwoord: de
Betekenisklasse: persoonsnaam
Spelling en flexie
Vormen
Enkelvoud: bode (bo.de)
Meervoud: boden (bo.den)
Meervoud: bodes (bo.des)
Uitspraak
Aantal lettergrepen: 2
Plaats hoofdklemtoon: 1ste lettergreep
Woordrelaties
Hyperoniem: persoon
Semagram

Een bode...

is een persoon

is meestal in dienst van een overheidsinstelling

werkt vaak in een overheidsgebouw, bv. een stadhuis of een ministerie

is meestal een ondergeschikte binnen een bedrijf

heeft meestal geen speciale, voor het beroep vereiste opleiding gevolgd

brengt berichten over en brengt pakjes rond en houdt zich bezig met het vervullen van andere praktische taken, bv. het ophalen van bezoekers

Algemene Voorbeelden
Ik moet vooral niet vergeten uitvoerig te schrijven over een gemeenteraadsvergadering die moeder verstoorde en hoe zij door bodes werd overmeesterd en door de politie weggevoerd.

- Twee vorstinnen en een vorst, Peskens, R.J., 1976

Ik liep opzettelijk verloren in de gebouwen van het Ministerie van Landsverdediging, ik grinnikte om zoveel steriele arbeid. Tot ik weer op de bode botste die me tien minuten voordien de weg had gewezen, ditmaal ging hij me voor.

- Berthold 1200, Koeck, Paul, 1979

Hij wenkte een bode in zwart uniform.

- Emmeke, Lampo, Jan, 2001

Het kantoor op de bovenste verdieping van de ambassade waar een kopie van elke brief die de ambassade in- of uitgaat wordt gearchiveerd. En daartussen een stoffig mannetje dat ondanks de lange jaren in Londen zo Belgisch is gebleven als Stella Artois en Manneke Pis. En de bode die het diplomatieke valies gebruikt om spullen mee te geven voor zijn familie.

- Een jaar als (g)een ander, Hemmerechts, Kristien, 2003

↓ meer voorbeelden

Combinatiemogelijkheden

 
Combinatiemogelijkheden met voorzetselgroep
een bode van het hof; een bode van een krant; een bode van een notaris; een bode van de residentie
Voorbeelden
'Ik heb gehoord dat die man homoseksueel is.' 'Maar wat heeft dát er mee te maken?' 'Dat kan ik niet tegenover mijn vrouw en kinderen verantwoorden,' antwoordde braaf de bode van de residentie.

- Averechts, Komrij, Gerrit, 1980

Een uur later zou de bode van de krant komen, met een eigen sleutel, om de kopij op te halen.

- Wennen aan vrede, Poll, K.L., 1981

De bode van een notaris die zou komen melden dat de stokoude edelman De Launay de Kerchove overleden was en dat zijn priesterlijke zoon miljoenen erfde.

- Het verdriet van België, Claus, Hugo, 1983

een bode in uniform
Voorbeeld
Een speciale bode in uniform kwam, op de fiets.

- Het meesterstuk, Enquist, Anna, 1999

een bode bij een bank; een bode bij het ziekenfonds
Voorbeelden
'Ik ben bode bij een bank' zei hij.

- Heeresma helemaal, Heeresma, Heere, 1978

Zijn vader was bode bij het Ziekenfonds.

- NRC, 1995

 
Combinatiemogelijkheden in voorzetselgroep
per bode
Voorbeeld
Tegen vijf uur worden mij de gegevens van het Ministerie per bode aangereikt.

- NRC, 1994

Woordfamilie
Samenstellingen met trefwoord als rechterlid: chef-bode; dienstbode; gemeentebode; gerechtsbode; orkestbode; postbode; ijlbode; ziekenfondsbode
Samenstellingen met trefwoord als linkerlid: bodedienst; bodekamer; bodewoning

2.1: iemand die praktische taken heeft binnen de rechtb...

bode 2.1
iemand die in dienst is van de rechtbank en belast is met het overbrengen van berichten en meer praktische zaken als het openen van de deuren, het aanwijzen van zitplaatsen en het aankondigen van de rechtbank
Woordsoort
Type: substantief
Naamtype: soortnaam
Geslacht: mannelijk
Lidwoord: de
Betekenisklasse: persoonsnaam
Spelling en flexie
Vormen
Enkelvoud: bode (bo.de)
Meervoud: boden (bo.den)
Meervoud: bodes (bo.des)
Uitspraak
Aantal lettergrepen: 2
Plaats hoofdklemtoon: 1ste lettergreep
Woordrelaties
Hyperoniem: persoon
Betekenisbetrekking
Algemeen: specialisering
Betrokken betekenissen: 2.0 : 2.1
Semagram

Een bode...

is een persoon

werkt op de rechtbank

Algemene Voorbeelden
Na de aankondiging van de bode stond iedereen op, de verdachte als laatste, moeizaam leek het, onwillig bijna, alsof zijn schonkige botten het hem bemoeilijkten.

- Voel maar, Brokken, Jan, 2001

De bode kwam naderbij en zei: 'Mevrouw de rechter, deze man heeft geen afspraak.'

- Verborgen schade, Berkhof, Aster, 2001

Woordfamilie
Samenstellingen met trefwoord als linkerlid: bodekamer

(einde artikel)