gondel


gondel 1.0

lange, smalle sloep met een puntige verhoogde voorsteven en achtersteven die vooral bekend is als toeristenboot op de kanalen in Venetië waar hij met één riem geroeid of geboomd wordt door een staande roeier op de achterplecht

Semagram


Een gondel…

is een boot; is een vaartuig; is een vervoermiddel

  • [Kleur] is in Venetië meestal zwart geverfd
  • [Uiterlijk] is lang en smal; heeft een verhoogde voorsteven en achtersteven; heeft puntige stevens aan beide kanten die soms ook gesculpteerd zijn; is enigszins krom gebouwd met de beide stevens licht afwijkend naar rechts, omdat de boot alleen aan de rechterkant geroeid wordt
  • [Functie] was vroeger het gewone vervoermiddel doorheen de stad voor de inwoners van Venetië; wordt in Venetië thans vooral gebruikt voor toeristische boottochten; wordt ook elders gebruikt als eerder ongewoon vaartuig, vooral bij feestelijke gelegenheden
  • [Werkende kracht] wordt geroeid of geboomd met een enkele roeiriem door een gondelier die rechtop staat op de achterplecht van de boot en die daarbij vaak gondelliederen zingt

Algemene voorbeelden


Tevens is het mogelijk een boottochtje à la Venetië te maken in een gondel over de vijver.

http://www.longtransplantatie.nl/paul/september_2002.htm,

De bezoekers waanden zich even in Venetië: vrijdagavond genoten meer dan twintigduizend mensen van een soepel voortglijdende gondelvaart in Belt-Schutsloot. Fraai opgetuigde gondels met daarin vele duizenden dahlia's verwerkt en verlichting die een perfecte sfeer creëerde.

Meppeler Courant,

Het is misschien goed er op te wijzen dat er in Europa ook een bewust scheefgeconstrueerd schip rondvaart. In alle betekenissen van dat woord, nl. de Venetiaanse gondel. Die wordt uitsluitend aan de rechterflank aangedreven en gestuurd (stuurboord!) met één lange roeiriem. Een symmetrisch gebouwd vaartuig zou dus steeds naar links afwijken. De gondel is daarom bewust scheef naar rechts gebouwd. Eenieder die ooit in Venetië was, herinnert zich een rij "geparkeerde", dobberende gondels die, van achteren gezien, in de lengte krom naar rechts zijn en waarvan het hoge boeghout eveneens scheef naar rechts staat. Overigens: geen gids die er aandacht voor vraagt.

NRC,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • gondeltje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • bloemengondel
  • jeugdgondel
  • kindergondel
  • miniatuurgondel
  • motorgondel
  • muziekgondel
  • observatiegondel
  • wedstrijdgondel
  • zijgondel

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • gondelbal
  • gondelbouwer
  • gondelfeest
  • gondelfestijn
  • gondelgebeuren
  • gondelkoorts
  • gondellied
  • gondelmaker
  • gondelspektakel
  • gondelstemming
  • gondelvaart
  • gondelvaren

gondel 2.0

onderdeel van een luchtschip of een ballon, dat dient voor het vervoeren van passagiers, motoren of instrumenten en dat bestaat uit een gesloten, meestal langwerpige cabine of een mand die met kabels aan de ballon of het lichaam van het luchtschip bevestigd is

Betekenisbetrekking


metafoor
Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

Semagram


Een gondel…

is een onderdeel van een luchtvaartuig

  • [Uiterlijk] is meestal langwerpig en gesloten als het bij een luchtschip hoort en rond of vierkant en bovenaan open wanneer het aan een ballon hangt
  • [Bouw] bestaat uit een gesloten cabine of een mand die met kabels verbonden is met de ballon of met het lichaam van het luchtschip
  • [Functie] dient voor het transport van passagiers, motoren en instrumenten
  • [Plaats] bevindt zich onderaan de ballon of het luchtschip

Algemene voorbeelden


De nieuwe Zeppelin NT is van het zogenaamde 'slappe' type. Het zou in de toekomst gebruikt worden voor toeristische uitstapjes. De gondel heeft een lengte van bijna 11 meter met 12 zitplaatsen plus 2 voor de piloten.

http://users.skynet.be/verganeglorie/

Op dertien kilometer hoogte is de luchtdruk slechts een zesde van die op zeeniveau. De bemanning moet daarom verblijven in een drukcabine, die als gondel onder de ballon hangt.

NRC,

Bij een ballonvlucht met een open gondel op dertig kilometer hoogte, waar je een ruimtepak nodig hebt, viel de druk in zijn rechterhandschoen weg.

De Standaard,

Dat betekent dat het luchtschip een draagvermogen van 78 ton heeft, maar daar moet het gewicht van de motoren, de gondel, de brandstof en andere onderdelen van worden afgetrokken.

http://www.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Zeppelins/inhoud.html,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • gondeltje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ballongondel
  • besturingsgondel
  • commandogondel
  • mandgondel

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • gondelmand

gondel 3.0

cabine waarin passagiers via een kabelbaan vervoerd worden, vooral gebruikt in skioorden

Betekenisbetrekking


metafoor
Betrokken betekenissen1.0 : 3.0

Semagram


Een gondel…

is een cabine; is een container

  • [Geheel] maakt deel uit van een kabelbaan
  • [Functie] dient om passagiers te vervoeren naar of van een veel hoger gelegen plaats
  • [Plaats] wordt vooral gebruikt in skioorden

    Algemene voorbeelden


    Via diverse liften en pistes moeten we even in de rij staan voor de gondel naar de gletsjer.

    http://web.inter.nl.net/hcc/simmes.h/tignes_02.htm

    Dat het skitoerisme nog steeds in volle bloei is, leidt geen twijfel. Hotels, bungalows en vakantieverblijven worden maanden op voorhand geboekt. Liften en gondels worden gemoderniseerd en nieuwe materialen geïntroduceerd. Alles wordt in het werk gesteld om de skitoeristen het zo veel mogelijk naar hun zin te maken waardoor steeds meer mensen zich voelen aangesproken tot het sporten in de sneeuw.

    http://www.hlrnet.com/nl0201-5.htm

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    • gondeltje

    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • gondelbaan

    gondel 4.0

    afbeelding

    Bron: multisanti
    (CC BY-NC-SA 2.0)

    platform dat met kabels aan de dakrand van hoge gebouwen bevestigd wordt en waarop glazenwassers plaatsnemen om hun werk te doen

    Betekenisbetrekking


    metafoor
    Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

    Semagram


    Een gondel…

    is een platform; is een toestel

    • [Bouw] bestaat uit een rechthoekige plank of een samenstel van planken; is aan de buitenkant voorzien van een balustrade aan drie zijden
    • [Functie] wordt gebruikt om op te staan bij het ramen lappen
    • [Gebruikswijze] wordt met kabels opgehangen aan de dakrand; kan horizontaal verschoven worden
    • [Gebruiker] wordt gebruikt door glazenwassers

    Algemene voorbeelden


    Met acht tegelijk gaan de dieren in een gondel naar een negen meter diepe kelder, waar ze door koolzuurgas (kooldioxide) dusdanig verdoofd raken dat ze van de doodsteek, die er binnen anderhalve minuut op volgt, niets merken.

    Trouw,

    Ongeval met glazenwasserinstallatie. Bij het inspecteren van dakhaken waar een gondel was aangehangen, werd de stevigheid van de constructie beproefd door het springen in de gondel door twee monteurs.

    http://www.liftinstituut.nl/Ongevallen/ongevallen.htm

    De ruitenwasser is van alle markten thuis. Hij maakt optimaal gebruik van moderne hulpmiddelen als spons en opneemspons, inwasapparaat, ruitenwisser, ladders, hangladders en -bruggen, stellingen, gondels en zelfs hoogtewerkers.

    http://www.vdab.be/sector/schoonmaak/info2.shtml

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    • gondeltje