lapje


lapje 1.0

kleine lap, meestal van een textielstof

Semagram


Een lapje…

is een voorwerp

  • [Afmeting] is klein

    Hoofdsemagram: lap


    Algemene voorbeelden


    Zal ik je gezicht en polsen betten met een lapje, gedrenkt in alcohol? Wat moet ik doen?

    Zonsopgangen boven zee, Jeroen Brouwers,

    Misschien moet jij gewoon een beetje koffie zetten, prullenbakje leeghalen, effe een lapje over het aanrecht, misschien een bezempje over de vloer, ragebolletje over het plafond, kopjes in een sopje, stofzuigertje, stofdoekje.

    Drie theaterteksten, Esther Gerritsen,

    In de vuist van Enriques dode vader stak een lapje met een sierknoop eraan.

    Na de siësta, Paul Koeck,

    Combinatiemogelijkheden


    met adjectief ervoor


    • bonte lapjes
    • gekleurde lapjes
    • een droog lapje
    • een nat lapje
    • een wit lapje
    • een zwart lapje
    • een linnen lapje
    • een satijnen lapje
    • een zijden lapje

    Veel gebruikte ondergronden zijn muslin (basis ecru stof met pitjes) voor een stevige ondergrond, of Vlieseline L11 (doorzichtig vlies) voor een soepele ondergrond. Beide ondergronden worden gebruikt als ze volledig met gekleurde lapjes bedekt worden.

    http://www.sylkamode.nl/sylkatips/ned/quilten/glasinlood.htm

    Hij begon nu met een nat lapje de bar af te nemen.

    Eten met Emma, Herman Koch,

    Raf scharrelde in de vuilnisbak, zocht tussen conservenblikken, koffiedik, natte kranten, honderd bruine sigarettepeuken en plukte er een iel, verfrommeld en gerafeld satijnen lapje uit.

    Het verdriet van België, Hugo Claus,

    Drukwerk en een van bonte lapjes vervaardigde bevrijdingsrok [...], lepeltjes en de uit een stuiver gezaagde beeltenis van koningin Wilhelmina op een speld. Stuk voor stuk vertellen de expositiestukken een eigen verhaal en zijn onlosmakelijk verbonden aan een persoonlijke herinnering.

    Meppeler Courant,

    met substantief erachter


    • een lapje fluweel
    • een lapje jute
    • een lapje katoen
    • een lapje stof
    • een lapje textiel

    Soms legde men op de gebogen steun een lapje stof om de hardheid van het materiaal niet te voelen.

    http://www.museumkennis.nl/lp.rmo/museumkennis/i000161.html

    Een lapje grof geweven jute, waarschijnlijk van een zak. Ik ruik eraan. Een vage muffe geur van aardappels.

    Verbroken zwijgen, J. Bernlef,

    Op tafel lag een lapje fluweel, met daarop haar agenda.

    Je moet niet denken dat ik altijd bij je blijf, Hans Münstermann,

    Vaste verbindingen


    iemand voor het lapje houden


    1. iemand beetnemen; iemand voor de gek houden; iemand wat op de mouw spelden

      Hij liet zijn palm over de claxon glijden, terwijl hij het godvergeten ding helemaal had willen indrukken, om de aandacht te trekken van de pootjebaders, de overstekende meute, de passagiers in de tram die naast hen stilstond, de werknemers in het Shell-gebouw en de dame die op de zomercarnaval-poster stond afgebeeld, hij was te allen tijde bereid ze nu te vertellen dat zijn vader hem zijn leven lang voor het lapje had gehouden. Zijn vader: een siliconen-versie van de echte, net zo nep als de dame ze op de poster droeg.

      De langverwachte, Abdelkader Benali,

      En zo ben ik gemanipuleerd met de huwelijkse voorwaarden en 17 jaar lang voor het lapje gehouden.

      http://www.het-klankbord.vuurwerk.nl/bur-kok5.htm,

    Woordfamilie


    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • beflapje
    • ellebooglapje
    • klotelapje
    • lendenlapje
    • mondlapje
    • pannenlapje
    • proeflapje
    • schaamlapje
    • smartlapje
    • smeerlapje
    • speellapje
    • stoplapje
    • waslapje

    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • lapjesdeken
    • lapjesjurk
    • lapjeskat
    • lapjesmarkt
    • lapjespak
    • lapjesrok
    • lapjesvacht
    • lapjeswerk
    • lapjeswerkgroep

    lapje 1.1

    stukje stof dat wordt gebruikt om een lichaamsdeel zoals de mond of een oog te bedekken of te beschermen of om een wond af te dekken

    Betekenisbetrekking


    specialisering
    Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

    Semagram


    Een lapje…

    is een voorwerp

        Algemene voorbeelden


        In die korte tijd deden we een reeks van oppervlakkige ontdekkingen: dat weinig mensen zich op straat waagden zonder een wit lapje voor de mond en dat menigeen – geplaagd door een ontsteking – zo'n lapje nu juist op het oog droeg.

        Alles wat het geval is, Milo Anstadt,

        Waarschijnlijk werkte ze gewoon weer in de salon, misschien zoals Ron voorspeld had met een zwart lapje voor haar oog, en misschien maakte dat haar inderdaad exotisch.

        De asielzoeker, Arnon Grunberg,

        Over Denard zelf had zij meer moeten ontdekken om hem de aandacht waard te maken. Als hij de laatste van de piraten genoemd wordt lijkt hij een zwierige rol te spelen, bijna met een lapje voor een oog en een doek om zijn hoofd. In werkelijkheid is hij vast niet de laatste internationale avonturier, en hij draagt een blazer, en geen doek.

        NRC,

        Woordfamilie


        Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • mondlapje
        • ooglapje
        • piratenlapje

        lapje 2.0

        plat, dun stukje van iets

        Betekenisbetrekking


        metafoor
        Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

        Semagram


        Een lapje…

        is een voorwerp

        • [Afmeting] is klein

          Hoofdsemagram: lap


          Algemene voorbeelden


          Hij wou zijn tournedos "bien cuit". Maar toen het lapje voor hem was neergezet, vond hij het niet bien cuit genoeg.

          Welverdiende onrust, Simon Carmiggelt,

          Combinatiemogelijkheden


          in voorzetselgroep


          • iets in lapjes snijden

          Neem het deeg uit de verpakking, rol het uit en snijd het langs de stippellijnen in lapjes.

          NRC,

          met substantief erachter


          • een lapje kaas
          • een lapje rosbief
          • een lapje rundvlees
          • een lapje spek
          • een lapje vlees

          V.d.M. hengelde naar een slagerszakje en viste er het laatste lapje rosbief uit, dat hij op het tafelblad uitspreidde.

          Engelenplaque, A.F.Th. van der Heijden,

          Kerkhoven zijn regelrechte perversiteiten, je woont er al lang genoeg om het met mij eens te zijn. Al die sinds lang weggerotte lapjes vlees liggen daar in marmeren villa's.

          Weldelgestorven heer Roger Van de Velde; Over Roger Van de Velde, Dimitri Verhulst,

          Samen met de krant koop ik mondvoorraad voor een dag of wat, een klein stokbrood, een lapje kaas, fruit, om de twee dagen een stukje vlees, Helma heeft alles te koop, van petten tot graszaad.

          Ach, mijn dal, Jan Veulemans,

          Woordfamilie


          Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


          • bieflapje
          • deeglapje
          • hamlapje
          • klotelapje
          • runderlapje
          • speklapje
          • sudderlapje
          • sukadelapje

          lapje 3.0

          beperkte hoeveelheid van iets dat in een horizontaal vlak bij elkaar aansluit

          Betekenisbetrekking


          metafoor
          Betrokken betekenissen1.0 : 3.0

          Semagram


          Een lapje…

          is een hoeveelheid

          • [Aantal of hoeveelheid] is gering

            Hoofdsemagram: lap


            Algemene voorbeelden


            Allemaal eigendom van Maria Pia's grootvader, zelfs de landerijen, maar die moest hij lapje voor lapje verkopen om aan geld te komen voor medicijnen, voor hemzelf en voor zijn zieke vrouw.

            Over de grens, Chaja Polak,

            De staat heeft weer eens een contract met de Indianen afgesloten en er is een stuk land van een slordige dertigduizend vierkante kilometer vrijgekomen, al voorverdeeld in lapjes van tachtig hectaren. In het midden van ieder lapje is door de autoriteiten een wit geschilderd paaltje geplaatst en wie zijn naam het eerst op het paaltje krast is de nieuwe eigenaar. Mullendore weet precies welk lapje hij wil hebben en berijdt een ros dat de meute ver achter zich laat.

            De doosjesvuller en andere vondsten, Janwillem van de Wetering,

            Combinatiemogelijkheden


            met substantief erachter


            • een lapje gras
            • een lapje groen
            • een lapje grond
            • een lapje tuin

            Op dat lapje grond langs het water, waar de lucht van aarde en mest zich mengt met de geur van uitlopend voorjaarsgroen, waar achter haar rug iets kakelt en voor haar de golfjes aan de palen van de steiger likken.

            De vrouw die alles had, Kees van Beijnum,

            Het allerlaatste lapje groen in het hart van ons dorp zou worden verknipt tot percelen, die de nieuwe bazen aan hun partijvriendjes zouden toespelen.

            De groene leeuw, Herman Vos,