pegel


pegel 1.0

afbeelding

Bron: BotMultichill
(CC BY-SA 2.0)

neerwaarts hangende kegel, gevormd door een bevroren of gestolde stof, zoals ijs, kaarsvet, snot enz.

Semagram


Een pegel…

is een stoffelijke zaak

  • [Vorm] heeft een kegelvorm
  • [Materiaal] bestaat uit een bevroren of gestolde stof zoals ijs, kaarsvet, snot enz.
  • [Positie] hangt neerwaarts

    Algemene voorbeelden


    Toen Irène stilletjes begon te huilen, heeft hij haar getroost, en dat troosten is snel ontaard in een nachtelijke flirt, een flirt die Irène zelf begon – een flirt zonder toekomst, sans lendemain. De liefde als doodlopende straat. Heel even een vonk, daarna weer ijs en pegels.

    De maquette: verslag, Jean Pierre Van Rossem,

    Een meisje van 6 jaar oud bezoekt met haar ouders een klassiek homeopaat. Zij is doorlopend verkouden. Een groene pegel is altijd aanwezig.

    http://www.klassiek-homeopaat.info/index.htm,

    Combinatiemogelijkheden


    met adjectief ervoor


    • lange pegel

    Gloeiende kou en echoënde meisjesstemmen in en buiten mij. Ver weg en toch vlakbij. Stille bomen vol glinsterende rijp of rijm in lange pegels. Iets van lang geleden. Iets wat stilgevallen was.

    Koud, Geertrui Daem,

    in voorzetselgroep


    • in pegels hangen
    • in pegels vriezen

    Het kaarsvet is in gulpende stromen langs de kaarsen naar beneden gelopen, over de kandelaar op de witte, groendooraderde schouwplaat, en hangt in pegels boven de kachel.

    Hier ben ik, Donald Niedekker,

    Tussen de rotsen ligt de bron. Het water wordt wel naar binnen geleid [...], maar hier komt het recht uit de warme buik van de berg [...]. Een paar heren zitten al met een doekje op het hoofd tot de hals in het water. Dat doekje moét, anders vriest je haar in pegels en dat is geen gezicht. Dat doekje ook niet, maar toch.

    Werk, Josse De Pauw,

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    • pegeltje

    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • bloedpegel
    • ijspegel
    • kristalpegel
    • roestpegel
    • snotpegel
    • waterpegel

    pegel 2.0

    (zeer informeel)

    geld, en voorafgegaan door een bedrag ook specifieker in toepassing op een muntsoort van een bepaalde tijd en plaats: euro's, guldens e.d.

    Semagram


    Pegels…

    zijn geld; zijn een betaalmiddel

    • [Functie] dienen als betaalmiddel
    • [Grootheid] worden naargelang van de tijd of de plaats uitgedrukt in specifiekere eenheden als euro, gulden enz.

      Algemene voorbeelden


      Sommige mensen, die verdomd goed weten te onthouden wat ze nog aan pegels van je te goed hebben, hoor je vaak snoevend opmerken [...] dat ze zich van vóór hun achtste of negende "sowieso niks herinneren".

      De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden,

      Die vierduizend euro waren van mij. Van mij! Als ik daar de tweeduizendvijfhonderd pegels van de Honda bij legde, had ik al een leuk spaarpotje, met en plus de paar duizend die ik al eerder opzij had gezet. Ik ben een spaarzaam mens.

      De droogte, Herman Brusselmans,

      pegel 3.0

      (informeel)

      hard schot met een bal

      Semagram


      Een pegel…

      is een handeling

      • [Doel of bestemming] beoogt het doel te treffen en daarmee punten te scoren
      • [Handelende persoon] wordt verricht door een speler
      • [Instrument] wordt gedaan met behulp van een bal

        Algemene voorbeelden


        Met een pegel van zo'n 25 meter verraste Wim Russchen keeper Aaldert Hendriks (1-3).

        Meppeler Courant,

        Combinatiemogelijkheden


        met adjectief ervoor


        • een harde pegel
        • een rake pegel
        • een snoeiharde pegel
        • een staalharde pegel

        In de 65e minuut was het Jack Reinders die met een snoeiharde pegel toch de stand op 2-0 bracht.

        Meppeler Courant,

        Na Standard verloor gisteravond immers ook Club Brugge in Henegouwen. De landskampioen had weliswaar voortdurend veldoverwicht, maar voetbalde al te inspiratieloos en ging met 1-0 onderuit. Pakweg een kwartier voor affluiten bezegelde Goran Vidovic met een rake pegel vanop dertig meter het Brugse lot.

        De Standaard,

        In het derde kwartier had Excelsior de zaak al kunnen afmaken, was er niet Gaspercic die een schot van Lokonda in hoekschop duwde. Drie minuten later bediende de oudste van de Mpenza-broers de aanlopende Dugardein. Gaspercic keerde ook de staalharde pegel.

        De Standaard,

        Woordfamilie


        Als deel van een afleiding


        • pegelen

        Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • afstandspegel