ansjovis


ansjovis 1.0

afbeelding

Bron: Etrusko25
(Publiek domein)

zilverkleurig visje uit de orde der haringachtigen

Semagram


Een ansjovis…

is een vis; is een dier

  • [Afmeting] is gemiddeld 20 cm lang
  • [Kleur] is grijs met een zilverkleurige streep over de zijkanten en heeft een blauwgroenige rug
  • [Vorm] heeft een langgerekt, smal lichaam
  • [Bouw] is gewerveld
  • [Deel] heeft een afgeronde snuit en een korte onderkaak
  • [Voortplanting] legt eieren in de warmste maanden tussen april en november in brak water, bv. in lagunes en meren
  • [Plaats] leeft in zout water; zwemt vooral aan de kust
  • [Woongebied] komt voor in zeeën over de gehele wereld
  • [Leeftijd] kan 3 jaar oud worden
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een stressgevoelige vis; kan grote variatie in zoutgehalte van het water verdragen, plant zich bij voorkeur in brak water voort
  • [Gedrag] is een vleeseter; is een filtervoeder; zwemt in grote scholen
  • [Waardering] is gewild voor consumptie en wordt ook in Nederland gevangen (bekend is in dit verband de traditionele weervisserij - met houten staken en fuiken - in Bergen op Zoom)

Wetenschappelijke naam: Engraulis encrasicolus

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseActinopterygii; Straalvinnigen
OrdeClupeiformes; Haringachtigen
FamilieEngraulidae; Ansjovissen
GeslachtEngraulis
SoortEngraulis encrasicolus

Algemene voorbeelden


Ansjovis wordt maximaal twintig centimeter lang. De rug is blauwgroen, de flanken zijn grijs met een zilverkleurige streep. Ansjovissen eten dierlijk plankton en algen [...]. In de Zuiderzee werd in de 19e eeuw zoveel ansjovis gevangen dat de vissers uit Stavoren er een speciaal soort boot voor ontwikkelden: de Staverse Jol [...]. De ansjovis plant zich voort in brak water.

http://www.natuurinformatie.nl/ecomare.devleet/natuurdatabase.nl/i000937.html

De weervisserij is uniek, maar levert ook een unieke lekkernij op. De ansjovis is immers een stressgevoelige vis en in Bergen op Zoom beweren ze dat een ansjovis die met netten wordt gevangen, daardoor erg bitter gaat smaken. Vissen die met "weren" zijn gevangen, hebben daar geen last van.

De Standaard,

De Volendammers visten vooral op garnaal, haring, ansjovis en bot.

http://www.pieterbell.nl/www/html/artikelnhd.html,

Een ansjovis heeft een natuurlijke angst voor alles wat beweegt.

http://www.zwerver3.nl/weervisserij.pdf

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • ansjovis vangen

In de Middellandsezee worden ansjovissen gevangen door ze te lokken met behulp van lampen.

http://www.natuurinformatie.nl/ecomare.devleet/natuurdatabase.nl/i000937.html

De periode waarin de ansjovis wordt gevangen - mei, juni - is tevens het seizoen van de asperges en de aardbeien.

De Standaard,

Bergen op Zoom, vijftien kilometer over de grens, is de enige plaats in Europa waar ansjovis wordt gevangen met fuiken.

De Standaard,

In de maanden april tot juli wordt er nog steeds ansjovis gevangen in de Oosterschelde.

http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • ansjovisje

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ansjovisdagtocht
  • ansjovisjaar
  • ansjovisvangst
  • ansjovisvisser
  • ansjovisvisserij

ansjovis 1.1

afbeelding

Bron: landotter
(CC BY-NC 2.0)

consumptievisje uit de orde der haringachtigen dat vaak ingelegd in zuur, olie of zout gegeten wordt; ansjovis als voedsel

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Een ansjovis…

is een consumptievis

  • [Afmeting] is (het vlees van) een klein visje
  • [Kleur] heeft een grijze tot roodbruine kleur
  • [Smaak] heeft vaak, vanwege het pekelen, een zeer zoute smaak
  • [Functie] dient om te eten
  • [Herkomst of oorsprong] wordt gevangen, zowel met behulp van netten als in fuiken in de traditionele weervisserij in Bergen op Zoom
  • [Behandeling of bewerking] is vaak ingelegd in zuur, olie of zout en is dan verkrijgbaar in blikjes of glazen potjes, maar wordt ook vers gegeten
  • [Gebruikswijze] wordt gegeten als vis bij de hoofdmaaltijd, maar wordt meestal toegevoegd aan pizza's, pasta's en sauzen (als smaakmaker) of bij tapas en wordt in de Aziatische keuken bovendien veel verwerkt tot vissaus
  • [Waardering] is zeer geschikt als smaakmaker en is daarom vaak de basis van sauzen, zoals Aziatische vissaus, worcestersaus, en wordt daarom vaak toegevoegd als topping in pizza's en pasta's

Algemene voorbeelden


Serveer er een salade bij van tomaten, ui, ansjovis, kappertjes en zwarte olijven of eet tonijnburgers op broodjes met sla en mosterd.

NRC,

In het recept van vandaag wordt echter ansjovis gebruikt.

NRC,

De ansjovis werd geserveerd, gefileerde visjes bestrooid met stukjes verse bieslook. Ze hadden een zachte, romige smaak, die in niets deed denken aan de zoute ansjovis in blik.

Vertraagde roman, Leon de Winter,

Een onmisbaar bestanddeel in de Vietnamese keuken is vissaus (nuoc mam), een lichtbruine heldere pittige saus, met een zeer herkenbaar aroma. Door verse ansjovis met zout water in houten vaten te leggen, ontstaat er na ongeveer anderhalve maand nuoc man, scherp en bremzout.

http://www.airstop.be/1/flystay/Vietnam/TipsweetjesViet.htm

Via je computer geef je aan of je ansjovis, kappertjes of salami op je pizza wilt en een half uur later staat de koerier voor de deur.

http://www.pizzaweb.nl/pers/artikel6.html,

Combinatiemogelijkheden


met adjectivisch voltooid deelwoord


  • gezouten ansjovis

Nadat ze zijn gerijpt, moeten de gezouten ansjovissen uit de vaten worden overgebracht in geschikte cilindervormige glazen potten, "arbanelle" genaamd.

http://www.cinqueterre-wandelen.be/Nuttige_Info/Culinair.htm

Gezouten Ansjovis heeft een sterke, zoute, olieachtige en enigszins bittere vissmaak, en dient met enige terughoudendheid toegepast te worden [...]. Mits goed gedoseerd werkt gezouten Ansjovis als een smaakversterker die het beste van het basisgerecht boven brengt zonder zelf op te vallen.

http://www.tapasbonitas.nl/ingredienten/Anchoa_Anxoves_Anchovies_Ansjovis_01n.php,

Deze Dalmatische kip wordt koud gegeten. 4 kippebouten, 2 uien, 1 blikje (gezouten) ansjovis, 1 eetlepel kappertjes, sap van 2 citroenen, 3 eetlepels olijfolie, fijngehakte peterselie.

NRC,

Hoe fileert men het best gezouten ansjovis?

http://www.xquis.com/books/_nl/

  • fijngesneden ansjovis
  • gebakken ansjovis
  • gegrilde ansjovis
  • gemarineerde ansjovis
  • uitgelekte ansjovis

Hak de uitgelekte ansjovis fijn.

NRC,

Variaties op oregano en kaas: tomatenpuree of -ketchup, Italiaanse keukenkruiden, Provençaalse kruiden, verse kruiden, gehakte olijven, kappertjes, fijngesneden ansjovis, tapenade en gehakte noten.

NRC,

Er verschijnen een zestal kleine schaaltjes op tafel met gegrilde courgette en aubergine, vitello tonnato (koud kalfsvlees met tonijnmayonaise), gepaneerde en gebakken ansjovis, gevulde paddestoelen, pastarolletjes met tomatensaus en kleine bolletjes mozzarella met tomaat.

News.nl,

Gemarineerde ansjovis, zeewolf, roodbaars zijn stevige aanraders maar de wijn doet het eveneens prima bij gegrilde groentjes, wit vlees en geitenkazen.

http://www.underthecork.be/nl/home.html

Ze nam, net als hij, verse, gegrilde ansjovis en daarna ossobuco.

Vertraagde roman, Leon de Winter,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • ansjovisje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • ansjovisbrood
  • ansjovisfilet
  • ansjovispasta
  • ansjovispuree
  • ansjovisrolletje
  • ansjovissaus
  • ansjovisstukje
  • ansjovistapenade
  • ansjovisvangst
  • ansjovisvisser
  • ansjovisvisserij