vis/Vis


vis 1.0

afbeelding

(Publiek domein)

koudbloedig, gewerveld waterdier dat met kieuwen ademt, meestal met een staart en vinnen zwemt en vaak schubben heeft; ook: biologische klasse, Pisces, van gewervelde koudbloedige dieren die met kieuwen ademen

Semagram


Een vis…

is een dier

  • [Afmeting] is, afhankelijk van de soort, zeer klein tot heel erg groot
  • [Geluid] maakt meestal geen geluid
  • [Gevoelsindruk] is glibberig en heeft vaak schubben
  • [Lichtreflectie] weerkaatst soms het licht terug, waardoor de vis een diepe kleur heeft of er zilverachtig uitziet
  • [Vorm] heeft een rond, ovaal of spoelvormig lichaam
  • [Bouw] is gewerveld; heeft een skelet van bot als beenvis en een skelet van kraakbeen als kraakbeenvis en kaken met wit en rood visweefsel
  • [Deel] heeft meestal vinnen, een staart, kaken en kieuwen en heeft meestal een zijlijnorgaan, waarmee drukveranderingen in het water gevoeld kunnen worden; heeft organen zoals een lever en een zwemblaas; heeft meestal schubben, maar heeft als kraakbeenvis, zoals haaien en roggen, huidtandjes
  • [Voortplanting] legt eieren, waarbij het mannetje en vrouwtje tegelijkertijd eitjes (kuit) en sperma (hom) in het water lozen, wat paaien wordt genoemd, is soms eierlevendbarend en kan zich soms ook ongeslachtelijk voortplanten
  • [Plaats] leeft in zoet, zout en/of brak water
  • [Leeftijd] wordt, afhankelijk van de soort, enkele jaren tot 95 jaar oud
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is koudbloedig en haalt vrijwel altijd adem in het water door middel van kieuwen
  • [Gedrag] is een vleeseter, een planteneter of een alleseter
  • [Handelende persoon] wordt soms gevangen door sportvissers en beroepsvissers en wordt ook wel gekweekt
  • [Instrument] wordt soms gevangen met behulp van hengels of netten
  • [Waardering] is, afhankelijk van de soort, geliefd bij sportvissers of wordt gehouden en gewaardeerd als huisdier en gezelschapsdier in aquaria, kommen en vijvers
  • [Belang] is, afhankelijk van de soort, van belang voor de commerciële visserij en wordt soms ook gekweekt
  • [Kostbaarheid] wordt, afhankelijk van de soort, overbevist en met uitsterven bedreigd
  • [Verscheidenheid] komt voor in circa 31.000 verschillende soorten uit meer dan 500 families en er worden nog altijd nieuwe soorten ontdekt; als informele groep bevat volgens sommigen ook de kaakloze vissen, terwijl anderen vinden dat die er niet toe behoren door het ontbreken van een skelet en kaken

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren

Algemene voorbeelden


Veel andere zeedieren zijn afhankelijk van koraalriffen, zoals vissen, dolfijnen en schildpadden.

Rotterdams Dagblad,

Net als de snoek is de snoekbaars een roofvis, die voornamelijk andere vissen eet zoals pos, spiering, voorn, baars en alver.

http://www.gsmeets.be/

'Maar nu eerst die goudvis,' zei Carla. Ze gingen samen naar de vis kijken, gaven hem schoon water, maakten de kom schoon, de oude plantjes werden uit het water gehaald.

De steen der wijzen, J.M.A. Biesheuvel,

Een aquarium met een groter water oppervlakte kan meer vis bevatten, omdat de hoeveelheid zuurstof die van de lucht wordt onttrokken, door beweging van het water ook groter is.

http://users.pandora.be/frits.bruch/

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • vis vangen

Het was echt iets voor mijn vader om die dag de grootste vis te vangen.

De passievrucht, Karel Glastra van Loon,

Het ijsvogeltje zit op een tak boven een beek en vangt de eerste de beste vis die hij ziet.

NRC,

In de krant [...] vertelt Robin Hannelore lovend dat een twaalfjarige jongen in de Nete een zeer zeldzame vis ving die er al sinds een halve eeuw niet meer voorkomt.

De Standaard,

met adjectief ervoor


  • een inheemse vis
  • een ondermaatse vis
  • een tropische vis

Er zijn slechts enkele aanwijzingen over de schadelijke invloed die de zonnebaars kan hebben op inheemse vissen.

http://www.ravon.nl/vissen.html

Ondermaatse vissen en beschermde vissoorten moeten direct na de vangst worden teruggezet.

http://www.minlnv.nl/infomart/parlemnt/2002/par02115.pdf,

Grofweg wordt er onderscheid gemaakt tussen de koudwatervissen en de tropische vissen.

http://www.dobey.nl/

  • een kleurige vis
  • een gouden en zilveren vis
  • een rode en zilveren vis
  • een zilveren vis

De route leidt vervolgens door een Caraïbisch gedeelte met kleurige vissen en koralen naar een schildpaddenstrand en een gebied waar bonte vlinders rondfladderen.

http://www.diergaardeblijdorp.nl/nl/index.html,

In de koraalriffen zag ik haar overal: zij die daar beneden was geweest. Tussen de kleurige vissen, die doelbewust door het water schoten, zag ik hoe haar lichaam zachtjes naar beneden viel, en dan weer werd opgetild en meegevoerd.

Zuiderkruis, Pauline Slot,

Ze wandelden een tijdje in de tuin en hij keek lang naar de rode en zilveren vissen in de vijver.

Vliegen in een spinnenweb, Fernand Auwera,

U bent gekleed in zijden linten en met bloemen en vingerafdrukken overdekt, er zwemmen gouden en zilveren vissen met u mee.

Zonsopgangen boven zee, Jeroen Brouwers,

De zilveren vissen door de dood lichter gemaakt, dreven met de buik omhoog op het brakke water en geleken op vrouwen in barensnood.

De lange geboorte, Lut Ureel,

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • een vliegende vis

Daarna is er tijd om te lezen, te zwemmen, te surfen, te snorkelen. Of gewoon te kijken naar de vogels, pelikanen en flamingo's of naar de vliegende vissen, barracuda's, zwaardvissen, dolfijnen.

De Standaard,

Overdag zien we soms enorme dorades rond de boot zwemmen [...]. Elke ochtend bewonderen we hun jacht op vliegende vissen. Met een enorme explosie aan kracht springen ze meermaals achter elkaar uit het water achter hun prooi aan.

http://users.pandora.be/wh/els/stilleoceaan/verslag028.htm

De zee is rustig, er zijn verschillende keren vliegende vissen te zien.

http://www.reisverhalen.travelmarker.nl/reisverslagen/indonesie/pm1_pelni.htm,

  • een spartelende vis
  • spartelende vissen
  • een levende vis
  • levende vissen

Daarnaast heeft een haai nog twee andere zintuigen. Het zijlijnorgaan vangt trillingen op en is van buiten te zien als een reeks gaatjes langs de flank. Een spartelende vis wordt daarmee al op honderden meters afstand opgemerkt.

http://www.dolfinarium.nl/dieren/default.htm

Om hem heen waren mannen bezig geweest met hozen en peddelen, met het binnenhalen van de netten en het sorteren van de spartelende vissen, met het teruggooien en wachten, want ook wachten was vroeger een intensieve bezigheid geweest voor zowel vissers als romantische schilders.

Mensen met een hobby, Désanne van Brederode,

Kees dook in de rivier en soms kwam hij boven met een spartelende vis in zijn hand.

't Is zo weer nacht, Joyce Roodnat,

Ze raapte iets op, een vis, een spartelende vis en ze smeet die terug in het water, de eerste keer veegde ze haar handen af aan haar schort, maar toen smeet ze er nog één terug, en nog één.

Berthold 1200, Paul Koeck,

Verder is er een groot 'aquarium' te zien, er zijn levende vissen en een videopresentatie toont de wondere wereld van de diepzeevis.

NRC,

Het steken van vis heeft als functie het laten leegbloeden van de nog levende vis zodat de vis minder snel zal bederven en het visvlees blanker blijft.

http://members.home.nl/vismarkt/trefword.htm

Met ingang van 21 augustus 1998 is het verboden om met een levende vis als aas te vissen.

http://www.nvvs.org/html/regelsenvergunningen.html

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • een gekweekte vis
  • een gevangen vis

Veelal is de zorg gericht op effecten op 'wilde' bestanden van dezelfde vissoort als de gekweekte vis ontsnapt uit de kwekerij.

http://www.minlnv.nl/infomart/parlemnt/2002/par02115.pdf,

De gekweekte vis verbruikt zijn voedsel naar believen, terwijl in het natuurlijk milieu de vis zijn prooi moet vangen.

http://www.ecoline.org/verde/publicaties/50vragen/index.shtml,

Gekweekte vis moet genoeg ruimte hebben om te leven, groei- en kleurtoevoegingen worden vermeden.

http://www.ah.nl/nl/AH/content/albertheijn/ditisah/informatiebladen/

Vrijwel alle sportvissers op de Nederlandse binnenwateren zetten de gevangen vis weer terug in het water waarin de vis gevangen is.

http://www.minlnv.nl/infomart/parlemnt/2002/par02115.pdf,

Avelino Gandon wijst op de transportbanden die de vers gevangen vis naar de apparatuur brengt waar de kop en staart wordt afgesneden en de ingewanden worden verwijderd.

NRC,

Ansjovis is wereldwijd de meest gevangen vis.

http://www.natuurinformatie.nl/ecomare.devleet/natuurdatabase.nl/i000937.html

in voorzetselgroep


  • een aquarium met negen vissen
  • aquariums met vissen

Op elke etage staat een aquarium met negen vissen.

NRC,

Van 26 juni tot 3 juli wachten een hond, twee zwarte poezen, twee waterschildpadden en twee aquariums met vissen op een oppasgezin gedurende een week.

De Standaard,

  • vissen in onze bergwateren
  • vissen in in de Noordzee
  • vissen in de grote rivieren
  • vissen in je vijver
  • vissen in in de vijvers
  • vis in de zee

Ridderforel, zalmforel, vlagzalm en houting zijn enkele van de vissen in onze bergwateren.

http://www.funasdalsfjall.se/holland/fiska.htm

Deze halogeenverbindingen, die chemisch nauw verwant zijn aan pcb's, zijn door de promovendus aangetroffen in vissen in de Noordzee en de grote rivieren.

NRC,

Je verzorgt vissen in je vijver en om dit de komende maanden goed te doen ben je geheel afhankelijk van iets zo onvoorspelbaars als het Hollandse weer.

http://www.neerlandstuin.nl/vijver/oktober.html

Jaren geleden heeft zich echter een verandering in het gedrag van de grootste visvraten - pelikanen, aalscholvers en reigers - voorgedaan. Ze hebben de vissen in de vijvers ontdekt en blijven langer in het heilige land rondhangen dan de visboeren lief is.

NRC,

Maar zij had oog voor het "voorzorgsbeginsel": ervoor zorgen dat er voldoende vis in de zee overblijft.

Reformatorisch Dagblad,

met substantief ervoor


  • een school vis
  • een school vissen
  • scholen vis
  • scholen vissen

Een school vissen is een grote groep vissen van dezelfde soort.

http://www.kinderenwebhotel.be/WO_natuur/vissen.htm

Door verruiming van de technische mogelijkheden, waarbij vooral de sonar een grote rol speelde is het voor de vissers ook mogelijk geworden scholen vis te lokaliseren. Daardoor worden scholen vis extra kwetsbaar, want zelfs de laatste school vis laat zich dan nog vangen.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Vissen_(dieren)

Deze baardwalvis duikt tot 300 meter diep en eet kleine scholen vis.

http://archive.greenpeace.nl/ams/walvissoorten2.shtml,

Het water was warm en helder en je zag grote scholen vissen in de doorschijnende boog van de golven voordat ze de branding bereikten.

De wolvenlus, Nicholas Evans,

met ander, nevengeschikt substantief


  • vissen en watervogels
  • vissen en weekdieren
  • zoogdieren, vogels en vissen
  • amfibieën, vlinders, vissen, vogels en zoogdieren

'Van de twaalf verdachte locaties hebben we inmiddels op vijf plaatsen de bevestiging dat er inderdaad sprake is van botulisme'. Volgens Werdmuller gaat het hier om het type C, dat niet direct gevaar oplevert voor de gezondheid van mensen, maar alleen voor vissen en watervogels.

Meppeler Courant,

Van de talloze soorten, is de keizerspinguïn [...] de "koning" van het pakijs [...]. Al is hij de kunst van het vliegen in de lucht verleerd, onder water "vliegt" hij als de beste. Met zijn vleugels haalt hij op grote diepte een snelheid van 2 meter per seconde om zijn prooien te verschalken, voornamelijk kleine vissen en weekdieren.

http://www.natuurwetenschappen.be/museum,

De archeologen konden vier beerputten lokalizeren. Deze bevatten heel wat afval, waaronder aardewerk, glas, metaal en zeer veel etensresten: beenderen van zoogdieren, vogels en vissen, zaden en vruchten, eierschelpen.

De Standaard,

ORCA verricht een breed scala aan ecologische studies en inventarisaties (o.a. vegetatie, algen, macrofyten, macrofauna, amfibiën, vlinders, vissen, vogels en zoogdieren).

http://www.orca-adviesbureau.nl/frameset.htm

Vaste verbindingen


een grote vis aan de haak slaan


  1. Vormvariant: een dikke vis aan de haak slaan

    een samenwerking of partnerschap (zakelijk of als liefdesrelatie) met iemand weten te bewerkstelligen, die naar verwachting voordeel en financieel gewin zal opleveren

    Met die prijzenslag probeert Belfox vooral een paar grote buitenlandse vissen aan de haak te slaan.

    De Standaard,

    Ze bezag mij zo van: Kind, gij verkoopt veel streken, maar ik zie aan u dat gij tot hier toe niks met uw leven hebt aangevangen dan zaken die ik niet wil weten en dat ge denkt dat ge met mijn zoon een dikke vis aan de haak hebt geslagen.

    Emmeke, Jan Lampo,

    Het Hongaarse festival Sziget heeft een grote vis aan de haak geslagen. Prince zal de headliner zijn op de zogenaamde 'day zero', de tweede dag van het festival.

    http://www.lustforlifemagazine.nl/muziek-nieuws/6776-prince-naar-sziget,

als een vis in het water


    Zie: als een vis in het water

als een vis op het droge


    Zie: als een vis op het droge

als een vis op het droge spartelen


  1. het moeilijk hebben; worstelen met een lastige situatie

    De Alkmaarders bepaalden het spel, PSV spartelde als een vis op het droge.

    http://www.vi.nl/Nieuws-item/34578/PSV-ontsnapt-aan-nederlaag-tegen-AZ.htm,

    Maar leven is iets als spartelen als vissen op het droge.

    Het ultieme begin, Fernand Auwera,

drinken als een vis


    Zie: drinken als een vis

zwemmen als een vis


    Zie: zwemmen als een vis

zo gezond als een vis


    Zie: zo gezond als een vis

zo stom als een vis


    Zie: zo stom als een vis

kaakloze vis


    Zie: kaakloze vis

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • oervis

Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • visaanbod
  • visaandoening
  • visaanvoer
  • visaas
  • visafdeling
  • visafslag
  • visafstand
  • visafval
  • visafzetcircuit
  • visakkoord
  • visakte
  • visambassadrice
  • visarbeider
  • visarend
  • visarm
  • visassortiment
  • visavontuur
  • visbak
  • visbank
  • visbedrijf
  • visbeek
  • visbeen
  • visbeestje
  • visbehandeling
  • visbeleid
  • visbestand
  • visbeurs
  • visbevoorrading
  • visbeweging
  • visbewerker
  • visbezetting
  • visbioloog
  • visblaas
  • visblad
  • visbloedzuiger
  • visboek
  • visboer
  • visboetiek
  • visbokaal
  • visboot
  • visbotulisme
  • visbranche
  • visbuik
  • visbureau
  • visbuur
  • viscampagne
  • viscapaciteit
  • viscentrum
  • visclub
  • visconsumptie
  • viscontract
  • viscorruptie
  • viscursus
  • visdag
  • visdetailhandel
  • visdichtheid
  • visdief
  • visdiefje
  • visdirecteur
  • visdispuut
  • visdocument
  • visdoorgang
  • visdraad
  • visdrogerij
  • viseconomie
  • viseigenaar
  • viseitje
  • viseiwit
  • viseter
  • visexpeditie
  • visexport
  • visfabriek
  • visfamilie
  • visfarm
  • visfauna
  • visfileerafval
  • visfileerbedrijf
  • visfileerder
  • visfileerwedstrijd
  • visfokindustrie
  • visfossiel
  • visfraude
  • visfuik
  • visfumet
  • visgat
  • visgebied
  • visgedrag
  • visgelegenheid
  • visgeleidingssysteem
  • visgereedschap
  • visgerei
  • visgerief
  • visgeur
  • visgewicht
  • visglas
  • visgraat
  • visgroep
  • visgrond
  • visgroothandel
  • vishaak
  • vishaakje
  • vishal
  • vishandel
  • vishandelaar
  • vishengel
  • vishuid
  • visimporteur
  • visindex
  • visindustrie
  • viskar
  • visketen
  • viskeuring
  • viskeus
  • viskist
  • visklas
  • viskogel
  • viskom
  • viskooi
  • viskot
  • viskotter
  • viskraam
  • viskrat
  • viskroost
  • viskrukje
  • viskuit
  • viskunst
  • viskweek
  • viskweker
  • viskwekerij
  • viskwestie
  • vislarve
  • visleven
  • visleverancier
  • visleverantie
  • vislexicon
  • vislicentie
  • vislijm
  • vislijn
  • vislogger
  • vislust
  • vismaat
  • visman
  • vismand
  • vismarkt
  • vismarter
  • vismateriaal
  • vismethode
  • vismiddag
  • vismigratie
  • vismijn
  • visminister
  • vismogelijkheid
  • vismond
  • vismotief
  • visnet
  • visnijverheid
  • vis-noch-vlees
  • visoever
  • visomzet
  • visonderzoek
  • visoorlog
  • visopbrengst
  • visopsporingsmethode
  • visotter
  • vispaaiplaats
  • vispad
  • vispakhuis
  • vispaleis
  • vispapier
  • visparafernalia
  • visparaplu
  • visparasiet
  • vispartij
  • vispas
  • vispassage
  • vispassage
  • vispathogene
  • vispatroon
  • vispeil
  • visperiode
  • visplaats
  • visplan
  • visplas
  • visplek
  • visplekje
  • visplezier
  • vispoel
  • vispomp
  • vispoort
  • vispopulatie
  • vispositie
  • vispraktijk
  • vispredatie
  • visprijs
  • visprobleem
  • visproduct
  • visproductie
  • visproductieketen
  • vispromotie
  • visputje
  • visqueen
  • visquota
  • visrecht
  • visrechthebbende
  • visreglementering
  • visreis
  • visreservaat
  • visreservoir
  • visrijk
  • visrijkdom
  • visroken
  • visroker
  • visrokerij
  • visroof
  • visruim
  • visschool
  • visschub
  • vissector
  • visseizoen
  • vissenaak
  • vissenbak
  • vissenbeest
  • vissenbek
  • vissenbloed
  • vissendroom
  • vissenfamilie
  • vissengeluid
  • vissengraat
  • vissenhemel
  • vissenhuid
  • vissenimporteur
  • visseningewand
  • vissenjacht
  • vissenkeel
  • vissenkenner
  • vissenkind
  • vissenkom
  • vissenkooi
  • vissenkop
  • vissenlarfje
  • vissenlarve
  • vissenleed
  • vissenleven
  • vissenlichaam
  • vissenlijf
  • vissenlijk
  • vissenlijn
  • vissenmest
  • vissenmodder
  • vissenmond
  • vissenmonster
  • vissenoog
  • vissenparadijs
  • vissenpoep
  • vissenrug
  • vissenschijt
  • vissenschool
  • vissenschub
  • vissensnoet
  • vissenspektakel
  • vissenstaart
  • vissentijdperk
  • vissenton
  • vissentype
  • vissenvanger
  • vissenverkoop
  • vissenvin
  • vissenvoer
  • vissenvrouw
  • vissenwereld
  • vissenwijfje
  • vissessie
  • vissloep
  • vissnelheid
  • vissnoer
  • vissoort
  • visspeciaalzaak
  • visspecialist
  • visspecialiteit
  • vissperma
  • vissport
  • visspullen
  • visstadium
  • visstand
  • visstank
  • visstapel
  • vissteiger
  • visstek
  • visstelling
  • visstemming
  • vissterfte
  • visstocks
  • visstoeltje
  • visstrook
  • visstroperij
  • vistechniek
  • visteelt
  • vistekort
  • vistijd
  • vistip
  • vistocht
  • vistoerist
  • vistoernooi
  • vistransport
  • vistrap
  • vistrawler
  • vistreiler
  • vistrek
  • vistrip
  • vistuberculose
  • vistuig
  • vistype
  • visuil
  • visuitstap
  • visuitwerpselen
  • visuur
  • visuurtje
  • visvakantie
  • visval
  • visvangen
  • visvanger
  • visvangst
  • visveelvraat
  • visveiling
  • visvel
  • visven
  • visventen
  • visventster
  • visverbod
  • visvereniging
  • visvergunning
  • visvergunning
  • visverkoop
  • visverkoopster
  • visverkoper
  • visverlof
  • visvervoer
  • visverzorging
  • visvet
  • visvetzuur
  • visvijver
  • visvijvertje
  • visvinder
  • visvliet
  • visvloot
  • visvocht
  • visvoeder
  • visvoeding
  • visvoer
  • visvoorkomen
  • visvoorraad
  • visvormig
  • visvraat
  • visvriend
  • visvrouw
  • viswaar
  • viswagen
  • viswater
  • viswedstijd
  • visweefsel
  • visweekend
  • visweer
  • visweerhaakje
  • viswereld
  • viswering
  • viswerpen
  • viswijf
  • viswinkel
  • viszaak
  • viszakje
  • viszending
  • visziekte

Als deel van een samenstellende afleiding


Overige woordfamilieleden


vis 2.0

vis die geschikt is voor menselijke consumptie; vis om te eten; vis als voedsel; ook: het eetbare weefsel van vissen; visvlees; ook; gerecht met vis; visgerecht

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

Semagram


Vis of een vis…

is eten

  • [Geur] heeft een typische eigen geur, variërend van licht ziltig tot sterk ruikend, die niet door iedereen wordt gewaardeerd
  • [Smaak] heeft een specifieke, eigen smaak
  • [Bereiding] wordt gebakken, gepocheerd, gegrild, gestoofd, gefrituurd, rauw geserveerd, etc.
  • [Herkomst of oorsprong] komt uit zoet water, uit zout water of uit brak water
  • [Tijd] wordt traditioneel door katholieken op vrijdag gegeten
  • [Stoffelijke eigenschap algemeen] kan, afhankelijk van de soort, mager of vet zijn
  • [Activiteit of handeling] wordt gevangen of gekweekt en kan in viszaken, viskraampjes of in de supermarkt worden gekocht
  • [Behandeling of bewerking] kan voor de eigenlijke bereiding zijn gedroogd, gefileerd, gerookt, gestoomd (d.w.z. gerookt met warme rook), gezouten, ingevroren, etc.
  • [Werking of functionering] heeft een gunstige werking op hart en vaten en de vetten in vis worden soms ook gezonde eigenschappen toegeschreven, zoals het tegengaan van alzheimer

Algemene voorbeelden


Ze stond ongeduldig in de deuropening van haar zaak en sloeg een verse krant open. Toen zag ze de tweede paling in Freds hand, zijn vingers die zich met kracht om een staartpunt klemden en zich opmaakten voor een nieuwe slingerbeweging [...]. In twee stappen stond ze naast hem, de krant met vissen nog in haar hand. Ze rukte de paling uit zijn hand, stuurde ons weg en liep foeterend de winkel binnen, waar ze snel en beheerst de rest van de bestellingen afwerkte.

Alle verhalen, Manon Uphoff,

Vis bevat evenveel eiwitten dan vlees, maar veel minder vet.

http://www.hrm.be/hrm/Praktijk/Dieet/Hyperlip.htm

Laat de vis 10 à 15 minuten in een voorverwarmde oven (220°) bakken.

http://www.tierenteyn.be/RECEPTEN/kabeljauwfilet%20royal.htm

Zij sprenkelt wat citroen over de vis. 'Heerlijk', zegt ze.

Om de hoek, Liesbeth Eugelink,

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • vis eten

En ze had hem tussen de middag nog vis en oesters zien eten in de Beenhouwersstraat.

De Standaard,

Er zijn mensen die helemaal geen dierlijke producten eten of gebruiken (veganisten) en mensen die geen vlees of vis eten (vegetariërs).

http://www.studentenkeuken.nl/index2.html

Sinds de katholieke Kerk de verplichting had afgeschaft om op vrijdag vis te eten, was wat vroeger als een versterving gold, pure verwennerij geworden.

De vijfde macht, Pieter Aspe,

met adjectief ervoor


(In het enkelvoud zonder voorafgaand lidwoord is vis een verzamelnaam.)
  • (een) rauwe vis
  • (een) rotte vis
  • (een) verse vis
  • (een) magere vis
  • (een) vette vis

We beginnen met rauwe vis, krijgen daarna soep, zalm, kreeft, salade, een rundvleesrol met ui, ossenhaas, groenten en gebakken rijst, en sluiten af met een dessert en koffie.

http://www.leidschdagblad.nl/Index/0,4412,,00.html?sHoofdUrl=http%3A%2F%2Fwww.leidschdagblad.nl%2FPagina%2F0%2C7104%2C14-1-6544-6546-1358790-1513-1346613-%2C00.html,

Sprankelende wijnen vervolledigen gerechten met romige botersausen en rauwe vis.

http://www.winesinbelgium.com/ld/wine.nsf/PV/0102NL?OpenDocument

Er zijn restanten van je opvoeding waar je voor eeuwig mee opgezadeld zit, dacht ze, terwijl ze het stuk kabeljauwfilet in de beboterde ovenschotel liet glijden. Ze lette er daarbij goed op de ijskoude, rauwe vis niet aan te raken met haar blote handen, maar gebruikte het met geur en vocht doordrenkte papier als dekmantel.

Het verkeerde keelgat, Diane Broeckhoven,

Het is een weeïge, maar penetrante lucht, iets tussen rotte vis en pas gemaaid gras in.

NRC,

De dwerg en de pelikaan zijn blikvangers voor een kleine kermisattractie in het ruim van een schip, waarbij de man met zijn mond rotte vis aan een zeeleeuw zal voeren.

NRC,

In de marketing en logistiek van visproducten en schaal- en schelpdieren is het belangrijkste onderscheid dat tussen verse vis, diepgevroren vis en verwerkte vis cruciaal; in de aanvoer is het belangrijkste onderscheid dat tussen zeevis en kweekvis.

http://www.minlnv.nl/thema/algemeen/voedsel/,

Verder naar het zuiden proberen vrouwen met glimmende schalen op hun hoofd verse vis aan de man te brengen.

NRC,

Het eeuwenoude Dubrovnik lijkt ingeslapen, maar door de enge steegjes van de oude stad haasten mensen zich voort. Ze dragen korven groenten, torsen zakken met aardappelen of duwen karren met verse vis. Het is markt op het Gundulicplein.

De Standaard,

Vis bestreken met een beetje olie als het om magere vis gaat, is snel bruin en gaar als u het onder de grill roostert.

http://members.home.nl/vismarkt/gezond.htm

De burger moet joggen en een verantwoord voedselpakket naar binnen werken, terwijl de overheid moet zorgen dat de magere vis geen kwik bevat en de woonwijken niet op gifbelten worden neergezet.

NRC,

Tong is een magere vis.

http://www.visbureau.nl/vissoorten.htm

Daarom raadt het Voedingscentrum zelfs aan vette vissen te eten bij een verhoogd cholesterol.

http://www.couvert.nl/techniek/fr_bakken.htm

Vette vis zoals forel en zalm zijn te mijden, evenals roofvis, omdat de polluenten met oestrogene werking zich erin concentreren en accumuleren.

http://users.skynet.be/schulensmeervissers/pil_is_atoombom.htm

  • smakelijke vis
  • lekkere vis

De kans is zeer groot dat een fikse kabeljauw of een andere smakelijke vis kosteloos als avondmaal kan worden opgediend.

NRC,

Langzamerhand dringt ook de breedgevleugelde rog door tot de vitrines van de visboer. Terecht: het is een smakelijke vis die makkelijk te eten is, omdat het vlees zich soepel van de graat laat schuiven.

NRC,

Snoekbaars is een lekkere vis maar er staat nergens dat u als beroepsvisser moet gaan optreden voor de buren. Bestem een of twee vissen voor eigen consumptie als u van snoekbaars houdt maar zet de rest weer netjes terug in het zelfde water.

http://www.gsmeets.be/

Als je je in Arabische kringen ophoudt, dan word je vaak uitgenodigd. Veel eten, veel thee en koffie, veel zoetigheid. M'n weekends zitten helemaal vol. Is gezellig. Maar soms ook een beetje veel. Lekkere vis.

God’s gym, Leon de Winter,

met adjectivisch voltooid deelwoord


(In het enkelvoud zonder voorafgaand lidwoord is vis een verzamelnaam.)
  • (een) gebakken vis
  • (een) gedroogde vis
  • (een) gekookte vis
  • (een) gerookte vis
  • (een) geroosterde vis
  • (een) gezouten vis

Hij at weinig of niets van de gebakken vis, om niet opnieuw wagenziek te worden.

Zij kwamen uit het Oosten, Chris De Stoop,

Gekookte radijs is goede maatjes met gekookte vis.

http://www.degroentenman.nl/

Aan boord probeert iedereen gerookte of gedroogde vis te bemachtigen.

De Standaard,

Ik lust geen nieuwe haring maar een gebakken of een gerookte vis gaat er altijd in.

http://www.yunomi.nl/artikel/haring-0?sort=0,

De term "gekookte vis" is zo ingeburgerd, dat hij soms tot misverstanden aanleiding kan geven, want .... vis wordt nooit gekookt, maar altijd gepocheerd.

http://www.hollandsepot.dordt.nl/artikelen/artikelen.htm

Bij de rokerij koopt Boyke een gerookte vis en laat iedereen proeven.

http://www.sgs-cricket.nl/crickettoers/images-crickettoers/images-crickettoers-2005/ReisverslagSuriname.pdf,

Op vacuüm verpakte gerookte vis staat altijd een houdbaarheidsdatum.

http://www.hollandsepot.dordt.nl/producten/producten.htm

Ook bij gebakken of geroosterde vis doet deze salade het uitstekend, evenals bij gebraden gevogelte.

http://www.degroentenman.nl/

Aan de overzijde worden kippetjes gegrild, broodjes bakkeljauw en gezouten vis verkocht.

Het Parool,

In de winkel is onder andere diepvriesvis te koop (gepaneerde stukjes vis bijvoorbeeld), gezouten vis (haring, ansjovis), gerookte (bokking, sprot of makreel), gemarineerde (rolmops, paling in gelei), als volconserve (zalm, tonijn, sardientjes) of de halfgeconserveerde vis (gerookte paling, gerookte uitgesneden zalm in de koeling).

http://members.home.nl/vismarkt/gezond.htm

(In het enkelvoud zonder voorafgaand lidwoord is vis een verzamelnaam.)
  • (een) gekweekte vis

Er komt een keurmerk voor in Nederland gekweekte vis.

de Volkskrant,

De nutritionele waarde van gekweekte vissen is niet lager dan deze van vissen gevangen in de zee.

http://www.ecoline.org/verde/publicaties/50vragen/index.shtml,

in voorzetselgroep


  • rood bij vis
  • wit bij vis
  • wit bij de vis
  • witte wijn bij de vis

Maar welke wijn smaakt het best bij welk gerecht? En waarom? Rood bij vlees, wit bij vis?

http://www.wijninfo.nl/site/?db,

Minder dan een eeuw geleden dronk men bij visgerechten rustig een zoete wijn van het type Sauternes. Daarna moest het droog wit zijn. En tegenwoordig raakt rood bij vis aardig geaccepteerd.

http://www.wijninfo.nl/site/?db,

'Drinken we rood of wit?' riep ik naar de keuken. 'Rood vooraf, wit bij de vis. En ik heb nog een dessertwijn gekocht.'

De passievrucht, Karel Glastra van Loon,

'Witte wijn bij de vis?' vroeg Bruno Ritter.

Gstaad 95-98, Marek van der Jagt,

met substantief ervoor


  • een stukje vis
  • stukjes vis
  • stukken vis

Verhit een scheutje olie in een koekepan met anti-aanbaklaag en bak de stukken vis in circa 2 minuten rondom lichtbruin en net gaar.

NRC,

Verwarm de stukjes vis kort mee en proef of er zout of peper bij moet.

NRC,

Maar dat zou u niet moeten weerhouden om toch af en toe het lapje vlees te vervangen voor een heerlijk stukje vis.

http://www.hollandsepot.dordt.nl/artikelen/artikelen.htm

Wat is er gezelliger dan, met de geur van Provençaalse kruiden bij de ondergaande zon, met een aantal goede vrienden op een warme vooravond buiten te kunnen genieten van een fantastische T-bone of een lekker stukje vis of enkele schaaldiertjes van op de grill?

http://www.underthecork.be/nl/community/archief/aug_art4.html,

met ander, nevengeschikt substantief


  • gevogelte, vlees of vis
  • vis, schaaldieren en schelpdieren
  • vlees en vis
  • vlees of vis
  • vlees, vis, eieren, boter, kaas
  • vlees, vis en gevogelte
  • vlees, vis, wild en gevogelte

Bij gebruik in de keuken verdient het aanbeveling om deze bieren voorzichtig te doseren in dressings, sauzen, soepen en stoofpotten van gevogelte, vlees of vis.

http://www.biercuisine.nl/

De zilte smaak van vis, schaal- en schelpdieren en van zeewier en zeegrassen geven de Japanse gerechten een ondefinieerbaar, maar zeker een heel lekker en speciaal karakter.

http://www.ginza.nl/

Haar moeder hield vol dat vlees en vis goed voor kinderen waren.

Het verkeerde keelgat, Diane Broeckhoven,

U kunt kiezen uit gegrild of gebakken vlees of vis.

Meppeler Courant,

Zuurvormende levensmiddelen zijn droog en geconcentreerd en bevatten weinig water. Tot deze groep behoren onder andere volgende producten: dierlijke producten: zoals vlees, vis, eieren, boter, kaas.

http://www.bosrank.be/frameset.html

Voedingsmiddelen die veel eiwitten bevatten zijn vlees, vis, gevogelte, melk, melkproducten en eieren.

http://www.vig.be/

Een ruime opstelling met alledaagse artikelen en veel aandacht voor vers. Zoals vers brood, vers verpakt vlees, vis, wild en gevogelte, verse groente en vers fruit.

http://www.ah.nl/nl/AH/content/albertheijn/ditisah/informatiebladen/

Vaste verbindingen


boter bij de vis


    Zie: boter bij de vis

een rotte vis


  1. (beledigend)
    een vervelend persoon; iemand die niet deugt; hufter; rotzak; slechterik; schurk

    Synoniem: hufter; rotzak; schurk; slechterik

    Met jou valt gewoon niet te leven, je bent een ijskast, een baal aardappelen, een rotte vis.

    Het meesterstuk, Anna Enquist,

    EU president van Rompuy wordt voor rotte vis uitgemaakt.

    http://www.niburuarchief.nl/forum/viewtopic.php?f=1&t=27648,

iemand voor rotte vis uitmaken


    Zie: iemand voor rotte vis uitmaken

in de vis


  1. Vormvariant: in vis

    ((vooral) in Nederland)
    in de visverkoop; in de vishandel; handel in vis
    Komt voor in combinatie met een werkwoord, zoals in de vis zitten, in vis doen, in vis gaan, etc.

    Ook deden zij in vis en 's avonds zag men vaak de oude Jan met zijn zoon Andries in de straten venten met zoute haring.

    Meppeler Courant,

    'Jozef,' zei Gerald, 'ik denk wel eens als ik het allemaal over zou kunnen doen dan zou ik niet in vis gaan [...].' 'Nee,' vond Jozef, 'misschien had je dat ook niet moeten doen. Ik denk er nòg wel eens over om de boel aan de kant te gooien en in de elektronica te stappen.'

    Mooi was Maria, Marijke Höweler,

    Negentig procent van de bevolking "zit in de vis", zoals ze op Urk zeggen.

    De Standaard,

vlees noch vis zijn; vis noch vlees zijn


  1. Vormvariant: noch vis noch vlees zijn

    het een noch het ander zijn; tussen twee dingen inzitten; identiteitsloos zijn; geen kleur durven bekennen
    De verbinding vlees noch vis zijn is vooral gangbaar in Nederland en vis noch vlees zijn is vooral gangbaar in België.

    Maar vaak is de voorgestelde formule vis noch vlees, en soms kan het een echte fopbelegging worden.

    De Standaard,

    Verdaasdonk heeft nog een tip: wees duidelijk over het genre dat je kiest. Is het een dagboek? Een streekroman? Een gewone roman? Als het vlees noch vis is, kan een uitgever er niks mee, wil hij maar zeggen.

    http://www.planet.nl/planet/show/id=75098/contentid=429176/sc=ab0240,

    Omdat daarvoor jarenlang de ogen gesloten zijn geweest – druk als we zijn met de onderwijsvrijheid in artikel 23 en met dank aan PvdA en CDA – is de ambachtschool ter ziele, is het vmbo vlees noch vis, dreigt de havo de mavo als werkloosheidsopleiding te volgen en zoeken lycea en gymnasia naar kansen zich te privatiseren.

    http://www.groene.nl/2004/0436/hs_essay.html,

    Het standpunt over de oorlog in Irak (wel politieke, geen militaire steun) is vlees noch vis.

    http://www.sgp.nl/Page/sp8/ml1/from_sp_id=143/nctrue/system_id=60/so_id=86/Index.html,

    Kooyman wijst echter op het gevaar dat men een instituut creëert dat 'vis noch vlees' is.

    http://www.cultuurnetwerk.nl/

    De man kijkt teleurgesteld naar de enkele honderden mensen die de trappen van het Justitiepaleis ingenomen hadden, en nu, zonder veel omhaal, uiteengaan. "Een Belgisch compromis, een Belgische reactie. Noch vis noch vlees."

    De Standaard,

    Wat te denken dus van dit boek dat noch vis noch vlees is, dat leest als een gefictionaliseerde biografie maar ontkent dat te zijn, dat zich aandient als een roman maar dat niet is?

    De Standaard,

Spreekwoorden


vis moet zwemmen


    Zie: vis moet zwemmen

de vis wordt duur betaald


    Zie: de vis wordt duur betaald

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • visachtig
  • visje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • visaanbod
  • visaanvoer
  • visafdeling
  • visafslag
  • visafval
  • visarrangement
  • visassortiment
  • visballetje
  • visbank
  • visbederf
  • visbeen
  • visbehandeling
  • visbereiding
  • visbestek
  • visboer
  • visbord
  • visbotulisme
  • visbouillon
  • visbouillonblokje
  • visbouillontablet
  • visbrochet
  • visbrok
  • visbuffet
  • visburger
  • visconserve
  • visconsumptie
  • viscurry
  • visdrogerij
  • viseitje
  • viseiwit
  • viseter
  • visexporteur
  • visfarm
  • visfestijn
  • visfijnproever
  • visfileerafval
  • visfileerbedrijf
  • visfileerder
  • visfileerwedstrijd
  • visfilet
  • visfond
  • visfondue
  • visfumet
  • visgerecht
  • visgeur
  • visgewicht
  • visgraat
  • visgroothandel
  • vishal
  • vishandel
  • vishandelaar
  • vishapje
  • vishuid
  • visimporteur
  • viskar
  • visketen
  • viskeuken
  • viskeuring
  • viskeus
  • viskist
  • viskoekje
  • viskot
  • viskotter
  • viskraam
  • viskruiden
  • viskuit
  • viskweek
  • viskweker
  • viskwekerij
  • vislekkernij
  • visleverancier
  • visleverantie
  • visliefhebber
  • vislucht
  • vismaaltijd
  • visman
  • vismand
  • vismarkt
  • vismeel
  • vismenu
  • vismes
  • vismoes
  • vismoot
  • vismousse
  • visnat
  • visnugget
  • visolie
  • vispan
  • vispasta
  • vispastei
  • vispasteitje
  • vispaté
  • visproduct
  • visproductie
  • visproductieketen
  • vispulp
  • visragout
  • visravioli
  • visrestaurant
  • visresten
  • visreuk
  • visroken
  • visroker
  • visrokerij
  • visrol
  • visrolletje
  • vissalade
  • vissap
  • vissaucisson
  • vissaus
  • visschaal
  • visschotel
  • vissenbloed
  • visseneitje
  • vissengraat
  • vissenhuid
  • visseningewand
  • vissenkaart
  • vissenkop
  • vissenoog
  • vissenstaart
  • vissenverkoop
  • vissenvin
  • vissenvlees
  • vissla
  • vissmaak
  • vissnoepje
  • vissoep
  • visspeciaalwinkel
  • visspeciaalzaak
  • visspecialist
  • visspecialiteit
  • visspies
  • visstank
  • vissteak
  • visstick
  • visstoofschotel
  • vistaart
  • visterrine
  • vistype
  • visvet
  • visvetzuur
  • visvlees
  • visvork
  • visvorkje
  • visvorm
  • visvulling
  • visweefsel
  • viswijn
  • viswinkel
  • visworst
  • viszaak

Als deel van een samenstellende afleiding


Als deel van een samenstellende samenstelling


  • visfokindustrie

Overige woordfamilieleden


vis 3.0

object in de vorm van een vis; afbeelding van een vis; voorstelling van een vis

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 3.0

Algemene voorbeelden


Ik wees naar het koele blauw van een schilderij met een dode vis op een bord.

Zuiderkruis, Pauline Slot,

Klassieke screensavers zijn zwemmende vissen, sterrenhemels, vliegende broodroosters.

De Standaard,

Achter het hek lag een met aardrode plavuizen bedekte plaats en in het midden sprankelde een fontein met drie versteende vissen.

Over de grens, Chaja Polak,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • stenen vissen

Ze zou willen zeggen dat het niet haar verdienste was dat ze in deze grote villa woonde met de tuin en het terras en de fontein met de stenen vissen op hun kop.

Over de grens, Chaja Polak,

De kaart herlezend liep ik terug over de binnenplaats langs de fontein met de drie stenen vissen naar ons huis, en ging naar binnen.

Liefdesmeer & andere verhalen, Chaja Polak,

Hij zag hoe haar blik steeds weer afdwaalde naar een beeldje van een zeemeermin omringd door stenen vissen die straaltjes water over haar vissenstaart spuugden.

Lisa's adem, Karel Glastra van Loon,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • visachtig
  • visje

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • visfiguur
  • vislogo
  • visportret
  • vissendrop
  • vissenfontein
  • vissenkaart
  • vissenmobile
  • vissenposter
  • vissenservies
  • vissentrui
  • vissnoepje
  • visspeld
  • visvorm
  • viswolk

Vis 4.0

iemand die geboren is in het tijdvak van 21 februari tot en met 20 maart en daarom het astrologisch sterrenbeeld Vissen heeft, omdat de zon zich in deze periode (ongeveer) in het astronomisch sterrenbeeld Vissen bevindt; iemand met Vissen als sterrenbeeld

Semagram


Een Vis…

is een persoon

      Hoofdsemagram: B.2.1 - geborene onder Vissen


      Algemene voorbeelden


      De vis is een emotioneel mens. Emoties spelen een grote rol in zijn/haar leven. Het zijn echter niet alleen de eigen emoties die zo'n grote rol spelen, ook de emoties van andere mensen om de vis heen hebben veel invloed op hem/haar.

      http://www.wiggertbenjamin.nl/horoscoop.htm

      Vissen staan altijd voor een ander klaar en zijn erg trouw. Jammer genoeg zijn er veel mensen die hiervan profiteren. Dat is erg, want eigenlijk is een Vis heel betrouwbaar, hij zal u nooit in de steek laten.

      http://www.sterrenbeelden.eu/westere/sterrenbeeld-vissen/

      Combinatiemogelijkheden


      met voorzetselgroep


      Voorzetsel: van

      • Vis van sterrenbeeld zijn

      'Ik wist meteen van de eerste minuut dat ik iets wilde doen met visschubben', aldus Sofie Dumont. 'Ten eerste ben ik een vis van sterrenbeeld maar vooral houd ik ontzettend veel van vis.'

      http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=U92PC1QU,

      Giuseppe is net als zijn Nederlandse nichtje vis van sterrenbeeld.

      http://my-stitch.blogspot.com/2010/12/geboortelap-giuseppe.html,

      Zonder dollen, ik mag dan wel een vis van sterrenbeeld (dromers) zijn, maar weet heel goed dat het een enorm zware opgave wordt om daar een korte uitslag neer te zetten.

      http://www.bjorncornelissen.com/nieuws.php?id=82

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      • Visje

      Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • Vissentype