vos/Vos


vos 1.0

roofdier uit de familie der hondachtigen dat bekend is om zijn sluwheid en roofzucht, met een lange, dikbehaarde staart, een spitse snuit en puntige, rechtopstaande oren
Bij ons in toepassing op de gewone, rode vos (Vulpes vulpes) met een roodbruine vacht, maar afhankelijk van het leefgebied komen binnen het geslacht Vulpes (echte vossen) en binnen andere geslachten van hondachtigen kleurvariëteiten voor, zoals de grijze vos, de poolvos, de brandvos en de woestijnvos.

Semagram


Een vos…

is een zoogdier; is een dier

  • [Afmeting] is 35 tot 40 cm hoog en wordt 58 tot 90 cm lang; heeft een staart van 32 tot 48 cm; is ongeveer zo groot als een middelgrote hond
  • [Geluid] blaft, huilt, gromt, schreeuwt; maakt een blaffend, huilend, grommend of schreeuwend geluid
  • [Kleur] is bij ons roodbruin en heeft vaak een witte staartpunt, maar kan, afhankelijk van het leefgebied, ook beige tot rood zijn, of zilverkleurig of wit tot zwart
  • [Bouw] is gewerveld; heeft vier poten
  • [Deel] heeft een spitse snuit; heeft spitse rechtopstaande oren; heeft elliptische rechtopstaande pupillen, zoals een kat; heeft een lange, ruige, dikbehaarde staart
  • [Voortplanting] brengt de jongen levend ter wereld
  • [Plaats] verschuilt zich in een hol of burcht
  • [Woongebied] komt voor in Noord-Amerika, Europa, Noord-Afrika, Azië en sinds kortere tijd in Australië
  • [Leeftijd] wordt in het wild 9 jaar en in gevangenschap tot 15 jaar oud; wordt als jong welp genoemd
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft zeer goed ontwikkelde zintuigen; heeft zeer lichtgevoelige ogen, een sterk ontwikkelde reukzin en een zeer goed gehoor; is schuw, maar ook sluw en listig
  • [Behandeling of bewerking] wordt door de mens vaak intensief bejaagd voor de productie van bont, maar ook omdat hij beschouwd wordt als een bedreiging voor bijvoorbeeld pluimvee; wordt ook voor het plezier bejaagd in vossenjachten te paard, maar bij ons is deze manier van jagen tegenwoordig verboden
  • [Gedrag] is een alleseter; is een solitaire jager, maar leeft verder wel in groepsverband in een familie; is een nachtdier; jaagt meestal 's nachts of in de schemering, maar is in onverstoorde gebieden ook overdag actief
  • [Waardering] heeft door zijn slimheid een kwalijke reputatie
  • [Voorstellingswijze] is alom bekend uit fabels en vertelsels waarin hij vaak als personificatie optreedt en waarin hij meestal geen fraaie rol krijgt toebedeeld

Wetenschappelijke naam: Vulpes vulpes

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseMammalia; Zoogdieren
OrdeCarnivora; Roofdieren
FamilieCanidae; Hondachtigen
GeslachtVulpes
SoortVulpes vulpes

Algemene voorbeelden


Er leven in de wereld verschillende soorten vossen. Denk maar aan het woestijnvosje en de poolvos. In ons land leeft slechts één soort, die we daarom eenvoudigweg 'vos' noemen (in wetenschappelijke taal: Vulpes vulpes).

http://www.vzz.nl/

Een volwassen vos weegt ongeveer 7 kilo en heeft een lengte van zo'n 70 centimeter, zijn volle staart kan bijna 50 centimeter lang worden. De zintuigen zijn bijzonder goed ontwikkeld, een scherpe neus, uitstekend gehoor en de ogen zullen de kleinste bewegingen opmerken. Een vos met een zwarte staartpunt is een brandvos en met een witte staartpunt een roodvos.

http://www.veluwshert.nl/fauna/vos.html

De pupillen van een vos zijn elliptisch rechtopstaand (zoals kattenogen) om de gevoelige ogen beter te kunnen beschermen bij bijv. sterk daglicht.

http://web.wanadoo.be/webvos/pages/kenmerken.htm

Een vos is maar weinig groter dan een flinke kat, hoewel hij door zijn lange vacht en dikke staart vooral 's winters bedriegelijk groot kan lijken. Van neuspunt tot staartpunt is hij ongeveer een meter lang; de staart neemt daarvan veertig centimeter voor zijn rekening. Volwassen mannetjes wegen gemiddeld 6,5 kilo, vrouwtjes 5,5 kilo.

http://www.vzz.nl/

Vergeet niet dat de vos zelfs nu nog door de landbouwers als een doodsvijand wordt beschouwd. (Ook al is Reintje in ons land op de lijst van de beschermde diersoorten geplaatst, nadat hij in de vorige decennia in de strijd tegen de hondsdolheid bijna volledig was uitgemoord).

http://home.pi.be/~lcosijns/eeuwvaneyck2.htm

De vos heeft verschillende methoden om zijn prooi te verschalken. Het meest spectaculair is de zogeheten muizensprong. De vos sluipt dan door de begroeiing en springt vervolgens met gestrekt lichaam in de lucht. Vervolgens belandt hij dan met een bewonderenswaardige nauwkeurigheid boven op de niets vermoedende prooi. Deze techniek wordt vooral gehanteerd om muizen en vogels te vangen.

http://www.dinohunter.nl/roofdieren/vos/levenswijze.htm

Heeft een vos zijn prooi ontwaard, dan duikt hij weg om dan ineens, met één of meer enorme sprongen, zijn slachtoffer te verrassen.

http://www.ibgebim.be/GROENERUIMTEN/faune/especes_et_questions_classiques/de_vos.htm

De teckel werd oorspronkelijk gekweekt voor de jacht op dassen en vossen.

http://users.skynet.be/hofmeester/hond/

De natuurlijke vijanden van de vos zijn dan inderdaad misschien niet meer aanwezig, er is een wellicht efficiëntere 'onnatuurlijke vijand' in de hoedanigheid van het autoverkeer in de plaats gekomen.

http://users.pandora.be/agalev_depinte/indekijker/vossen_schadenota.htm

Een huis is géén geschikte leefomgeving voor een vos, omdat hij er zijn natuurlijke gedrag niet kwijt kan.

http://www.vzz.nl/

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • een hondsdolle vos
  • een sluwe vos
  • een tamme vos
  • een wilde vos

Er komen geen gevallen van hondsdolle vossen voor in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

http://www.ibgebim.be/GROENERUIMTEN/faune/especes_et_questions_classiques/de_vos.htm

Zo wordt beweerd dat een vos een egel weet te verschalken door op hem te urineren. De egel geeft zijn bekende afweerhouding op en wordt zo het slachtoffer van de sluwe vos.

http://www.dinohunter.nl/roofdieren/vos/levenswijze.htm

Uit proeven met tamme vossen aan de lijn is gebleken dat ze hun verstopte prooien feilloos weten terug te vinden, ook na maanden nog, waarbij ze afgaan op hun herinnering.

http://www.vzz.nl/

In Nederland worden ook vossen opgevangen. Dit kunnen vossen zijn die als huisdier gehouden zijn, of wilde vossen die in het opvangcentrum kunnen herstellen van hun verwondingen.

http://www.thelight.demon.nl/dierenleed/Main_page/index.htm

in voorzetselgroep


  • op vossen jagen
  • de jacht op de vos

Er wordt wel gezegd dat jagen op vossen nodig is, omdat het lustmoordenaars zijn die anders te snel in aantal groeien en alles opeten [...]. De bewering dat vossen ongebreideld zouden toenemen als de mens ze niet afschiet, uitgraaft of doodknuppelt, is afkomstig van jagers. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat er een duidelijke relatie bestaat tussen de aanwezigheid van vossen en de aanwezigheid van voldoende geschikte prooidieren.

http://www.dierenbescherming.nl/

Waarschijnlijk nog dit jaar wordt de jacht op de vos verboden. Dat is een ramp voor de weidevogels verwachten de jagers, die de vossenpopulatie nu nog ieder jaar halveren. Ecologen zijn niet zo somber; ze geloven in vreedzame coëxistentie.

de Volkskrant,

als object bij een werkwoord


  • vossen afschieten
  • vossen bejagen

Daarnaast wordt gezegd dat de omwonenden ook eenvoudige maatregelen kunnen nemen om de overlast te beperken, in plaats van de vossen te laten afschieten. Een solide kippenhok met een hek dat een halve meter diep de grond in gaat biedt afdoende bescherming.

Rotterdams Dagblad,

Iedereen weet dat het onzin is om de vos te bejagen om de hondsdolheid te bestrijden.

Het geminachte kind, Guus Kuijer,

Vaste verbindingen


een vos die de passie preekt


  1. een huichelaar
    Naar Reinaert de vos die zich vermomde als kluizenaar om het vertrouwen van de haan Cantecleer te winnen. Cantecleer liet vervolgens zijn kippen vrij rondlopen, waarna de sluwe Reinaert ze opat. Een vos in monnikspij werd ook vaak in verband gebracht met de duivel. Zie hieronder ook het spreekwoord Als de vos de passie preekt, boer, pas op je ganzen (of kippen).

    Dat het niet gaat om een vos, die de passie preekt, is duidelijk. Daarbij heeft het met sluwheid en bedrog te maken. De passie van Hiddink betreft 'een heftige aandoening, een onstuimige drang van de ziel of het gemoed' - aldus de dikke Van Dale. En dat vertaald in voetbalwijsheid.

    NRC,

gewone vos


  1. roofdier uit de familie der hondachtigen dat bekend is om zijn sluwheid en roofzucht, met een lange, dikbehaarde staart, een spitse snuit en puntige, rechtopstaande oren

    Synoniem: rode vos; vos

    De vos (Vulpes vulpes) (ook wel gewone of rode vos genoemd) is een lid van de hondachtigen.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Gewone_vos

grijze vos


  1. vos met een grijze vacht, die voorkomt in Midden- en Noord-Amerika; Urocyon cinereoargenteus
    In het meervoud ook in toepassing op het geslacht Urocyon, waartoe de grijze vos behoort.

    De grijze vos heeft een grijze vacht met een witte onderzijde. De poten, flanken, hals en oren zijn roodachtig tot gelig bruin.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Grijze_vos

    Grijze vossen zijn de enige hondachtigen die in bomen kunnen klimmen.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Grijze_vossen

Reinaert de vos


  1. Vormvariant: Reinaart de vos; de vos Reinaert; de vos Reinaart

    hoofdpersonage uit het zeer bekende middeleeuwse dierenepos 'Van den vos Reynaerde' dat toegeschreven werd aan een zekere Willem

    Synoniem: Reintje de vos

    De rest van de les handelt over Reynaert de Vos.

    De Standaard,

rode vos


  1. gewone vos, met een bruinrode vacht, zoals die in onze streken voorkomt (Vulpes vulpes)

    Synoniem: gewone vos; vos

    De rode vos (vulpes vulpes) is algemeen verspreid in Europa, Noord-Amerika [...], Australië (waar hij omwille van de vossenjacht eeuwen geleden door de Engelsen is ingevoerd, een idee dat nu totaal onverantwoord blijkt te zijn), in de USSR, het uiterste noorden van Afrika, in bijna heel Azië, en zelfs in Japan (waar het de status van heilig dier geniet).

    http://web.wanadoo.be/webvos/pages/kenmerken.htm

zo sluw als een vos


  1. zeer sluw

    Kortom, bestuursleden moeten zo wijs zijn als Salomo, zo geduldig als Job, zo sluw als een vos, zo moedig als een leeuw, zo dikhuidig als een olifant, buigzaam als riet, krachtig als een eik en gevoelig als een kruidje-roer-me-niet.

    http://www.stedelijke-harmonie.nl/JUNI-2004.pdf,

Spreekwoorden


Als de vos de passie preekt, boer, pas op je ganzen; Als de vos de passie preekt, boer, pas op uw ganzen


  1. Vormvariant: Als de vos de passie zingt, boer, pas op je kippen; Als de vos de passie zingt, boer, pas op uw kippen ((vooral) in België)

    een huichelaar moet je niet vertrouwen; pas op voor schijnheilige praatjes
    Zie hiervoor ook de verbinding een vos die de passie preekt.

    Er leek dus eindelijk iets moois te bloeien tussen Vlaanderen en zijn hoofdstad. Maar als de vos de passie preekt, boer, let op uw ganzen. Want de realiteit van het partnership tussen Vlaanderen en onze hoofdstad is lichtjes anders dan uit de verklaringen blijkt.

    http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=1Q3L4O79,

    Hoe was dat spreekwoord ook alweer... Als de vos de passie preekt boer let op uw kippen? Je kunt alleen maar hopen dat ze doen wat ze beloven, kijkend naar de Nederlandse en Europese politici doet het ergste vrezen, velen doen het tegenovergestelde van datgene dat ze zeggen.

    http://www.artikel7.nu/zz1/pro-israelische-arabische-partij-bij-de-verkiezingen.html,

    Nu lijkt het alsof de rollen zijn omgedraaid en schrijft het blad over 'bangelijk Nederland'. En: 'De minister heeft er kennelijk alles voor over om de Nederlandse vrijheden in te perken.' Het verschil is dat toen de gezeten burgerij op de korrel werd genomen, en nu de moslim. In het eerste geval dient het gezag op te treden, in het tweede geval is de vloer voor de onruststokers. Als de vos de passie preekt, boer let op uw kippen.

    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/920511/2008/05/31/Waar-zijn-de-humor-en-de-vrijheid.dhtml,

    Want klimaatverandering is nu juist een duidelijk voorbeeld van falen van de markt. De oproep om de markt de vrijheid te geven in de strijd tegen klimaatverandering doet denken aan het oudhollandse gezegde 'Wanneer de vos de passie zingt, geldt: boer let op je kippen'.

    http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/archief/article/detail/1648213/2007/01/18/Klimaatbeleid-is-geen-zaak-voor-bedrijfsleven.dhtml,

    Als de vos de passie preekt, boer pas op je kippen. Wat de marter preekt weet ik niet, maar de boerin was mooi te laat! Op 30 mei vind ik op klaarlichte dag 3 dode kippen en de 4e is zoek. Waarschijnlijk de vos want die neemt z’n maal als de rest van ons ook aan tafel schuift. Lekker rustig in de basse cour. Mijn kreupele grijze kip ontsnapt in eerste instantie. Tot de dag erna, dan heeft ook zij er aan moeten geloven.

    http://www.maubranche.com/nieuws/Nieuwsbrief_2010_06.pdf,

    Maar wie had het weer over een eendrachtig België na Rolland Garros? Dezelfde Di Rupo die nu met veel plezier een paritaire Senaat gaat ontwerpen, verklaart "enkel in België royalist te zijn" en vrolijk verder defederaliseert. Als de vos de passie preekt, boer let op uw ganzen!

    http://www.belgischeunie.be/nederlands/indexnl.htm,

    Dat er simpelen van geest zijn die de positie van de Nederlandse taal in de Europese Unie van bijkomstig belang achten nemen wij erbij, een aloude Vlaamse spreuk indachtig: "Wanneer de vos de passie preekt, boer let op uw ganzen".

    De Standaard,

    De risées zijn zij die morele verklaringen afleggen in een tijd, dat de overheidsborden langs de snelweg (Zzzzz, slaapt U al?) een onverdroten cynisme uitstralen. 'Als de vos de passie preekt, boer pas op je kippen', luidt terecht de volkswijsheid.

    Meppeler Courant,

Als men de vos niet vangen wil, kan men geen honden vinden


  1. als iemand iets niet wil doen, vindt hij altijd wel een smoes om het niet te hoeven doen

    Als men de vos niet vangen wil, kan men geen honden vinden; de mensenrechtelijke aspecten van de zaak Vos BV.

    http://www.managementboek.nl/boek/9789054544104/niet-statelijke_actoren_en_de_rechten_van_de_mens_gevestigde_waarden_nieuwe_wegen-c._flinterman

Een (oude) vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken


  1. ook al wordt men ouder, men verliest nooit zijn aangeboren aard

    Na de electorale afgang van zijn socialistische partij blijft Mitterrand over als een generaal zonder leger. Maar de oude vos verliest wel zijn haren maar niet zijn streken en blijft strijdvaardig.

    NRC,

Men moet vossen met vossen vangen


  1. wie een sluw persoon wil pakken, zal zelf ook sluw te werk moeten gaan

    Er zijn vele spreekwoorden over de vos en één ervan is; 'Men moet vossen met vossen vangen', hetgeen betekent; 'Men moet slimheid tegenover slimheid stellen'. En zo gebeurde het, dat twee slimme schaakolifanten een fanatieke strijd streden.

    http://www.lierseschaakvereniging.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=427&Itemid=1

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • vosbruin
  • voshaai
  • voskleur
  • vospopulatie
  • vossenbeeld
  • vossenbek
  • vossenbes
  • vossenbevolking
  • vossenbont
  • vossenbontje
  • vossenbruin
  • vossenburcht
  • vossendichtheid
  • vossendoder
  • vossendruif
  • vossenfamilie
  • vossenfokverbod
  • vossengat
  • vossengezin
  • vossenhol
  • vossenhouderij
  • vossenhuid
  • vossenjacht
  • vossenjagen
  • vossenjager
  • vossenjong
  • vossenkeutel
  • vossenklem
  • vossenkop
  • vossenkoppel
  • vossenlintworm
  • vossenlucht
  • vossenmelk
  • vossenmest
  • vossenoog
  • vossenpaar
  • vossenpels
  • vossenpelsje
  • vossenplaag
  • vossenpoot
  • vossenpopulatie
  • vossenprobleem
  • vossenrood
  • vossenschade
  • vossensnuit
  • vossensoort
  • vossenspoor
  • vossenstaart
  • vossenstand
  • vossenstreek
  • vossenstrop
  • vossenterritorium
  • vossentong
  • vossenvacht
  • vossenvoedsel
  • vossenwelp
  • vossenwelpje
  • vossenwijfje
  • vostunnel
  • voszegge

vos 1.1

(jacht en wildbeheer)

vossen waarop men jaagt

Vaste verbindingen


op vos jagen; de jacht op vos


  1. op vossen jagen; de jacht op vossen

    Het werk van Engelands laatst overgebleven werkende terriërras bestond uit het jagen op vos, das, marter en kleiner wild.

    http://www.borderterrier.nl/Welkom.html

    Hoewel de jacht op vos en marter tegenwoordig verboden is, wordt de Border Terriër tot op heden nog steeds gebruikt bij de vossenjacht.

    http://www.borderterrier.nl/Welkom.html

vos 1.2

iemand die zich vermomd heeft en in een buiten gespeeld kinderspel (de "vossenjacht") door een groep personen moet worden opgespoord; persoon die in een speurtocht voor vooral kinderen opgespoord moet worden; vermond persoon in een speurtocht, de zogeheten vossenjacht, op wie als het ware gejaagd moet worden

Betekenisbetrekking


metafoor
Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

Semagram


Een vos…

is een persoon

  • [Functie] dient te worden opgespoord in een speurtocht voor kinderen, de zogeheten vossenjacht
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft vaak opvallende kleding aan, bv. kleding die hoort bij een bepaald beroep

    Algemene voorbeelden


    Scouting Meppel is dit jaar vooral op zoek naar nieuwe leiders. Ook heeft de padvindersvereniging nog geschikte vossen nodig voor de vossenjacht van zaterdagmiddag.

    Meppeler Courant,

    Vrijdag a.s. ben ik 'vos' op school en ik heb weinig inspiratie. Ik wil er zo onopvallend mogelijk uitzien, zodat leerlingen twijfelen of ik een vos ben. Mijn man en ik hebben beide geen uniformdragend beroep. De politie, glazenwasser en verpleger worden al door andere ouders vertegenwoordigd.

    https://www.ouders.nl/forum/ouders-en-school/vossenjacht-ideeen,

    Elk groepje is actief aan het zoeken naar de verschillende vossen, eventueel ook met een aantal spelletjes die bij de vossen klaarstaan. Hoe meer vossen ze binnen een bepaalde tijd vinden, hoe beter het is. Eventueel kun je vossen muntjes geven die ze moeten geven aan de groepjes die hun vinden, en dat de groepjes extra muntjes kunnen verdienen met een spelletje die ze bij de vos moeten doen.

    https://nl.scoutwiki.org/Vossenjacht

    Woordfamilie


    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    vos 1.3

    bont van een vos; vossenbont

    Betekenisbetrekking


    metonymie
    Betrokken betekenissen1.0 : 1.3

    Semagram


    Vos…

    is bont; is een stof

        Algemene voorbeelden


        Als de partij voor de dieren hier maar geen lucht van krijgt of is dons in de slaapzak minder erg dan vos om de hals?

        http://www.vkblog.nl/bericht/115932/Claustrofobie

        vos 1.4

        sjaaltje van vossenbont

        Semagram


        Een vos…

        is een halsbontje; is een kledingstuk; is een zaak

            Algemene voorbeelden


            Om haar nek hingen twee vossen, waarvan de pootjes tot op haar buik bengelden.

            Nathan Sid, Adriaan van Dis,

            Sjaalmode: Een vos om je nek.

            http://www.telegraaf.nl/vrouw/vrouwblog/pluusje/8365427/__Sjaalmode__Een_vos_om_je_nek__.html

            vos 2.0

            geslepen, listig, sluw persoon; iemand die anderen misleidt door zich in schijn voorbeeldig te gedragen

            Betekenisbetrekking


            metafoor
            Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

            Semagram


            Een vos…

            is een persoon

            • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is geslepen, listig, sluw, doortrapt; misleidt anderen door zich in schijn voorbeeldig te gedragen

              Combinatiemogelijkheden


              met adjectief ervoor


              • een sluwe vos

              Een slok champagne kan de wereldgeschiedenis veranderen. Hé, Douwe, zou er in Jalta Veuve Clicquot gedronken zijn? En Stalin, die sluwe vos, maar inschenken bij Churchill. Als je het mij vraagt is er in Jalta helemaal niks besloten. Kinnesinne van de Fransen dat ze er niet bij waren.

              Hier ben ik, Donald Niedekker,

              met adjectivisch voltooid deelwoord


              • een geslepen vos

              Beyns is een geslepen vos, een onderkruiper, een bedrieger, een gewetenloos arrivist en intrigant.

              Emily Beyns, of Het heilig zwijgen. Dl. 1: Verwanten, Clem Schouwenaars,

              Vaste verbindingen


              een oude vos


              1. iemand die op een bepaald gebied heel slim en ervaren is en die daardoor moeilijk te misleiden is
                Zie hiervoor ook het spreekwoord Een oude vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken.

                Synoniem: oude rot

                Hij ging zich persoonlijk met het mediadossier bemoeien en al vlug werd duidelijk dat de oude vos nog niets van zijn onderhandelingskunsten verloren heeft.

                De Standaard,

              vos 3.0

              roodbruine kleur bij paarden; roodbruin; voskleur

              Semagram


              Vos…

              is een kleur

              • [Kleur] is roodbruin, als van een rode vos
              • [Bezitter of eigenaar] komt voor bij paarden

                Algemene voorbeelden


                Vos (sorrel). Dit is een roodachtige kleur. De tint kan variëren; heel licht tot donker als koffie. Vos is recessief en heeft dus als genetische code 'ee'.

                http://www.bokt.nl/wiki/Kleur#Vos_.28sorrel.29

                De haflinger is een middelgroot paard (stokmaat varieert van 1.35-1.55 m) met blonde manen en staart. Kleur: vos, alle tinten zijn toegelaten: van melkvos tot koolvos, maar met weinig wit aan de benen.

                http://www.hafrino.nl/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=7&Itemid=7

                Woordfamilie


                Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                vos 4.0

                (Gezegd van paarden)
                voskleurig
                Voskleurige paarden hebben geen zwarte benen, geen zwarte manen en geen zwarte staart. De manen en de staart hebben dezelfde kleur als het lichaam of ze zijn lichter van kleur.

                Combinatiemogelijkheden


                met substantief


                • een vosse hengst
                • een vosse merrie
                • een vosse ruin
                • een vos veulentje

                Een vosse merrie draafde langs het zilveren meer. Ze liep rustig met een emotieloze blik. Ze was niet blij en niet verdrietig. Een klein vos veulentje huppelde vrolijk achter haar aan.

                http://dreamhorses.actieforum.com/t1529-they-re-gone

                Samen met haar vosse ruin Lisandro des Monts sprong ze naar een tweede stek in het grootste eendagstoernooi in openlucht.

                http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=18059715_1020

                Bij het AES werd nog een zoon van Vigo goedgekeurd, namelijk Figo de Muze. Deze mooie vosse hengst komt uit de internationale merrie Ta Belle van Sombeke, moeder van de goedgekeurde hengsten Carembar de Muze en Taran de la Pomme alsook moeder van wereldkampioen A Pickachu de Muze.

                http://jorisdebrabander.be/_html/main.php?taal=en&page=21&id=217

                vos 5.0

                voskleurig paard; roodbruin paard

                Betekenisbetrekking


                metonymie
                Betrokken betekenissen3.0 : 5.0

                Semagram


                Een vos…

                is een paard; is een zoogdier; is een dier

                • [Kleur] is roodbruin; is niet zwart aan de benen, manen en staart, maar heeft de benen, staart en manen in dezelfde kleur als het lichaam, of in een lichtere kleur

                  Algemene voorbeelden


                  Toen we in de vroege herfst van 1974 in het huis trokken en de eerste keer vanaf het balkon uitkeken over de grote tuin, de weiden daarachter (waarin met veel theatraal gewapper van manen drie paarden ronddraafden: twee vossen en een schimmel) en het bos dat daar weer op volgde, stonden de boomkruinen, ofschoon al lichtelijk verkleurd, nog massief in het blad.

                  De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden,

                  Uit sympathie voor Kay, die niet verloofd was, koos ik lachend haar paard, een rustige vos, Napoleon gedoopt.

                  Miniaturen, Karel Jonckheere,

                  Er staat nu een paard, een vos met een heel bijzondere kleur, op mijn wachtlijst. Diens staart is afgevreten door de schapen uit datzelfde weitje. 'Het is moeilijk daar de goede kleur haar bij te vinden', zegt Karin, die onder haar meisjesnaam haar bedrijf start.

                  Meppeler Courant,

                  Woordfamilie


                  Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  vos 6.0

                  (schertsend)

                  iemand met rood haar; roodharig persoon

                  Betekenisbetrekking


                  metafoor
                  Betrokken betekenissen1.0 : 6.0

                  Semagram


                  Een vos…

                  is een persoon

                      Algemene voorbeelden


                      In Ierland, Schotland en Nederland zijn veel meer roodharigen dan bij ons in Vlaanderen ... wetenschappelijke verklaring? Specifieke genen? Roodharigen zijn karakterieel dominant ?!? Psychologie van de vossen?

                      http://blog.seniorennet.be/foxclub/archief.php?ID=513770

                      vos 7.0

                      roodbruine dagvlinder uit de familie der schoenlappers of aurelia's (Nymphalinae), een onderfamilie van de Nymphalidae (schoenlappers, parelmoervlinders en zandoogjes)
                      Meestal in verbindingen ter onderscheiding van de verschillende soorten, bijvoorbeeld grote vos en kleine vos.

                      Semagram


                      Een vos…

                      is een vlinder; is een insect; is een dier

                      • [Kleur] heeft roodbruine of oranje vleugels
                      • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een dagvlinder

                        Hoofdsemagram: vlinder


                        RijkAnimalia; Dieren
                        StamArthropoda; Geleedpotigen
                        KlasseInsecta; Insecten
                        OrdeLepidoptera; Vlinders
                        FamilieNymphalidae; Schoenlappers, parelmoervlinders en zandoogjes

                        Algemene voorbeelden


                        Vossen en uilen: vlinders geteld. Het beschermen van vlinders begint met kennis: welke soorten zitten waar?

                        http://www.vlindernet.nl/doc/200911_Vossen_en_uilen_vlinders_geteld.pdf

                        Vaste verbindingen


                        grote vos


                        1. roodbruine dagvlinder die bij ons zeldzaam is en die gekenmerkt wordt door enkele grote zwarte vlekken langs de voorrand van de vleugels en vier zwarte vlekken in het middenveld van de vleugels (Nymphalis polychloros)

                          Een vrijwilliger van Staatsbosbeheer heeft in het Kuinderbos in de Noordoostpolder twee grote vossen waargenomen. Gerard Eggens, gespecialiserd in vlinders en libellen, zag deze zeldzame vlinders afgelopen paasweekend vlakbij de Kuinderburcht.

                          http://www.staatsbosbeheer.nl/Nieuws%20en%20achtergronden/Nieuws/Archief/2011/4/Zeldzame%20grote%20vos%20in%20Kuinderbos.aspx

                        kleine vos


                        1. roodbruine dagvlinder die bij ons vrij algemeen voorkomt en die gekenmerkt wordt door een band van afwisselend gele en zwarte vlekken langs de voorrand van de vleugels, drie zwarte vlekken in het middenveld van de vleugels en een band van blauwe, maanvormige vlekjes aan de onderste randen van de vleugels (Aglais urticae)

                          Waarnemingen dagvlinders - atalanta: 1 - kleine vos: 1 - bruin zandoogje: 30 - distelvlinder: 3 - icarusblauwtje: 10 - groot dikkopje: 4 - bont zandoogje: 2.

                          http://zwalmvallei.be/reservaten/uilenbroek-activiteiten.html,

                          De 'gewonere' vlinders als koolwitje, atalanta, dagpauwoog en vanaf half augustus ook de kleine vos kwamen in opvallend grote aantallen voor.

                          Meppeler Courant,

                        vos 8.0

                        in de verbinding vliegende vos

                        Betekenisbetrekking


                        metafoor
                        Betrokken betekenissen1.0 : 8.0

                        Vaste verbindingen


                        vliegende vos


                        1. grote vleermuis die voorkomt in Azië
                          In toepassing op de Indische reuzenkalong (Pteropus giganteus) of op de kalong (Pteropus vampyrus).

                          Semagram


                          Een vliegende vos…

                          is een vleermuis; is een zoogdier; is een dier

                              RijkAnimalia; Dieren
                              StamChordata; Chordadieren
                              KlasseMammalia; Zoogdieren
                              OrdeChiroptera; Vleermuizen
                              FamiliePteropodidae; Grote vleermuizen
                              GeslachtPteropus

                              Afgezien van 27 Afrikaanse relmuizen, begonnen hier de afgelopen jaren 22 zwartvoetkatten, 44 Pincha aapjes, 2 Maleisische vliegende vossen en tal van andere apen en nachtdieren hun leven.

                              NRC,

                              De grootste soort is de kalong of vliegende vos. Hij wordt tot 1,50 meter lang en komt voor op Java en Sumatra. Zijn rug en zijn vlieghuid zijn bruinzwart van kleur, de buik, hals en de kop zijn roodachtig. Kalongs houden van vijgen en mango's.

                              http://www.worldwidebase.com/zoogdieren/vliegende-hond.shtml

                            • algenetende zoetwatervis en aquariumvis die afkomstig is uit Azië, met een witte, grijze of bruine tot goudachtige kleur en een zwarte horizontale streep van de neus tot de vork van de staart (Epalzeorhynchos kallopterus)

                              Semagram


                              Een vliegende vos…

                              is een vis; is een dier

                                  Wetenschappelijke naam: Epalzeorhynchos kallopterus

                                  RijkAnimalia; Dieren
                                  StamChordata; Chordadieren
                                  KlasseActinopterygii; Straalvinnigen
                                  OrdeCypriniformes; Karperachtigen
                                  FamilieCyprinidae; Eigenlijke karpers
                                  GeslachtEpalzeorhynchos
                                  SoortEpalzeorhynchos kallopterus

                                  De vliegende vos is een algeneter die wit/grijs met een zwarte streep is. Hij zorgt ervoor dat er minder algen in mijn aquarium komen.

                                  http://www.freewebs.com/martijnsaqua/vissen2.htm

                                Vos 9.0

                                afbeelding

                                Bron: Alfio
                                (CC BY-SA 3.0)

                                (astronomie)

                                het sterrenbeeld Vos of Vulpecula, een klein sterrenbeeld aan de noordelijke hemel, zo genoemd omdat men er een vos in kan herkennen
                                Vaker in de verkleiningsvorm.

                                Betekenisbetrekking


                                metafoor
                                Betrokken betekenissen1.0 : 9.0

                                Semagram


                                Vos…

                                is een sterrenbeeld

                                • [Afmeting] is een klein sterrenbeeld
                                • [Vorm] heeft een vorm waarin men een vos met een gans in de bek kan herkennen
                                • [Waarneembaarheid] is een onopvallend sterrenbeeld
                                • [Plaats] bevindt zich aan de noordelijke hemel

                                Algemene voorbeelden


                                Aan de sterrenhemel komt een complete dierentuin voor. Als je iemand vraagt naar welke dieren er allemaal aan de hemel staan dan zullen veel mensen wel de beer (groot en klein), de Ram en de Stier kennen. Na wat nadenken zullen sommigen ook nog wel de Eenhoorn, de Wolf, de Hond (groot en klein) en de Vos weten.

                                http://www.kuuke.nl/alle-sterrenbeelden/camelopardalis-giraffe.html

                                Woordfamilie


                                Als deel van een afleiding