kaak


kaak 1.0

deel van de schedel dat uit een ondergedeelte en een bovengedeelte bestaat die zich rond de mondholte bevinden en waarin de tanden en kiezen zitten

Semagram


Een kaak…

is een lichaamsdeel

  • [Attribuut] bevat de tanden en kiezen
  • [Constructie] bestaat uit een bovengedeelte (bovenkaak) en een ondergedeelte (onderkaak), waarvan het bovengedeelte bij de meeste zoogdieren aan de schedel vast zit en het ondergedeelte scharnierend kan bewegen; bij sommige diersoorten scharniert alleen de bovenkaak; bij enkele diersoorten scharnieren beide kaken
  • [Deel] is een deel van de schedel
  • [Materiaal] bestaat uit bot
  • [Samenstelling] bestaat uit twee delen
  • [Geheel] behoort tot de schedel
  • [Functie] dient om voedsel te bewerken voordat dit in het spijsverteringsstelsel terechtkomt

Algemene voorbeelden


Als alle tanden en kiezen ontbreken en het bestaande kunstgebit heeft onvoldoende houvast op de kaak, dan kan het kunstgebit worden vastgeklinkt op implantaten.

http://www.implantologie.nl/

De schedel moet voldoende breed zijn. De kaken moeten even lang zijn met een sluitend gebit.

http://www.geocities.com/notelaars/

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • bewegen

Nu ging ook het andere oog open. De kaken bewogen. Er kwam iets tussen de lippen door dat op een zucht leek.

Dovemansoren, Rinus Ferdinandusse,

  • breken

Diverse botjes in zijn rechtervoet raakten gebroken, zijn rechterpols kreeg een fractuur, zijn kaak brak op twee plaatsen.

Meppeler Courant,

  • kneuzen
  • gekneusd zijn

Haar kaak is al helemaal gekneusd. Het zou gemeen zijn om er nog eens op te slaan.

Fissura ani, G.F. Smelik,

  • kauwen

De in knisperend khaki geklede schouders voor me zakten iets naar beneden en de brede kaken kauwden ritmisch, ik kauwde mee want ik had ook een stukje gum gekregen.

De doosjesvuller en andere vondsten, Janwillem van de Wetering,

  • op elkaar klappen

Je kaken klappen op elkaar en je tong zit ertussen, niets bijzonders.

Het nietigste, Marie Kessels,

  • klikken

Het komt erop neer dat de man van Elizabeth op een dag met haar zat te ontbijten en hij merkte dat haar kaken klikten bij het kauwen.

De jongen die alles goed wou denken, Ben Faccini,

  • zich ontspannen

Net toen hij overwoog direct een particuliere elektricien te bellen, zag hij dat het licht in het terrarium voor het raam van de overburen uit was. Zijn kaken ontspanden zich. Godzijdank.

Blauwbaard, Pauline Slot,

  • iets vermalen

Terwijl haar kaken de traktatie vermaalden die zij van Voorlandt uit een grote papieren zak had mogen grabbelen, puilde er een glazige, puddingachtige substantie uit haar mondhoeken.

Winterlicht. Een vergeetboek, Jeroen Brouwers,

  • verstrakken

Wij glimlachen om hem te bedaren. Zijn kaken zijn in woede verstrakt.

De jongen die alles goed wou denken, Ben Faccini,

als object bij een werkwoord


  • iemands, zijn kaak breken

Volgens Schouten heeft Refos de klap uitgedeeld die de kaak van zijn zoon brak en niet Fräser als in eerdere berichten werd gemeld.

NRC,

  • iemands, zijn kaak kneuzen

Boze vader kneust kaak leerkracht.

http://nos.nl/artikel/2026966-boze-vader-kneust-kaak-leerkracht.html,

De man wordt ervan verdacht begin juni een 33-jarige man te hebben mishandeld. Die brak daarbij zijn neus en kneusde zijn kaak.

http://www.powned.tv/nieuws/binnenland/2013/09/politie_ontmaskering_dreigt.html,

  • zijn kaken op elkaar klemmen

Veel mensen klemmen onder invloed van spanning hun kaken op elkaar of gaan tandenknarsen (bruxisme).

http://home.wxs.nl/~mip/migraine.htm

  • elkaars kaken verbrijzelen

Het jaarlijkse bezoek aan de dorpsbioscoop 'Diana', een heidense tempel met in de hal foto's en affiches van veeltandige Amerikaanse sterren van het witte doek, mannen met gelakte haren, dames glad als mica, cowboys die elkaars kaken verbrijzelden.

Het verdriet van België, Hugo Claus,

met adjectief ervoor


  • brede kaken

Het waren twee grote, uitstekend verzorgde Deense doggen. Hun korte vachten glansden en hun rozerode tongen slingerden opgewekt langs hun brede kaken.

Alle verhalen, Manon Uphoff,

De in knisperend khaki geklede schouders voor me zakten iets naar beneden en de brede kaken kauwden ritmisch, ik kauwde mee want ik had ook een stukje gum gekregen.

De doosjesvuller en andere vondsten, Janwillem van de Wetering,

  • dikkere kaken

Veertien jaar later, in 1938, vond de Schotse paleontoloog Robert Broom een tweede Zuidaap, met dikkere kaken en botten dan de slankere A. africanus.

NRC,

  • fijne kaken

In elke cultuur bestaat een voorkeur voor vrouwengezichten met typische kenmerken van jeugdigheid: bij ons zijn dat grote ogen, een klein ondergezicht met fijne kaken en een relatief kleine kin.

http://www.alforto.nl/index.html?mooiste.html

  • grote kaken
  • een grotere kaak

Deze schedel had grotere tanden, een grotere kaak en een pijlnaad (naad tussen de bovenranden van de twee wandbeenderen van de schedel).

http://www.theosofie.net/sunrise/sunrise1995/septokt1995/bbsprcremo.html,

Heilbot [...] heeft een stevig, afgeplat lichaam en is gewapend met grote kaken, waarvan de achterste rand verder reikt dan het midden van het oog.

http://www.steloy.be/HTMLsite/Zelf_koken/Zoutwatervissen/Heilbot.html

  • krachtige kaken

De schubben worden kleiner en in de krachtige kaken verschijnen spitse tanden.

http://www.ta.tudelft.nl/museum/framesets/frameset_geo_holzmaden.html,

Ze had krachtige kaken en jukbeenderen, ze blaakte van vitaliteit.

Morgenster, Jaap Scholten,

  • een pijnlijke kaak

De één had opgezwollen neus en lippen en een kapotte bril, de andere liep een hoofdwond op en de derde had pijnlijke kaak en schrammen aan het hoofd.

Meppeler Courant,

  • scherpe kaken

Het "papier" voor dat nest maken ze van hout, dat ze met hun scherpe kaken vermalen en met speeksel tot specie verwerken.

De Standaard,

  • sterke kaken

Hij heeft een enorme kop en gebruikt zijn sterke kaken om zijn favoriete prooi, waterslangen, te doden.

http://www.dessie.be/wildlife/schildpad.htm

  • stevige kaken

Hij ving de korst op die ik hem toegooide en vermaalde die met zijn stevige kaken.

De Hunnen. Dl. 2: Bevrijding, Jan Cremer,

  • een stijve kaak
  • stijve kaken

De scherpe neus, waar watten in waren gestopt, de stijve kaak en de ingevallen mond waren niet meer van hem of van ons.

De grens van glas, Carlos Fuentes,

Dit ging te snel, zeker voor een klein iemand die met stijve kaken van het onderdrukte geeuwen almaar van de wijzers van de klok naar de voorbijgangers staat te kijken en weer terug.

Een weekend in Oostende, Willem Brakman,

  • een zware kaak
  • zware kaken

De typische vakbondsman. Zware kaken, gladgeschoren, tere huid, hangwangen, alle gezichtslijnen grof en bot getrokken, gekamde dunne blonde haren op het hoofd: ook een engstoffelijk uiterlijk.

http://members.chello.nl/e.hoekstra8/Sato.htm

Ze had een zware kaak maar een heel korte, schuin aflopende kin.

Het licht van vroeger dagen, Arthur C. Clarke & Stephen Baxter,

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • een geluid als van een dichtklappende kaak

Het geluid van happen, als van een dichtklappende kaak, gevolgd door geslurp en geslik, zoals het uit de bewegende buikberg opklonk, ontging mij niet.

Zonsopgangen boven zee, Jeroen Brouwers,

  • happende kaken

Ze gebruiken ook hun sterke staart om een uitgeput slachtoffer naar hun happende kaken te zwiepen.

http://www.dessie.be/wildlife/krokodil.htm

  • kauwende kaken

De eters verplaatsen gedwee, met kauwende kaken, hun tafels.

De Standaard,

  • malende kaken

Phinus had echter ook zo zijn principes. En een daarvan luidde dat de sacrale handeling van koken respect verdiende, en dankbaar malende kaken.

Zonder genade, Renate Dorrestein,

De boeren knauwden met tevreden blik aan de gekookte warme varkenspoten, scheurden met hun tanden stukken vel eraf, slobberden, slurpten het zwoerd naar binnen, de uit hun mondhoeken bungelende stukken met zwarte vingers tussen hun lippen proppend, kauwend, met malende kaken, ze spogen haar en botjes uit, schuurden met hun nagels in de kloven tussen hun tanden, schraapten hun keel en rochelden de botsplinters op de grond.

De Hunnen. Dl. 2: Bevrijding, Jan Cremer,

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • een perfect gebogen kaak

Hij was bloedmooi, maar zijn perfekt gebogen kaak, zijn korte, platte Berberneus, zijn prachtige tanden in de meest verleidelijke glimlach, waren van een schoonheid die de kijker op een afstand plaatst.

Een studie van de hand; Op reis in Noord-Cyprus, Maryse Vincken,

  • een gebroken kaak

Het slachtoffer liep als gevolg van de vuistslag in het gezicht een gebroken kaak op.

Meppeler Courant,

  • opeengeklemde kaken
  • op elkaar geklemde kaken

's Middags keerden we met op elkaar geklemde kaken naar huis, het biologieboek onder de arm, en toonden mijn vader achter in de winkel de plaatjes van grazend en vrolijk vee.

Alle verhalen, Manon Uphoff,

Stomverbaasd staarde ze naar de naakte figuur die stram naast het bed stond, met opeengeklemde kaken, een asgrauw gezicht en starre ogen.

De hemelvaart van Massimo en Lui oog, Oek de Jong,

  • opengesperde kaken

Niet langer verblind door de zon, kon ze de opengesperde kaken van één of ander wezen onderscheiden.

Oud zeer, Mieke Gossaert-Verschuere,

met voorzetselgroep


Voorzetsel: van

  • de kaak, kaken van een dier
  • de kaak, kaken van een mammoet
  • de kaak, kaken van een schaap

Ik pakte de kaak van een schaap en hield die vlak voor het gezicht van Cobie.

De dag van de jas, Nelleke Zandwijk,

De kaken van een dier voldoen niet alleen aan de wetten van de mechanica.

http://www.vub.ac.be/CLEA/groups/vzw_worldviews/publications/vanbelle-bitter.html,

Drie emmers grond rondom de kaak van een mammoet werden extra goed onderzocht op de aanwezigheid van planteresten, haren en schubben.

NRC,

in voorzetselgroep


  • pijn in de kaken
  • kramp in hun kaken

Ze gingen, ieder met een glaasje tonic, in een hoek staan en trokken beiden een gezicht of ze de tijd van hun leven hadden, tot ze kramp in hun kaken kregen.

Niet doen Agnes, Peter van Straaten,

Sommigen krijgen daar hoofdpijn van, sommigen pijn in de kaken, anderen weer aan hun lachspieren.

http://www.tlichtpuntje.f2s.com/frame.htm

  • een klap op iemands kaak
  • iemand op de kaak slaan

Geprikkeld door de provocaties van de Spanjaarden deed de Feyenoorder vier minuten voor tijd iets wat totaal niet in zijn karakter ligt: hij raakte Francisco Higuera met een klap op zijn kaak hetgeen de scheidsrechter uiteraard bestrafte met uitsluiting.

NRC,

'Klootzak,' riep hij tegen Wijnand terwijl hij hem met zijn vuist vol op de kaak sloeg.

De hangende man, Koos van Zomeren,

  • iets tussen de kaken hebben
  • iets tussen de kaken nemen

Nooit zou hij loslaten wat hij eenmaal tussen zijn kaken had.

Voorval, Harry Mulisch,

De prooi wordt meestal tussen de kaken genomen en dan met de klauwen aan stukken gescheurd.

http://www.dessie.be/wildlife/schildpad.htm

  • de lijn van iemands kaak
  • de stand van de kaak, kaken
  • de tanden of kiezen van de andere kaak

De lijn van haar kaak, fijntjes, komt nu goed uit, zo ook die van haar neus.

Kreutzersonate, Margriet de Moor,

Het bespelen van een blaasinstrument kan gebitsproblemen veroorzaken en bij violisten verandert soms de stand van de kaak.

NRC,

De stand van de kaken kan alleen op jonge leeftijd worden aangepast.

http://www.gezondheidsnet.nl/

Als tanden of kiezen ontbreken dan kunnen de tanden of kiezen van de andere kaak in richting van de open ruimte uitgroeien.

http://www.afscheen.cistron.nl/

met telwoord ervoor


  • allebei de kaken

Het is toch de krokodil waarbij allebei de kaken opengaan?

Cherry, Mary Karr,

Zijn mondje wordt gevormd en in allebei de kaken kunnen we nu reeds de knopjes voor de melktandjes terugvinden.

http://www.9maand.be/zwanger/

met ander, nevengeschikt substantief


  • kaken en jukbeenderen

Ze had krachtige kaken en jukbeenderen, ze blaakte van vitaliteit.

Morgenster, Jaap Scholten,

  • kaken en lippen
  • kaken, kin en bovenlip
  • lippen, tong en kaken

Haar kaken en lippen bewogen als een perpetuum mobile.

Het verkeerde keelgat, Diane Broeckhoven,

Haar lippen, tong en kaken bewogen, maar zelfs haar ogen knipperden niet.

De kinderen van Arthur, Kristien Hemmerechts,

Mijn kaken, kin en bovenlip zijn stoppelig, terwijl ik mij vanmorgen nog zorgvuldig heb geschoren.

Zonsopgangen boven zee, Jeroen Brouwers,

  • kaak en mond
  • mond, kaken en tong

Deze bijwerking kan zowel tijdens als na behandeling met haloperidol optreden en wordt gekenmerkt door onvrijwillige bewegingen van onder andere mond, kaken en tong.

http://www.uu.nl/wetenschapswinkels//geneesmiddelen/index.html

U zult na de behandeling direct merken dat de huid weer strak aanvoelt rond de kaak en mond.

http://www.1plastischchirurg.nl/

  • kaken en neus
  • neus en kaak

Niet zonder voldoening kijkt hij naar de ingevallen wangen van Bob, de scherp geworden kaken en neus.

De kus, Jan Wolkers,

Er ontstond een woordenwisseling waarbij Y. een rechtstreekse slag op neus en kaak van X. toediende.

NRC,

  • kaak en schedel

De beenderen die bij de zoogdieren het middenoor vormen, zitten bij reptielen nog aan de kaak en schedel vast.

http://www.xs4all.be/~dvdavid/mag_science/Natuur/mag_science.20010528155834.nl.html,

  • de slaap of de kaak

De symptomen zijn doorgaans 15 a 30 minuten een heftig bonkende pijn in één oog die uitstraalt naar de slaap of de kaak.

http://home.wish.net/~homeopat/inhoud-2.htm

  • kaken en tanden
  • tanden en kaken
  • tanden, kiezen of kaak

Een beugel trekt of duwt de tanden, kiezen of kaak in de goede richting.

http://www.gezondheidsnet.nl/

Je baby moet harder en dus beter zuigen. Dit stimuleert een goede ontwikkeling van de tanden en kaken.

http://www.9maand.com/

Als je kind door de neus ademt, heeft het minder kans om verkouden te worden of een keel- of oorontsteking te krijgen. Ook is het beter voor de vorm en de stand van kaken en tanden.

http://www.ouder-kindzorg.nl/

  • het tandvlees en de kaken

De wangen gaan tintelen, het hoofd wordt duizelig, het tandvlees en de kaken geraken licht verdoofd, de mond trekt even in een lachkramp en men wordt licht-euforisch.

De Standaard,

  • kaken en tong

Hij oefent druk uit met zijn kaken en tong op het tepelhof en duwt op die manier als het ware de melk door de tepel naar buiten.

http://www.9maand.com/

gevolgd door als


  • kaken als een houtversnipperaar

Wat we kregen was een Duitse herder met kaken als een houtversnipperaar, die zo te zien als een kanonskogel op Bryans been was afgeschoten.

Alle families zijn psychotisch, Douglas Coupland,

overig


  • geen kaken hebben

Deze groep bestaat uit de prikken en de slijmprikken. Het zijn vissen die door hun langgerekte onbeschubde lichaam aan palingen doen denken. Een duidelijk verschil is dat ze aan de zijkanten van hun kop een aantal ronde kieuwopeningen zitten. Ze hebben geen kaken, maar een ronde zuigmond met een rand vol scherpe tandjes waarmee ze hun voedsel afraspen.

http://wnf.colo.bit.nl/dierendatabase/htdocs/index.cfm?geklikt=90000107,90000108=display

Vaste verbindingen


de kaken (stijf) op elkaar houden; de kaken (stijf) op elkaar klemmen; de kaken (stijf) op elkaar persen


  1. Vormvariant: de kaken opeen houden; de kaken opeen klemmen; de kaken opeen persen

    niets zeggen, ook niet onder grote druk; pertinent weigeren iets te zeggen

    Mensen die je voorheen nog wel eens spontaan wat informatie influisterden over een belangrijke zaak, houden nu de kaken stijf op elkaar uit woede over weer een prent na een minieme snelheidsovertreding op een lege provinciale weg.

    De Telegraaf,

    Verantwoordelijke bewindslieden en departementale woordvoerders klemmen eensgezind de kaken op elkaar als gevraagd wordt of het waar is dat in ondergrondse bunkers in Brabant een arsenaal 'tactische kernwapens' ligt opgeslagen.

    http://amsterdam.nettime.org/Lists-Archives/nettime-nl-0101/msg00030.html,

    Iedere sponsor van niveau houdt discreet zijn kaken op elkaar als hem indringende vragen over zijn personeel worden gesteld.

    NRC,

een strakke kaak


  1. een gezichtsuitdrukking die boosheid uitstraalt

    Ik vecht tegen mijn tranen en gluur af en toe naar zijn strakke kaak.

    http://www.amsterwitched.nl/

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • blaaskaak
  • bovenkaak
  • ezelskaak
  • gifkaak
  • gorillakaak
  • krokodillenkaak
  • mammoetklaak
  • muizenkaak
  • onderkaak
  • paardenkaak
  • rattenkaak
  • tandkaak
  • walviskaak
  • zoogdierkaak
  • zwijnenkaak

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • kaakaandoening
  • kaakbeen
  • kaakbeweging
  • kaakblessure
  • kaakboog
  • kaakbot
  • kaakbreuk
  • kaakchirurg
  • kaakchirurgie
  • kaakchirurgisch
  • kaakcorrectie
  • kaakdeel
  • kaakelement
  • kaakfractuur
  • kaakfragment
  • kaakfysiotherapie
  • kaakgewricht
  • kaakgroei
  • kaakheelkunde
  • kaakhelft
  • kaakhoek
  • kaakholte
  • kaakimplantaat
  • kaakkanker
  • kaakklacht
  • kaakklem
  • kaakknarsen
  • kaakkopje
  • kaakkramp
  • kaakkundige
  • kaaklijn
  • kaakmes
  • kaakmusculatuur
  • kaakontsteking
  • kaakoperatie
  • kaakpartij
  • kaakpijn
  • kaakprobleem
  • kaakrand
  • kaakrelatie
  • kaakscharnier
  • kaakschot
  • kaakslag
  • kaaksmete
  • kaakspier
  • kaaksplinter
  • kaakstand
  • kaakstelsel
  • kaakstoot
  • kaakstructuur
  • kaaktand
  • kaakvis
  • kaakvlees
  • kaakwal
  • kaakwijdte
  • kaakwond
  • kaakzenuw
  • kaakziekte
  • kaakzwelling
  • kakebeen

Als deel van een samenstellende afleiding


  • kaaktaster
  • kaakvoeler

kaak 1.1

voorwerp dat vergeleken wordt met een kaak; op een kaak lijkende zaak
Meestal in het meervoud.

Betekenisbetrekking


metafoor
Specifiek1.0 : 1.1

Algemene voorbeelden


Met de brandende auto in zijn kaken reed de shovel verder, gevolgd door de politie die niet goed wist hoe de man te stoppen.

NRC,

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • dichtklappen

Hij legt de klem zorgvuldig in het kuiltje en timmert de bevestigingspin in de grond. Eén stap op de plaat en de haak schiet los, de kaken klappen dicht, het dier zal dansen en trekken, maar wordt stevig vastgehouden door de pin en de ketting.

Het tijgerspoor, Julia Leigh,

met adjectief ervoor


  • stalen kaken

Een Zuid-Afrikaan [...] – nog maar net twintig en een groentje in het vak. Zo groen dat hij met zijn voet in een val trapte die daar door stropers was gezet, primitieve stalen kaken verborgen onder bosgrond en boomafval.

Het tijgerspoor, Julia Leigh,

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • dichtklappende kaken

De automatische deuren van de trein gingen net dicht toen ik het perron op kwam. Ik schoof mijn arm tussen hun dichtklappende kaken.

Bezeten van mij, Nicci French,

  • malende kaken

De malende kaken van de baggermachine bereiken vandaag of maandag de plek waar de schildpadden zitten.

http://www.schildpaddencentrum.nl/vianen_baggeren.htm,

met voorzetselgroep


Voorzetsel: van

  • de kaken van een baggermachine
  • de kaken van een grijper

Ze zag het: hoe de kaken van de grijper zich schokkerig en toen met een ruk openden.

Hokwerda's kind, Oek de Jong,

De malende kaken van de baggermachine bereiken vandaag of maandag de plek waar de schildpadden zitten.

http://www.schildpaddencentrum.nl/vianen_baggeren.htm,

  • de kaken van het huis

Dan weer terug naar de hal met de voordeur, de kaken van het huis, zoals de Romeinen zeiden, rechtsaf de rommelkamer in, door de gang langs Isabels kamer naar de slaapkamer, waar de weg doodliep.

Blauwbaard, Pauline Slot,

  • de kaken van een klem

Helen zag dat de kaken van de klem om de linkerpoot van de wolf waren geklemd.

De wolvenlus, Nicholas Evans,

  • de kaken van een depressie

Mannen die hem complimenteerden met zijn stukjes, die hem imiteerden [...] en die maar niet konden geloven dat hij bij elke seizoenswisseling de scherpe kaken van de depressie steviger om zich voelde sluiten.

Mensen met een hobby, Désanne van Brederode,

met ander, nevengeschikt substantief


  • kaken en gebitten

Overdag rukken amfibiese rupsmachines langzaam maar zeker op naar het eind van de straat: een eindeloos scharnieren van vermorzelende kaken en gebitten.

Engelenplaque, A.F.Th. van der Heijden,

Vaste verbindingen


de kaken van iemands gat; de kaken van iemands reet


  1. ((vooral) in België, informeel)
    iemands billen

    Wat Tuba zegt kan me aan de beide kaken van mijn gat roesten en aan de krak ertussen.

    Uitgeverij Guggenheimer, Herman Brusselmans,

    Mirella legde de drie andere kaarten op de stapel en de ene kaart stak ze onder haar jurk in haar onderbroek, tussen de kaken van haar gat.

    De droogte, Herman Brusselmans,

    Van die kaart tussen de kaken van een reet was ik redelijk geil geworden, hoe vuns het mag klinken.

    De droogte, Herman Brusselmans,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


kaak 2.0

elk van de beide zijkanten van het gezicht vanaf de onderkaak tot aan de slaap; wang

Betekenisbetrekking


generalisering
Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

Semagram


Een kaak…

is een lichaamsdeel

      Hoofdsemagram: wang


      Algemene voorbeelden


      Ik heb het gevoel of al het bloed uit mijn kop naar m'n kaken gelopen is.

      De kus, Jan Wolkers,

      Combinatiemogelijkheden


      als object bij een werkwoord


      • de kaken opblazen

      Kijk, zegt baby Blue, zo vluchtig is alles dat ik aanwijs. Ik blaas mijn kaken op en er komt iets anders.

      Herinneringen aan moeder aarde, Johan Tykens,

      • de kaken naar binnen zuigen

      Zijn keel was droog, hij zoog voortdurend zijn kaken naar binnen.

      Verzameld proza, Jotie T'Hooft,

      met adjectief ervoor


      • een bolle kaak

      Bijna alle mannen op straat in de Jemenitische hoofdstad Sanaa lopen met een bolle kaak rond. In de kaakholte houden ze gekauwde blaren van de catha edulis-boom, zeg maar qat, vast.

      De Standaard,

      • een dikke kaak

      'Mens, je hebt een dikke kaak,' zei hij, 'gebeten door een insect misschien?'

      De bondgenoot, Marcella Baete,

      • ongeschoren kaken

      Tot hun verbijstering zagen de Amerikanen plotseling Flix met zijn vingers slagroom over zijn ongeschoren kaken uitsmeren, waarna hij een lunchmes uit de bestekbak nam en zich met een onbewogen gezicht, gewoon doorpratend, begon te 'scheren'.

      De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden,

      • rode kaken

      Zonder een seconde te aarzelen gaf hij hem een klinkende klap op een van zijn rode kaken.

      Donderdagmiddag. Halfvier, Kristien Hemmerechts,

      met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


      • blozende kaken

      Met blozende kaken en schitterende ogen gaan mijn kleuters naar bed.

      Die kleine dingen, Helene Hemelaers,

      • glanzende kaken

      Toen hij [...] alle restjes zeep van zijn glanzende kaken had geveegd, keek hij een ogenblik naar zijn droeve kop in de spiegel, met die stille waters diepe gronden blik.

      De hemelvaart van Massimo en Lui oog, Oek de Jong,

      met adjectivisch voltooid deelwoord


      • beschaamde kaken

      Niemand verroerde; men stond met beschaamde kaken.

      De tramrace, F.B. Hotz,

      in voorzetselgroep


      • een blos op de kaken

      'Ik was verliefd op een ander', zei ze met de haar bekende blos op de kaken.

      De Standaard,

      • een zoen op de kaak
      • iemand op de kaak kussen

      Van pa kreeg ze een zoen op de kaak die ze in de plaats van ontving, incasseerde.

      Sterk water, Marijke Libert,

      Verder vertelde majoor Franken dat er bij de uitgang van de compound zoiets geks gebeurde, dat hij door Hasans vader op de kaak werd gekust.

      Het leukste jaar uit de geschiedenis van de mensheid, Ronald Giphart,

      Vaste verbindingen


      iemand de andere kaak aanbieden


      1. Vormvariant: iemand de andere wang aanbieden

        ((vooral) in België)
        iemand ondanks ervaren onrecht niet wraakzuchtig bejegenen
        Naar Lucas 6:29.

        De werkgever spuwde in het gezicht van de werknemers en zij moeten hun andere kaak aanbieden.

        De Standaard,

      het schaamrood slaat iemand naar de kaken; het schaamrood stijgt iemand naar de kaken; het schaamrood vliegt iemand naar de kaken


      1. iemand wordt rood, krijgt rode wangen van schaamte; iemand bloost van schaamte

        Als hij aan die pijnlijke scène terugdacht, vloog het schaamrood hem weer naar de kaken.

        De natte gemeente van Koos Tak, Rijk de Gooijer & Eelke de Jong,

        Terwijl ik wanhopig probeer te negeren dat het schaamrood mij naar de kaken stijgt, leg ik een waaier van Senseo-zakjes op de lopende band.

        http://www.examedia.nl/columnx/modules/news/print.php?storyid=643,

        Daar voelde Judith wel bijzonder weinig voor in haar bijzondere geval en het schaamrood sloeg haar alvast naar de kaken.

        Mooi was Maria, Marijke Höweler,

      met het schaamrood op de kaken


      1. Vormvariant: met het schaamrood om de kaken; met het schaamrood om de wangen; met het schaamrood op de wangen

        vervuld van schaamte; beschaamd

        Synoniem: beschaamd; met rode kaken

        De bedoelingen zijn ongetwijfeld goed, maar met het schaamrood op de kaken kijk ik toe hoe er voortdurend over de grenzen van de cliënt heengegaan wordt.

        http://www.nu.nl/nuzakelijk-overig/2719690/met-schaamrood-kaken.html,

        Met het schaamrood om de kaken verlieten de spelers van Meppel gistermiddag het kunstgrasveld van hockeyvereniging Daring in Veendam.

        Meppeler Courant,

      met rode kaken


      1. vervuld van schaamte; beschaamd

        Synoniem: beschaamd; met het schaamrood op de kaken

        Europa zet België opnieuw met rode kaken inzake klimaatdoelstellingentaan.

        http://www.socialistsanddemocrats.eu/newsroom/europa-zet-belgi-opnieuw-met-rode-kaken-inzake-klimaatdoelstellingen,

        In de slotfase nog rood voor Wilsterman en Bouzidi, schitterend solonummer van Nsumbu, Mitrovic vanop de stip en Beerschot opnieuw met rode kaken af.

        De Standaard,

      Woordfamilie


      Als deel van een afleiding


      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • linkerkaak
      • rechterkaak

      kaak 3.0

      platform waarop of paal waaraan veroordeelden vroeger in het openbaar tentoongesteld werden; schandpaal
      Alleen nog in figuurlijk gebruik in de onderstaande verbinding.

      Semagram


      Een kaak…

      is een paal

          Algemene voorbeelden


          In Zaventem staat weer een schandpaal. De paal is een kopij van het originele exemplaar [...]. Een schandpaal diende om veroordeelden in het openbaar tot schande te stellen [...]. Op 1 juni wordt de schandpaal officieel ingehuldigd. De paal, ook wel de kaak genoemd (iemand aan de kaak stellen), is een kopij van het originele exemplaar.

          De Standaard,

          Vaste verbindingen


          iemand aan de kaak stellen


          1. openlijk aantonen dat iemand onprettige eigenschappen heeft en/of verkeerd gedrag vertoont

            Na zijn interview met John Yoo deelde Stewart zijn frustratie met zijn publiek. ‘Ik wilde hem aan de kaak stellen, maar jeez… hij glipte door mijn vingers. Het was alsof ik zand interviewde… He got me.’

            https://www.vn.nl/jon-stewart-en-het-herstel-van-de-redelijkheid/,

          iets aan de kaak stellen


          1. openlijk aantonen dat iets verkeerd is; foute praktijken aan het licht brengen

            Tegenstanders van links maken van de gelegenheid gebruik om grotere en kleinere misstanden onder links lokaal bestuur aan de kaak te stellen.

            NRC,

            Om deze problemen aan de kaak te stellen hebben we gekozen om een pagina op het internet te plaatsen.

            http://www.projectie.com/vrijheidsln/

          kaak 4.0

          zoete, gebakken lekkernij die bereid is uit deeg, eieren, suiker of andere ingrediënten en die krokant of zacht is en doorgaans bruin of bruinachtig van kleur; koek
          Alleen als deel van de samenstellingen scheepskaak en zeekaak en in de verkleinvorm kaakje.

          Semagram


          Een kaak…

          is een lekkernij

          • [Voorbeeld of specimen] is scheepskaak of zeekaak; is een kaakje

            Hoofdsemagram: koek


            Woordfamilie


            Als deel van een afleiding


            Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


            • LiGA-kaak
            • scheepskaak
            • zeekaak