hert


hert 1.0

afbeelding

Bron: jeg2002uk
(Publiek domein)

herkauwend zoogdier met meestal een vrij grote gestalte, een kortharige vacht en, als het een mannetje is, een complex vertakt gewei, dat voorkomt in Europa, Azië en Amerika

Semagram


Een hert…

is een zoogdier; is een dier

  • [Afmeting] heeft en schofthoogte van 38 tot 220 cm en is 80 tot 290 cm lang, afhankelijk van de soort
  • [Geluid] burlt, beurelt; maakt een geluid dat lijkt op het loeien van een rund en dat burlen of beurelen wordt genoemd
  • [Kleur] heeft meestal een bruine vacht
  • [Bouw] is gewerveld; heeft vier poten
  • [Deel] draagt, als het een mannetje is, een gewei dat in de winter wordt afgeworpen en in de lente weer aangroeit; heeft een kortharige vacht; heeft slanke poten; heeft een slanke nek; heeft rechtopstaande oren; heeft grote ogen die aan de zijkant van de kop staan
  • [Functie] wordt bejaagd om zijn vlees en om de huid
  • [Voortplanting] brengt de jongen levend ter wereld
  • [Plaats] leeft in het wild; wordt soms ook gefokt
  • [Woongebied] leeft in bosrijke gebieden; komt voor in Europa, Azië en Amerika
  • [Leeftijd] kan tot 25 oud worden, maar wordt gemiddeld niet ouder dan 15
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is schichtig
  • [Gedrag] is een planteneter; graast; is een herkauwer; leeft in kudden

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseMammalia; Zoogdieren
OrdeArtiodactyla; Evenhoevigen
FamilieCervidae; Herten

Algemene voorbeelden


Wandelaars, fietsers, ruiters, automobilisten en overspringende herten hebben allemaal hun eigen wegen en paden, die elkaar even na de rotonde kruisen.

Kan ik even langskomen?, Paul van Vliet,

Het pension Raich in Grasse-Kaunertal, waar ons drietal logeerde, is rustig en ideaal gelegen, maar we hebben toch iets over het hoofd gezien en dat is het volgende: de eigenaar van het pension, de heer Josef Raich is een beroepsjager, die tijdens het jachtseizoen met rijke heren gemzen en herten gaat schieten in de bergen.

De Coltmoorden, Jef Geeraerts,

Kerstmis is het slagveld voor miljoenen kalkoenen, ganzen, reeën en herten geworden.

Wat doen we met moeder met de feestdagen, Harriet Freezer,

De hut stond aan de westelijke rand van de kom, zo'n dertig meter van het water op de top van een flauwe helling die in tweeën werd gedeeld door een beek waar bij zonsopgang en zonsondergang herten kwamen drinken.

De wolvenlus, Nicholas Evans,

Als Gerrit Heijs over midwinterhoorns en midwinterhoornblazen vertelt, komt er een brede grijns op zijn gezicht en een schittering in zijn ogen. "Het is dat oergeluid van zo’n hoorn. Net als het burlen van de herten. Ook zo’n oergeluid. Prachtig. Het is niet uit te leggen, zo mooi."

http://www.muziekfederatie.nl/,

Niet alleen de kleine bambi’s, ook de stoere herten met een trots gewei maken kenbaar dat ze best gevoederd willen worden.

http://www.pretparken.be/NL/Info/zoo/Zoo.asp

In het hartje van de zuidelijke Ardennen stalt het uitgestrekte bos van Anlier zijn natuurlijke schatten uit: in de groene valleien, waar de visrijke rivieren naar beneden storten, hoort u misschien wel een hert beurelen.

http://www.forgesbasses.be/nederlands/region.htm

Woordfamilie


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • axishert
  • blafhert
  • damhert
  • davidshert
  • dwerghert
  • edelhert
  • keyhert
  • koehert
  • kroonhert
  • medehert
  • moederhert
  • muildierhert
  • muskushert
  • plaatshert
  • reuzenhert
  • roodhert
  • sambarhert
  • savannehert
  • sikahert
  • spieshert
  • toverhert
  • vliegendhert
  • wapitihert
  • witliphert

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • hertenbeeld
  • hertenbeest
  • hertenberaad
  • hertenbiefstuk
  • hertenbloed
  • hertenbok
  • hertendansje
  • hertendief
  • hertenfamilie
  • hertenfokkerij
  • hertenfret
  • hertengewei
  • hertenhart
  • hertenhoef
  • hertenhouder
  • hertenhouderij
  • hertenjacht
  • hertenjager
  • hertenjong
  • hertenkalf
  • hertenkalfje
  • hertenkamp
  • hertenkarkas
  • hertenklier
  • hertenkoe
  • hertenkop
  • hertenkorrel
  • hertenkudde
  • hertenkwekerij
  • hertenleer
  • hertenmedaillon
  • hertenmond
  • hertennier
  • hertenoog
  • hertenpaadje
  • hertenpad
  • hertenpark
  • hertenpopulatie
  • hertenragout
  • hertenrevier
  • hertensculptuur
  • hertensnoet
  • hertensnuit
  • hertensoort
  • hertenspoor
  • hertenstand
  • hertenstoofvlees
  • hertenvlees
  • hertenweide
  • hertenzwam
  • hertkever
  • hertmuis
  • hertruiter
  • hertshooi
  • hertshoorn
  • hertsleer
  • hertstong

hert 1.1

vlees van herten, gebruikt als voedsel, in onze streken vaak als kostbaar en feestelijk maal in de winter

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Hert…

is vlees

      Algemene voorbeelden


      Vis uit de rivier, konijn, hert en zwijn uit het bos, tarwe van het veld.

      Het schot, Hilbert Kuik,

      Het tweede beste restaurant van het zuidereiland blijkt volzet te zijn. Jammer. Maar 'Le Cafe' [...] biedt een mooi alternatief. Gestoomde mosselen, wel vijf keer zo groot als bij ons, gebraad van hert, kip met couscous, crème brulee en ijs met feijoa- kompot (een plaatselijke vrucht).

      http://www.wereldvlinders.be/diary/diary-full.html

      Het schijnt dat de Indianen hert meebrachten, terwijl de Pilgrims kabeljauw en andere vissoorten opdienden.

      http://www.amerika.nl/reizen/html/americana/feestdagen/thanksgiving.htm

      Woordfamilie


      Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      hert 1.2

      voorstelling van een hert in de vorm van een beeld of een afbeelding

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

      Semagram


      Een hert…

      is een voorstelling

          Algemene voorbeelden


          Berthe roerde in de stoofpot die zo dadelijk op het gietijzeren hert zou staan.

          De gelukkige, Mensje van Keulen,

          Boven de deur, in glas in lood gevat, het hert.

          Werk, Josse De Pauw,

          In het borststuk van zijn broek was een ovaal reliëf verwerkt: een uit been gesneden hertje, dat door z'n onschuld al veel van Flix' slachtoffers misleid had.

          De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden,

          hert 1.3

          afbeelding

          Bron: Didier Descouens
          (CC BY-SA 3.0)

          in de verbinding vliegend hert

          Betekenisbetrekking


          metafoor
          Betrokken betekenissen1.0 : 1.3

          Vaste verbindingen


          vliegend hert


          1. roodbruine kever in Europa en in Azië met kaken die lijken op het gewei van een hert; hertkever

            Synoniem: hertkever

            Semagram


            Een vliegend hert…

            is een kever; is een insect; is een dier

            • [Afmeting] is 2,8 tot 8,6 cm lan
            • [Kleur] heeft roodbruine kaken en dekschilden
            • [Deel] heeft, als het een mannetje is, enorme, vertakte kaken die lijken op het gewei van een hert
            • [Plaats] leeft in bosrijke gebieden
            • [Woongebied] komt voor in Europa en Azië
            • [Leeftijd] wordt enkele maanden oud
            • [Gedrag] is een planteneter

            Hoofdsemagram: kever


            Wetenschappelijke naam: Lucanus cervus

            RijkAnimalia; Dieren
            StamArthropoda; Geleedpotigen
            KlasseInsecta; Insecten
            OrdeColeoptera; Kevers
            FamilieLucanidae; Vliegende herten
            GeslachtLucanus
            SoortLucanus cervus

            De eerste vier jaar na afsterven van de boom zijn enkel Rhagium en Xylotrechuslarven (Boktorren) in staat zich in het nog harde hout te boren. Daarna zijn doodskloppertjes (Anobiidae) actief. Na een zevental jaar begint het hout af te breken en is het van boomzwammen en xylobionte kevers doordrongen. Typisch in dit stadium zijn o.a. Leptura-soorten (Boktorren), Klein Vliegend Hert (Dorcus parallelopipedus).

            http://www.ibw.vlaanderen.be/publicaties/ nieuwsbrieven/Bosreservatennieuws2.pdf

            Dit geval staat binnen het werk van Kafka niet op zichzelf: ook in 'Huwelijksvoorbereidingen op het land', een vroeg fragment uit zijn nalatenschap, komt al een passage voor waarin de ikfiguur, Raban, fantaseert hoe hij dromend in bed, zijn 'aangekleed lichaam' op pad stuurt, en zelf in bed blijft: 'Ik heb, als ik in bed lig, de gedaante van een grote kever, een vliegend hert of een meikever, geloof ik.'

            De Jacht op Proteus, Piet Meeuse,

            Als er geen dood hout in een bos is, dan verdwijnen het vliegend hert en de neushoornkever, waarvan de larven leven in vermolmd hout.

            NRC,