hond


hond 1.0

zoogdier dat een gedomesticeerde afstammeling van de wolven is, dat voorkomt in een veelheid van gefokte rassen en van kruisingen, dat als huisdier wordt gehouden om te waken en als gezelschapsdier, dat bij de jacht wordt gebruikt om wild op te sporen, te achtervolgen en aan te brengen, en dat sterk wordt gewaardeerd om zijn trouw en gehoorzaamheid aan zijn menselijke meester

Semagram


Een hond…

is een zoogdier; is een dier

  • [Afmeting] kan, naargelang van het ras, zeer klein zijn, zoals een chihuahua tot vrij groot, zoals een Duitse dog; heeft een schofthoogte van ongeveer 15 tot 90 cm, afhankelijk van de soort
  • [Geluid] blaft, keft, jankt, huilt of gromt; maakt een blaffend, keffend, jankend, huilend of grommend geluid
  • [Kleur] heeft een vacht die verschillende kleuren kan hebben
  • [Attribuut] draagt vaak een halsband; draagt soms een muilkorf, om te vermijden dat hij zou bijten
  • [Bouw] is gewerveld; heeft vier poten
  • [Deel] heeft een vacht die die effen of gevlekt kan zijn; kan langharig, kortharig of ruwharig zijn; heeft scherpe tanden met meestal uitstekende hoektanden; heeft een staart die bij sommige soorten kort en bij andere langer is, die soms wel en soms niet sterk behaard is, en die vaak opgericht is en kwispelt
  • [Functie] wordt gebruikt om eigendommen te bewaken; wordt, wanneer hij tot een ras van herdershonden behoort, ingezet om een kudde te hoeden; wordt, als hij tot een ras van jachthonden behoort, gebruikt door jagers om wild op te sporen, op te jagen en aan te brengen; wordt soms door blinden gebruikt als geleidedier op straat; wordt soms door politiediensten getraind voor speurwerk met zijn sterk ontwikkelde reukzin
  • [Herkomst of oorsprong] stamt af van de wolf (Canis lupus)
  • [Voortplanting] brengt de jongen levend ter wereld
  • [Plaats] kan binnenshuis gehouden worden, maar gaat meestal ook graag naar buiten
  • [Leeftijd] kan 9 tot 18 jaar oud worden, afhankelijk van het ras; wordt als jong pup of puppy genoemd
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is aanhankelijk, onderdanig, trouw en gehoorzaam aan zijn menselijke meester; is waakzaam; kan agressief, bedreigend en onbetrouwbaar zijn tegenover vreemden
  • [Deskundigheid of vaardigheid] heeft een uitstekend gehoor; heeft een zeer sterke reukzin; is meestal een snelle loper
  • [Behandeling of bewerking] wordt opgevoed door zijn eigenaar; wordt soms afgericht in een hondenschool; wordt, als het een gezelschapsdier is of naar tentoonstellingen wordt gebracht, vaak lichamelijk goed verzorgd, geborsteld, gekamd en gewassen
  • [Gedrag] is een vleeseter; eet als huisdier vaak restjes uit de keuken van de mensen; krijgt vaak speciaal hondenvoer uit blik of in de vorm van gedroogde brokken; is speels als hij jong is; heeft een typische lichaamstaal, zoals kwispelen als hij blij is, grommen wanneer hij bang is en gaan liggen uit onderdanigheid; kwijlt soms; loopt soms hijgend met de tong uit de bek; eet kluiven en begraaft ze; reageert vijandig op katten; valt soms mensen aan; bijt soms mensen; poept soms op de stoep en ergert daardoor sommige mensen
  • [Waardering] wordt gehouden en gewaardeerd als huisdier en gezelschapsdier; maakt mensen soms bang omdat hij agressief is en omdat hij vals en onbetrouwbaar kan zijn
  • [Voorstellingswijze] wordt beschouwd als de beste vriend van de mens; is in sommige culturen een onrein dier, dat op straat moet leven

Wetenschappelijke naam: Canis lupus familiaris

RijkAnimalia; Dieren
StamChordata; Chordadieren
KlasseMammalia; Zoogdieren
OrdeCarnivora; Roofdieren
FamilieCanidae; Hondachtigen
GeslachtCanis
SoortCanis lupus; Wolf

Algemene voorbeelden


Hoeveel eenvoudiger was het niet met alleen onze eigen hond en wat een werk zou het zijn die twee uit elkaar te houden en wat voor ziektes zou die vreemde hond niet kunnen hebben waarmee hij ook onze eigen hond kon besmetten?

Liefdesmeer & andere verhalen, Chaja Polak,

Fel racisme, inzet van wapens, honden die op groepen protesterende zwarte Amerikanen af werden gestuurd, doden, opstand, Martin Luther en zijn mars... bepaald geen reclame voor rassengelijkheid.

Murfreesboro blues, Mart Smeets,

Onderdaan zijn is een hond z'n lust en z'n leven, maar niet onder elke baas.

Poot: verhalen over de hond, Midas Dekkers,

En dan heb je bij gewone stadsbrievenbussen nog de honden die bij gebrek aan beter niet in de postbode aan gene, maar in de post aan deze zijde van de deur bijten.

Poot: verhalen over de hond, Midas Dekkers,

Wolvenmuziek verhoudt zich tot het geblaf van honden als Bachs volledige koorwerken tot een echtelijke twist bij Ria Valk thuis.

Poot: verhalen over de hond, Midas Dekkers,

Een klein oud vrouwtje met twee enorme honden aan twee riemen liep voorbij en keek me afkeurend aan.

Bezeten van mij, Nicci French,

Vervolgen werpt hij het blok weg en na enige tellen krijgt de hond het comando apport, de hond gaat nu als de bliksem het blok ophalen en gaat weer als een speer naar zijn baas en gaat recht voor hem zitten, op het commando los laat de hond het blok los en krijgt het commando voet en neemt plaats aan de linkerzijde van de geleider.

http://monteba.www.cistron.nl/ipo.htm

Er zit ongetwijfeld al iemand te wachten (er is een wachtlijst) op die opgeleide hond; een blinde of zeer slechtziende die zijn eerste hond krijgt, of een 'nieuwe' hond krijgt ter vervanging van de vorige.

http://www.xs4all.nl/~nvbs/

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • aanslaan
  • aan zijn ketting rukken
  • apporteren
  • iemand of iets besnuffelen
  • bijten
  • blaffen
  • dollen
  • gaan liggen
  • grommen
  • hijgen
  • huilen
  • janken
  • keffen
  • kwijlen
  • kwispelen
  • likken
  • met zijn staart tussen zijn benen wegrennen
  • tegen iemand opspringen
  • ruiken
  • schooien
  • schooieren
  • snuffelen
  • snuiven
  • stoeien
  • waken
  • zich droog schudden
  • zijn oren spitsen
  • zijn poot lichten

Ze sloot de deur. De hond blafte woedend. Lang staarde ik naar de voordeur. Een naambordje ontbrak. De hond viel stil, de deur werd weer geopend. 'Het is in orde,' zei het dametje.

Het woeden der gehele wereld, Maarten 't Hart,

De hond snuffelde aan haar voeten en begon daarna met smakkende geluidjes op de knobbels van haar tenen te zuigen.

Alle vogels van de wereld, Daphne Buter,

Ik keek op en zag de hond staan kwispelen op het portret waarmee ik goud had kunnen verdienen! Het portret was volkomen gescheurd en vernield.

De verpletterende werkelijkheid en andere verhalen, J.M.A. Biesheuvel,

Voorafgegaan door het dametje en gevolgd door de grommende hond bereikte ik een grote woonkamer.

Het woeden der gehele wereld, Maarten 't Hart,

Die nacht huilden er honden rond de woning.

Bedorven vlees, John Vermeulen,

Verder zag ik wat loslopend pluimvee en een hond in een hok die aansloeg. Er was geen mens te zien. Ik liep er snel langs, draaide na honderd meter om en ging terug. Weer de hond die aansloeg.

Het schot, Hilbert Kuik,

Toen ik veertien was, zat er eens een man met een hond achter mij. De hond hijgde, geel slijm droop tussen zijn tanden, en de man stak twee briefjes van vijfentwintig door de spleet tussen de stoelen door. 'Als je nee zegt,' fluisterde hij, 'stuur ik de hond op je af.'

Alle verhalen, Manon Uphoff,

Elk jaar bijten honden zestienduizend Nederlanders het ziekenhuis in.

Poot: verhalen over de hond, Midas Dekkers,

Overal hoor je honden blaffen en keffen.

De kus, Jan Wolkers,

Hij stoof naar binnen terwijl de hond mijn wangen likte.

Gevallen vrouwen, Laurie Langenbach,

De hond rende met zijn staart tussen zijn benen weg.

Gevallen vrouwen, Laurie Langenbach,

Een van de honden spitste zijn oren.

Overspel, Mensje van Keulen,

Door de hals van een hoge inham baant het water zich een weg naar binnen. Daar kolkt de zee tot hij van zijn witte razernij is bekomen en zich terugtrekt: tot blauw gladgestreken. Eén moment is er rust, dan neemt de oceaan een aanloop en stormt opnieuw de inham binnen. Als een hond die aan zijn ketting rukt, valt het water naar mij uit.

Zuiderkruis, Pauline Slot,

Toen hij weer binnenkwam zag hij hoe het hondje zijn poot lichtte. Een hard geel straaltje spetterde tegen het behang .

Verbroken zwijgen, J. Bernlef,

Daarna moet de hond apporteren, d.w.z. hij moet correct zoeken naar het afgeschoten of aangeschoten wilde vogel of haarwild, of het nu op het land of in het water is neergekomen, en het de jager in de hand brengen.

http://www.woefkes.be/jachthonden/jachthonden.html

als object bij een werkwoord


  • een hond aaien
  • een hond aan de leiband houden
  • een hond aan de lijn hebben
  • een hond aanlijnen
  • een hond aanschaffen
  • een hond afmaken
  • een hond africhten
  • een hond belonen
  • een hond berispen
  • een hond bezitten
  • een hond borstelen
  • een hond hebben
  • een hond houden
  • een hond kammen
  • een hond laten inslapen
  • een hond loslaten
  • een hond nemen
  • een hond ophitsen
  • een hond roepen
  • een hond straffen
  • een hond strelen
  • een hond trainen
  • een hond trimmen
  • een hond uitlaten
  • een hond uit zijn lijden verlossen
  • een hond vastmaken
  • een hond willen
  • honden fokken
  • honden inzetten
  • honden kweken
  • zijn hond fluiten

Dijken. Bruggen. Water. Woonblokken. Oude vrouwtjes die van achter hun gordijnen staan te loeren als ik de auto parkeer. Mensen die hun hond uitlaten. De stilte, de verlorenheid van een winterse zondagmiddag.

De dieven zijn al gaan slapen, Leo Pleysier,

'Wat een smeerboel'. De grootste man raapt een handvol zwart haar op. 'D'r heeft er hier een zijn hond liggen trimmen'.

Erbarme dich; Grote schoonmaak in 30 seconden, Hanneke Paauwe,

Tijdens een onderzoek naar heel iets anders viel het de Amerikaanse psychiater Katcher op, dat proefpersonen die met hun hand een hond te aaien kregen, zonder uitzondering tegen het dier gingen praten.

Poot: verhalen over de hond, Midas Dekkers,

Waarom liet hij toch altijd zijn vrouwen achter? Hij wist geen antwoord. Voelde zich een voortvluchtige, een vogelvrij verklaarde op wie iedere rijkswachter naar hartelust kon vuren. Op wie ze hun honden konden loslaten. Het was zijn onherroepelijk noodlot.

Leven op het lemmet, Renee Van Hekken,

Hij stond zeer vroeg op, ontbeet in de keuken, staande. Daarna floot hij zijn honden. Zwierf urenlang over de velden, de landerijen rondom.

Leven op het lemmet, Renee Van Hekken,

Met het op het juiste moment belonen van de hond wilt het nogal eens verkeerd gaan.

http://home.concepts.nl/~kynetho/communicatie.htm

Honden dienen aan de leiband gehouden te worden.

http://www.gent.be/

Hoe vaak een hond geborsteld of gekamd moet worden, hangt af van de lengte van de vacht.

http://www.eengoedestart.be/docs/eigenaarsbrochure.pdf

Wegsmelten in snot en tranen en dan toch nog aanbiddelijk zijn: haar verdriet lag voor de hand: liefde, heimwee en - altijd prijs - het laten inslapen van een hond.

NRC,

Tussen de openingen in het hek moeten versterkte politie- en legereenheden patrouilleren en honden worden ingezet.

NRC,

met adjectief ervoor


  • een aanhalige hond
  • een agressieve hond
  • een bijtgrage hond
  • een boze hond
  • een brave hond
  • een dartele hond
  • een dolle hond
  • een doorweekte hond
  • een gedweeë hond
  • een gehoorzame hond
  • een gevlekte hond
  • een intelligente hond
  • een jonge hond
  • een kletsnatte hond
  • een kortharige hond
  • een kwaaie hond
  • een langharige hond
  • een loopse hond
  • een natte hond
  • een onafscheidelijke hond
  • een onderdanige hond
  • een oude hond
  • een razende hond
  • een ruwharige hond
  • een schurftige hond
  • een sportieve hond
  • een trouwe hond
  • een valse hond
  • een vervaarlijke hond
  • een wilde hond
  • een witte hond
  • een zwarte hond

Als er iemand verdiende om te worden doodgeschoten, dan hij wel, God mag weten dat ik hem dolgraag als een dolle hond had neergeknald, als ik daar het lef voor gehad zou hebben, maar dat had ik niet, nee, dat had ik niet.

Het woeden der gehele wereld, Maarten 't Hart,

Een zeer avontuurlijke reis: bedreigd door stormen, raadsels, inktvissen en plotselinge overstromingen zocht ik mij met mijn trouwe hond maandenlang een weg door het uitgestrekte waddengebied.

Heeresma helemaal, Heere Heeresma,

Ze was slank en ze liep lenig en lachend achter haar dartele honden aan.

Na de siësta, Paul Koeck,

'Hoe haalt u het in uw hoofd om uw loopse hond zo maar los te laten!' riep de eigenaresse van de dog giftig, terwijl ze vol walging naar het pompende stel keek. 'Ik heb hem niet losgelaten!' riep ik terug, 'en bovendien zit ik straks met een nest en u niet!'

Bulgaar in Wassenaar, Michael Eenhoorn,

Grijnzen naar een valse hond kan nare gevolgen hebben. Niet grijnzen naar een valse hond trouwens ook. Grijnzen naar een chimpansee kan echter geen kwaad.

De passievrucht, Karel Glastra van Loon,

Hij maakte me aan het lachen als hij Let me be your loving teddy bear meezong en onderwijl tegen me aan schurkte als een aanhalige hond.

De gelukkige, Mensje van Keulen,

Hij kijkt mij als een gedweeë hond aan, knikt, vecht iets uit met zichzelf.

Ach, mijn dal, Jan Veulemans,

Marcel had niet alleen een week hart maar naar alle waarschijnlijkheid ook een goed functionerende verbeelding, wat als tweelingen samengaat, en misschien zag hij zichzelf al in het zwart gestoken, als in een film opstappend achter het lijk van zijn jongste dochter en zo desperaat als een schurftige hond wilde hij de oude wereld toch ook niet verlaten.

Het blauwe meisje en de andere kleuren van de verschrikking, Greta Seghers,

Onvrijwillig lokte ze met haar altijd treurigstaande ogen als van een droefgeestige hond, met haar mentaliteit van slaafse onderdanigheid, haar lankmoedige manier van lopen, het zelf uit opzij te worden geschoven.

Het blauwe meisje en de andere kleuren van de verschrikking, Greta Seghers,

Zeer vaak kwam dan van het erf van een boerderij een kwaaie hond rennen om de eenzame wandelaar te bedreigen of te bijten.

Boze brieven van Bijkaart, W.F. Hermans,

Het dier was uitgestorven: een combinatie van habitatfragmentatie, concurrentie met wilde honden, ziekte en intensieve jacht had hun dood afgedwongen.

Het tijgerspoor, Julia Leigh,

Het ging in ieder geval op voor mama en papa, bomma en bompa, voor Piet en Miet uit haar voorleesboek en zelfs voor Nonkel Robert en diens onafscheidelijke hond Prosper.

Het verkeerde keelgat, Diane Broeckhoven,

Het is erg belangrijk om uit te vinden wat bij uw hond de juiste periode is tussen de borstel/kam-beurten, zonder dat er klitten in raken. Dit geldt mn. voor langharige en ruwharige honden.

http://leden.tref.nl/~jvdm0000/wanneer_beginnen_met_borstelen.htm

Maar wat denk je als deze honden aan de rui gaan, of zelfs het gehele jaar door ruien, ook hierin kan de trimsalon een uitkomst bieden, zodat de kortharige honden eerder door de ruiperiode komen en dus minder haren verliezen.

http://users.pandora.be/tina/home.htm

Hij is een sportieve hond die niet tevreden zal zijn met een lui leventje in een mand.

http://www.bouviersbernois.be/page4nl.html

Boston Terrier. Deze kleine, intelligente honden zijn speels en levendig, maar niet druk.

http://www.dogy.be/kleine_honden.html

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • een blaffende hond
  • een keffende hond
  • een kwispelstaartende hond
  • een loslopende hond
  • een rondzwervende hond
  • parende honden

Zover Bela's herinnering reikte, had hij aan de rand van een voorstad gewoond waar je af en toe nog een merel of een loslopende hond zag, maar voornamelijk toch mensen.

Calvados, Elvis Peeters,

Teresa trok haar knieën op zodat zij beiden de positie zouden kunnen innemen van parende honden.

Avonturen op Ibiza, Theo Kars,

Tussen de duizenden benen liepen zacht jankende, kwispelstaartende honden, naarstig op zoek, snuffelend aan broekspijpen, aan laarzen en schoenen.

De Hunnen. Dl. 3: Vrede, Jan Cremer,

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • een opgejaagde hond
  • een verdwaalde hond
  • een verloederde hond
  • een verwaarloosde hond
  • een verwilderde hond
  • een weggelopen hond

Ik dacht: ik ben amper zes maanden getrouwd en zie mij hier nu als een verdwaalde hond met een oud lief meelopen.

De wekker, André Janssens,

Mazeppa, de niets ontziende heerser over de Oekraïne, vat liefde op voor het meisje Maria [...]. Vader Kotsjoebei geeft Mazeppa aan bij de tsaar omdat hij een opstand tegen het centrale gezag wil beginnen. Mazeppa laat Kotsjoebei folteren en ter dood brengen, Maria komt te laat om hem te helpen. De Oekraïne gaat uiteindelijk tenonder in een chaos waarin Mazeppa rondzwerft als een opgejaagde hond.

NRC,

Vielen de Duitsers in handen van de Mongoolse stoottroepen dan werden ze ondersteboven opgehangen in deurposten, portalen, aan lantaarnpalen en werd hen levend het vel afgestroopt, dat voor de verwilderde honden, die door de kruitdamp rondzwierven, werd gegooid.

De Hunnen. Dl. 2: Bevrijding, Jan Cremer,

in voorzetselgroep


  • met zijn hond gaan wandelen
  • angst voor honden
  • bang zijn voor honden

Wel, begon ze, ik ging zoals elke avond met mijn hond wandelen.

De wekker, André Janssens,

Specifieke angsten. Bvb.: arachnafobie (extreme angst voor spinnen), of buitengewone angst voor honden, bloed, naalden, hoogte, kleine ruimten, enz.

http://www.tourette.be/behandeling/omgaan/angst2.shtml

Vaak vloog haar moeder de bomen in. En hoe kwam dat? Dat wou Ibbeltje eindelijk toch wel eens weten. Andere moeders vlogen immers nooit de bomen in. Omdat Ibbeltje bleef vragen besloten haar ouders haar de waarheid te zeggen: "Je moeder is vroeger een kat geweest." Ibbeltje schrok er helemaal niet van: "Dan begrijp ik het allemaal. Daarom ben je zo bang voor honden. Daarom lig je zo graag op een ouwe krant, en daarom ben je zo dol op vis."

De Standaard,

met voorzetselgroep


  • een hond met stamboom
  • een hond zonder stamboom

Gedurende de oorlog werden nakomelingen van deze honden weggenomen uit de industriegebieden en werden zo stichters van andere bloedlijnen [...]. Ook werden in deze periode honden van andere bloedlijnen naar Moskou gebracht. Vaak waren dit honden zonder stamboom.

http://www.hondenplaza.nl/page/raslaika2.php,

Ik heb enige tijd geleden mijn hond met stamboom verkocht op afbetaling.

http://www.eerstehulpbijrecht.nl/vragen/consumenten/huisdieren/hond-stamboom-verkocht-koper-betaald-niet

met substantief ervoor


  • een meute honden
  • een roedel honden

Zij waren tenslotte om mijnentwil helemaal naar Karintië gereisd. Ze hadden mij als een meute jonge honden overrompeld, bezorgden mij onvergetelijke dagen.

De groene leeuw, Herman Vos,

In de Geldmuntstraat schoof een groepje verkleumde Japanners langs de gevels, als een roedel honden dat het spoor bijster was want de Geldmuntstraat leidde naar het Zand, en daar was niets te zien behalve een lelijke fontein en een bunker die als concertgebouw fungeerde.

Pandora, Pieter Aspe,

Eerbiedig namen de boeren de pet af voor de langsdravende horde, gekleed in rode jassen en met zwarte petten op. De hoge heren op vossejacht. De meute honden opgejaagd door het geschal van koperen hoorns.

De Hunnen. Dl. 3: Vrede, Jan Cremer,

Vaste verbindingen


als een geslagen hond


    Zie: als een geslagen hond

als een hond


    Zie: als een hond

als een hond in een kegelspel


    Zie: als een hond in een kegelspel

als een jonge hond


    Zie: als een jonge hond

als een verkouden hond


    Zie: als een verkouden hond

als kat en hond leven


    Zie: als kat en hond leven

daar lusten de honden geen brood van


    Zie: daar lusten de honden geen brood van

Dalmatische hond


    Zie: Dalmatische hond

de gebeten hond zijn


    Zie: de gebeten hond zijn

de hond van Pavlov


    Zie: de hond van Pavlov

een stok zoeken om een hond mee te slaan


    Zie: een stok zoeken om een hond mee te slaan

geen hond


    Zie: geen hond

geen weer om een hond door te jagen


    Zie: geen weer om een hond door te jagen

het uur tussen hond en wolf


    Zie: het uur tussen hond en wolf

hete hond


    Zie: hete hond

jaar van de Hond


    Zie: jaar van de Hond

lopende hond


    Zie: lopende hond

pas op voor de hond


    Zie: pas op voor de hond

slapende honden wakker maken


    Zie: slapende honden wakker maken

staande hond


    Zie: staande hond

van de hond zijn kloten


    Zie: van de hond zijn kloten

vliegende hond


    Zie: vliegende hond

voor de hond zijn kloten


    Zie: voor de hond zijn kloten

zo jaloers als een hond


    Zie: zo jaloers als een hond

zo moe als een hond


    Zie: zo moe als een hond

zo ziek als een hond


    Zie: zo ziek als een hond

Spreekwoorden


als men de vos niet vangen wil, kan men geen honden vinden


    Zie: als men de vos niet vangen wil, kan men geen honden vinden

als twee honden vechten om een been, gaat de derde ermee heen


    Zie: als twee honden vechten om een been, gaat de derde ermee heen

als twee honden vechten voor een been, gaat de derde ermee heen


    Zie: als twee honden vechten voor een been, gaat de derde ermee heen

blaffende honden bijten niet


    Zie: blaffende honden bijten niet

de honden blaffen, de karavaan trekt voort


    Zie: de honden blaffen, de karavaan trekt voort

met onwillige honden is het kwaad hazen vangen


    Zie: met onwillige honden is het kwaad hazen vangen

of je nu van de kat gebeten wordt, of van de hond, gebeten word je toch


    Zie: of je nu van de kat gebeten wordt, of van de hond, gebeten word je toch

wie bij de hond slaapt, krijgt zijn vlooien


    Zie: wie bij de hond slaapt, krijgt zijn vlooien

wie een hond wil slaan, vindt altijd wel een stok


    Zie: wie een hond wil slaan, vindt altijd wel een stok

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • hondenaanhanger
  • hondenaankleder
  • hondenadoptant
  • hondenafrichter
  • hondenafrichting
  • hondenafslankpil
  • hondenagressie
  • hondenallergie
  • hondenangst
  • hondenasiel
  • hondenbaan
  • hondenbaantje
  • hondenbaas
  • hondenbaasje
  • hondenbak
  • hondenbakje
  • hondenbal
  • hondenband
  • hondenbeeld
  • hondenbeen
  • hondenbeest
  • hondenbeet
  • hondenbegeleider
  • hondenbegrip
  • hondenbek
  • hondenbelasting
  • hondenbeleid
  • hondenbench
  • hondenbeperking
  • hondenbescherming
  • hondenbestand
  • hondenbezittend
  • hondenbezitter
  • hondenbijtring
  • hondenblad
  • hondenblik
  • hondenbloem
  • hondenboek
  • hondenbolus
  • hondenbord
  • hondenbos
  • hondenbot
  • hondenbouillon
  • hondenbranche
  • hondenbrein
  • hondenbrein
  • hondenbrigade
  • hondenbril
  • hondenbrink
  • hondenbrok
  • hondenbrokje
  • hondenbrood
  • hondenbuik
  • hondenbuikje
  • hondencentrum
  • hondenclub
  • hondencommunicatie
  • hondencompetitie
  • hondenconferentie
  • hondenconnectie
  • hondencontroleur
  • hondencorner
  • hondencrèche
  • hondendagopvang
  • hondendelinquent
  • hondendemonstratie
  • hondendiabetes
  • hondendiender
  • hondendiner
  • hondendouche
  • hondendressuur
  • hondendrinkbak
  • hondendrol
  • hondenei
  • hondeneigenaar
  • hondeneiland
  • hondenencyclopedie
  • hondeneter
  • hondenexpert
  • hondenfamilie
  • hondenfanaat
  • hondenfeest
  • hondenfeestje
  • hondenfilm
  • hondenfobie
  • hondenfoetus
  • hondenfokker
  • hondenfokkerij
  • hondenfooi
  • hondenfrisbee
  • hondenfront
  • hondengeblaf
  • hondengedicht
  • hondengehuil
  • hondengejank
  • hondengek
  • hondengekwispel
  • hondengeleider
  • hondengelijk
  • hondengeluiden
  • hondengeur
  • hondengevecht
  • hondengezicht
  • hondengezin
  • hondengids
  • hondengrafje
  • hondenhaar
  • hondenhaat
  • hondenhalsband
  • hondenhandel
  • hondenhandelaar
  • hondenhart
  • hondenhater
  • hondenheld
  • hondenhemel
  • hondenhersens
  • hondenhobbyclub
  • hondenhok
  • hondenhoofd
  • hondenhoop
  • hondenhuid
  • hondeninstituut
  • hondenjaar
  • hondenjas
  • hondenjasje
  • hondenjong
  • hondenjongen
  • hondenkaart
  • hondenkaartje
  • hondenkadaver
  • hondenkak
  • hondenkam
  • hondenkapper
  • hondenkapsalon
  • hondenkapsel
  • hondenkar
  • hondenkennel
  • hondenkenner
  • hondenkennis
  • hondenkerkhof
  • hondenketting
  • hondenkeuring
  • hondenkeurmeester
  • hondenkeutel
  • hondenkluifje
  • hondenkoek
  • hondenkoekje
  • hondenkooi
  • hondenkop
  • hondenkopje
  • hondenkot
  • hondenkraag
  • hondenkracht
  • hondenkreng
  • hondenkwaaltje
  • hondenkwartiertje
  • hondenkweker
  • hondenkwekerij
  • hondenkwijl
  • hondenland
  • hondenleven
  • hondenlichaam
  • hondenliefhebber
  • hondenlijf
  • hondenlijfje
  • hondenlijn
  • hondenlintworm
  • hondenlip
  • hondenloopje
  • hondenloopweide
  • hondenlucht
  • hondenlul
  • hondenmacht
  • hondenman
  • hondenmand
  • hondenmandje
  • hondenmanieren
  • hondenmarkt
  • hondenmatras
  • hondenmeisje
  • hondenmens
  • hondenmepper
  • hondenmest
  • hondenmeute
  • hondenmijder
  • hondenminnend
  • hondenmishandeling
  • hondenmolen
  • hondenmond
  • hondenmouw
  • hondenmuil
  • hondenmuseum
  • hondennagel
  • hondenneus
  • hondennummer
  • hondenontbijt
  • hondenontlasting
  • hondenoog
  • hondenoor
  • hondenoortje
  • hondenopleiding
  • hondenopvang
  • hondenopvoeding
  • hondenoverlast
  • hondenoverschot
  • hondenpak
  • hondenparadijs
  • hondenparfum
  • hondenpark
  • hondenpas
  • hondenpedicure
  • hondenpels
  • hondenpenning
  • hondenpension
  • hondenpis
  • hondenpistool
  • hondenpoep
  • hondenpolitie
  • hondenpoot
  • hondenprobleem
  • hondenprotest
  • hondenpsychiater
  • hondenpsychologie
  • hondenpsycholoog
  • hondenpup
  • hondenrace
  • hondenrad
  • hondenradiostation
  • hondenras
  • hondenren
  • hondenrenbaan
  • hondenrennen
  • hondenrestaurant
  • hondenriem
  • hondenrijbewijs
  • hondenroedel
  • hondenrommel
  • hondensalon
  • hondenschepje
  • hondenschijt
  • hondenschilder
  • hondenschool
  • hondenschurft
  • hondenshampoo
  • hondenshow
  • hondensjaaltje
  • hondenskelet
  • hondenslager
  • hondenslee
  • hondensnackautomaat
  • hondensnoepje
  • hondensnoet
  • hondensnuit
  • hondensoort
  • hondenspeelveld
  • hondenspektakel
  • hondensperma
  • hondensport
  • hondenstaart
  • hondenstal
  • hondensteun
  • hondenstiel
  • hondenstoelgang
  • hondenstok
  • hondenstreek
  • hondenstront
  • hondentaal
  • hondentafel
  • hondentand
  • hondentandenpasta
  • hondenteam
  • hondenteen
  • hondententje
  • hondententoonstelling
  • hondenthematiek
  • hondentoilet
  • hondentolk
  • hondentong
  • hondentrainer
  • hondentraining
  • hondentrainster
  • hondentrimmer
  • hondentrimsalon
  • hondentrimster
  • hondentrouw
  • hondentuin
  • hondentype
  • hondenuitlaat
  • hondenuitlater
  • hondenuitwerpselen
  • hondenurine
  • hondenvacht
  • hondenvanger
  • hondenveen
  • hondenveiling
  • hondenverblijf
  • hondenverblijfplaats
  • hondenverdedigingssport
  • hondenvereniging
  • hondenvergasser
  • hondenverkoop
  • hondenverkoper
  • hondenverordening
  • hondenververij
  • hondenverzamelaar
  • hondenverzorger
  • hondenverzorging
  • hondenvirus
  • hondenvlees
  • hondenvlo
  • hondenvoeding
  • hondenvoedsel
  • hondenvoer
  • hondenvoerbak
  • hondenvoorstel
  • hondenvordering
  • hondenvrees
  • hondenvriend
  • hondenvrij
  • hondenvrouw
  • hondenwacht
  • hondenwasstraat
  • honden-wc
  • hondenweder
  • hondenwedstrijd
  • hondenweer
  • hondenwei
  • hondenweide
  • hondenwereld
  • hondenwerkje
  • hondenwezen
  • hondenwinkel
  • hondenworst
  • hondenzakje
  • hondenzeik
  • hondenziekte
  • hondenzoon
  • hondenzwemplaats
  • hondgeblaf
  • hondgeleider
  • hondgeluiden
  • hondhaar
  • hondhok
  • hondjongen
  • hondlookalike
  • hondmotief
  • hondoloog
  • hondonvriendelijk
  • hondsberoerd
  • hondsbrutaal
  • hondsdag
  • hondsdol
  • hondsdolheid
  • hondsdraf
  • hondsegel
  • hondsfier
  • hondsgekheid
  • hondsgezeik
  • hondsgras
  • hondshaai
  • hondshow
  • hondskruid
  • hondslief
  • hondsmoe
  • hondsmoeilijk
  • hondsnieuwsgierig
  • hondspeterselie
  • hondspol
  • hondsroos
  • hondsrug
  • hondsster
  • hondstand
  • hondster
  • hondstong
  • hondstrouw
  • hondsverliefd
  • hondsvis
  • hondsvod
  • hondsvot
  • hondsvotterij
  • hondsweer
  • hondsziek
  • honduitlaten
  • hondvriendelijk
  • hondvrij
  • hondzuiger

Als deel van een samenstellende afleiding


  • hondvormig

Als deel van een samenstellende samenstelling


hond 1.1

voorstelling van een hond door middel van een foto, een tekening, een schilderij, een beeldje en dergelijke

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Een hond…

is een voorstelling

      Algemene voorbeelden


      Naast het huis teken ik twee honden, een kleine en een iets grotere, de zwarte vul ik in.

      Kamer; Aarde, Marleen Nelen,

      Het enige stuk rechte muur werd in beslag genomen door een bergmeubel, dat plaats bood aan een geluidsinstallatie, boeken, tijdschriften, lampen, planten en een aantal tot niets dienende voorwerpen, zoals een porseleinen hond en kat uit Engeland, die star voor zich uit keken.

      De meisjes van de suikerwerkfabriek, Tessa de Loo,

      Stel dat je als schilder een bruidspaar moet vereeuwigen. Kan het clichématiger? Om het cliché te doorbreken schilder je dan bijvoorbeeld een hond op de voorgrond en, heel klein erachter, het bruidspaar.

      Ongewenste zeereis, Maarten 't Hart,

      hond 1.2

      vlees van een hond, in sommige Aziatische landen gebruikt als voedsel

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

      Semagram


      Hond…

      is vlees

          Algemene voorbeelden


          Kwon vertelt over de actie van tientallen Franse studenten in Seoul, die in april demonstratief hond gingen eten.

          Algemeen Dagblad,

          De dagen van de hond in de pot lijken lijken voorbij in China. De regering heeft een wetsvoorstel geschreven die het eten van hond of kat strafbaar stelt.

          http://www.chinablog.nl/15-dagen-cel-voor-hond-eten-in-china/

          Ja, ja, het is waar. Koreanen eten hond [...]. De Koreanen die hond eten geloven dat het erg gezond voor je is omdat het DNA van een hond ongeveer gelijk is aan die van de mens of zoiets. Het is niet zo, dat alle Koreanen hond eten.

          http://www.oocities.org/hildekorea/typisch.html

          hond 2.0

          iemand die het niet waard geacht wordt om volwaardig als mens behandeld te worden, vanwege zijn overtuigingen, vanwege zijn gedrag of vanwege de groep waartoe hij behoort
          Doorgaans met een adjectief of een voorzetselbepaling met van waarin de reden van die minderwaardigheid wordt uitgedrukt.

          Betekenisbetrekking


          metafoor
          Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

          Semagram


          Een hond…

          is een persoon

          • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] vertoont een gedrag of heeft opvattingen of behoort tot een groep waarvoor er in de gemeenschap waarin er over hem gesproken wordt, verachting leeft
          • [Waardering] wordt lager geacht dan een mens omwille van zijn gedrag, zijn overtuigingen of de groep waartoe hij behoort

            Combinatiemogelijkheden


            met adjectief ervoor


            • een blanke hond
            • een botte hond
            • een homoseksuele hond
            • een kapitalistische hond
            • een kwaadaardige hond
            • een laffe hond
            • een onbetrouwbare hond
            • een ondankbare hond
            • een ongelovige hond
            • een smerige hond
            • een stomme hond
            • een valse hond

            Over mijn glas heen zag ik de vrouw net zo dof en treurig voor zich uit staren als toen ze over Hannelore verteld had. Ondankbare hond die ik was! Ze was aardig tegen mij geweest maar in plaats van haar te troosten was het enige waar ik aan dacht hoe ik zo snel mogelijk van haar weg kon komen.

            Het schot, Hilbert Kuik,

            Een bloedhekel had hij aan zijn vader. Tessa: "Lijk je op hem?" Bob: "Ik weet het niet. Als kind wil je een voorbeeld! Een botte hond, vond ik hem, een driftkikker. Als ik een leuke vent zag dacht ik meteen of dat niets voor mijn moeder was. Ik heb een afkeer gekregen van het man-zijn."

            NRC,

            Luister, Bombazzo, jij smerige hond! Ik spreek tot jou en tot de anderen vanaf de grens tussen leven en dood.

            De hemelvaart van Massimo en Lui oog, Oek de Jong,

            Jaren later wordt Zilverhart gevangen genomen en opgesloten in het garnizoen van generaal Jackson. Daar ontmoet hij de negerslaaf Bob ('zijt gij dan ook een gevangene van die blanke honden?') met wie hij vriendschap sluit en een ontsnapping beraamt.

            Tussen tuin en wereld, Paul De Wispelaere,

            Zijn voet schoot naar voren om het 'sprokkelharkje' weg te schoppen. Maar de bijl, die zijn eigen kracht had, trok mijn handen met zich mee, in een boog ... neerwaarts ... tot hij in zijn vaart werd gestuit [...]. Het volgend moment hinkte Paul Edelman jankend van me weg [...]. De patrouilleleider en het 'derde lid' schoten toe. Ze probeerden de gewonde te vangen, wat zo gemakkelijk nog niet was. 'Stomme hond!' riep de pl in het voorbijgaan tegen mij.

            De tandeloze tijd. Dl. 1: Vallende ouders, A.F.Th. van der Heijden,

            Cambodja, Laos, noem maar op. En omdat dat niet voldoende was, Frankrijk en Westeuropa. Nou ja, ze vreten elkaar maar op, de kapitalistische honden.

            De reis naar Kithira, Andreas Burnier,

            Michel slingerde daarin banvloeken naar de aanhangers van Krishnamurti: 'gij, rondlopende blanke duivelen; gij, Christus-réïncarneerders, Christus-bevuilers; gij, uranische ratten; gij, onvruchtbare echtverbrekers; gij, homosexuele honden[...]; gij, die Christus gecastreerd hebt, bezoedeld en bevuild tot het vunzige schandknaapje, dat in Engels-indië reeds een proces wegens pederastie achter de rug heeft [...] - u, vale vage wezens, u zal ik tóch treffen.'

            Averechts, Gerrit Komrij,

            Schrijf de mooiste roman, schrijf de scherpste polemiek, schrijf de zuiverste taal [...], - doe dat, en vervolgens: wéét [...] dat je hele hebben en houwen [...] te grabbel zal worden gegooid, waarbij men er niet voor terugdeinst [...], sommige van je gedragingen zo 'te interpreteren' dat wel lijkt of je een misdadiger, een laffe hond, een leugenaar, of een gevaarlijke idioot bent.

            De bierkaai. Kladboek 2, Jeroen Brouwers,

            Je gaat als je een baan ambieert immers niet invullen dat je in wezen een onbetrouwbare hond bent.

            http://www.jeanne-doomen.net/doodle.html

            "Nog steeds vind ik iedere ongelovige hond een misdadiger, het onvermogen om te bidden een vorm van afgestomptheid en de onkerkelijkheid een brutaliteit."

            NRC,

            met voorzetselgroep


            Voorzetsel: van

            • een hond van een Pool
            • een hond van een vent

            "Mijn ogen zijn gesloten door een Pool," fluistert de oude man nauw hoorbaar, "een kwaardaardige hond van een Pool. Zo een die de jood naar de keel vliegt en hem zijn baard uitrukt, o, dat hondsvot! Maar nu krijgt hij ervan langs, die valse hond. dat is uitstekend"

            Twee eendjes en wat brood, Renate Rubinstein,

            Zonder de onbegrijpelijke steun van Ezra Pound , Sylvia Beach en Harriët Weaver [...] waren we Joyce allang vergeten [...]. Een hond van een vent tegenover zijn vrouw, die terecht weigerde ooit een letter van hem te lezen. Trouwens, hij vond zelf ook dat zijn Finnegans Wake net zo goed door iemand anders kon worden afgemaakt.

            http://www.balie.nl/slaa/,

            Woordfamilie


            Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


            hond 3.0

            in de verbinding jonge hond

            Vaste verbindingen


            jonge hond


            1. iemand die jong is en die zich profileert tegenover de gevestigde waarden om zijn eigen terrein te veroveren

              Toch is het ook een tijdschrift voor jonge honden, want al verzetten ze zich niet tegen de gevestigde literaire orde, zich er aan conformeren doen ze ook niet.

              http://www.ballustrada.nl/inleid.htm

              Büch is een soort jonge hond in onze letteren.

              http://www.boudewijnbuch.net/

              Die superdegelijke Kok, de relativerende Thijs, en dan Felix - de jonge hond die door de beleefde cirkels heenbreekt.

              NRC,

            hond 4.0

            in de verbinding rode hond
            Volgens de huidige spelling gespeld als rodehond.

            Vaste verbindingen


            rode hond


            1. ziekte die wordt veroorzaakt door het rubellavirus, met als voornaamste symptomen koorts en het verschijnen van rode vlekjes over het hele lichaam, en die vooral voorkomt bij kinderen; rubella

              Synoniem: rubella

              Semagram


              Rode hond…

              is een ziekte

              • [Waarneembaarheid] is merkbaar aan rode vlekjes over het gehele lichaam van de patiënt
              • [Groep] behoort tot de kinderziekten
              • [Duur] verdwijnt meestal na enkele dagen
              • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is gevaarlijk bij zwangere vrouwen omdat de ziekte kan leiden tot aangeboren afwijkingen bij de vrucht
              • [Betrokkene] komt vooral voor bij kinderen
              • [Symptoom] heeft als kenmerken koorts, opgezette lymfeklieren achter de oren en huiduitslag in de vorm van rode vlekjes

              'Er is rode hond op de crèche van Muisje en iedereen die van nul tot drie maanden zwanger is moet een injectie halen.'

              Het jaar van de kreeft, Hugo Claus,

              Het vaccinatieschema van het consultatiebureau is zo samengesteld, dat je kind tegen de allerbelangrijkste infectieziektes is beschermd: difterie, kinkhoest, tetanus, polio, bof, mazelen en rode hond.

              http://www.ouder-kindzorg.nl/

              Mazelen, rode hond, kinkhoest, waterpokken, dikoor, ja zelfs kroep.

              Een lichtgevoelige jongen, Walter van den Broeck,

            hond 5.0

            in de verbinding de Grote Hond

            Vaste verbindingen


            de Grote Hond


            1. sterrenbeeld aan de zuidelijke hemel, dat onder andere de ster Sirius bevat

              Semagram


              De Grote Hond…

              is een sterrenbeeld

              • [Deel] bevat onder andere Sirius, de helderste ster aan de hemel
              • [Plaats] bevindt zich aan de zuidelijke hemel

                De heldere hemel was mij een wonder alsof ik hem nu pas boven mij vond. Maar nee, van Kleine Beer tot Grote Hond kon ik hem dromen, en zulk heel bijzonder sterrenweer was het niet vannacht.

                NRC,